5271 Say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun (CMK) 272. maddesinde d\u00fczenlenen istinaf yasa yolu, ceza mahkemelerinden verilen ve kesin nitelikte olmayan kararlara kar\u015f\u0131 Yarg\u0131tay yerine, davan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc mahkemenin bulundu\u011fu il veya il\u00e7enin co\u011frafi konumuna g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin yedi b\u00f6lgesinde kurulan yedi istinaf mahkemesinden birine ba\u015fvuru yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde i\u015fleyecek. \u0130stinaf mahkemelerinin kuruldu\u011fu merkezler; \u0130stanbul, Ankara, Samsun, \u0130zmir, Antalya, Gaziantep, Erzurum olarak belirlendi. Civar il ve il\u00e7e mahkemelerden verilen kararlar, bu illerde kurulan BAM\u2019larda de\u011ferlendirilecek.<\/p>\n
\u0130stinaf Mahkemesi, \u0130lk Derece Mahkemesinin karar\u0131nda usule veya esasa ili\u015fkin herhangi bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptad\u0131\u011f\u0131nda istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verecek. \u0130lk derece mahkemesinin karar\u0131nda bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k nedeninin bulunmas\u0131 h\u00e2linde ise h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na ve dosyan\u0131n yeniden incelenmek ve yeni bir karar verilmek \u00fczere ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmesine karar verecek. Di\u011fer h\u00e2llerde, gerekli tedbirleri ald\u0131ktan sonra (\u2026) davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine ve duru\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerine ba\u015flayacak. E\u011fer ilk derece mahkemesinin karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf yoluna ba\u015fvuran tutuksuz san\u0131k istinaf duru\u015fmas\u0131na gelmezse, Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 281. maddesinde talebinin reddedilece\u011finin kendisine bildirilece\u011fi yaz\u0131yor. \u0130lk derece mahkemesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf ba\u015fvurusu yapan vatanda\u015f duru\u015fmaya kat\u0131lamazsa istinaf hakk\u0131 \u00f6l\u00fcyor.<\/p>\n
\u0130stinaf mahkemesi, yapt\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131lama sonunda ya istinaf ba\u015fvurusunu esastan reddedecek veya ilk derece mahkemesi h\u00fckm\u00fcn\u00fc kald\u0131rarak yeniden h\u00fck\u00fcm kuracakt\u0131r. Mahkemece, gerekli g\u00f6r\u00fclen tan\u0131klar\u0131n, bilirki\u015filerin dinlenilmesine ve ke\u015ffin yap\u0131lmas\u0131na karar verilecektir. Tan\u0131klar\u0131n Segbis olarak adland\u0131r\u0131lan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc talimat sistemi ile dinlenmesi m\u00fcmk\u00fcn olsa da, ke\u015fif i\u00e7in Erzurum B\u00f6lge Adliye Mahkemesi ilgili dairesinin Van’a gitmesi gerekecektir. Bu \u00e7o\u011funlukla m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131ndan, ke\u015fif, yine talimat yoluyla yap\u0131lacakt\u0131r. Ke\u015fif ve tan\u0131k dinleme olanaklar\u0131na ili\u015fkin getirilen d\u00fczenleme, delillerle do\u011frudan temas etme ve yeniden delil toplamay\u0131 istisnai ve s\u0131n\u0131rl\u0131 hale getirmekle\/olmakla ele\u015ftiriliyor. Bu y\u00fczden \u00fclkemizde uygulamaya konulmak istenen yap\u0131n\u0131n istinaf de\u011fil, kendine \u00f6zg\u00fc, bir nevi geni\u015fletilmi\u015f ve b\u00f6lgeselle\u015ftirilmi\u015f temyiz yarg\u0131lamas\u0131 oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Yani bir t\u00fcr “T\u00fcrk tipi istinaf” sistemine sahip oldu\u011fumuz anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Yarg\u0131tay\u2019a temyiz incelemesine gelen dosyalar tecr\u00fcbeli tetkik yarg\u0131\u00e7lar taraf\u0131ndan incelenip be\u015f ki\u015filik kurula sunuluyordu. \u0130stinaflarda tetkik yarg\u0131c\u0131 yok. Onlar\u0131n yerine bir \u00fcye dosyay\u0131 okuyup, di\u011fer iki \u00fcyenin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sunacak.<\/p>\n
\u0130lk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131n\u0131 onayan \u0130stinaf Mahkemesi karar\u0131 kesin olacak. Bu kararlara kar\u015f\u0131 Yarg\u0131tay\u2019a temyize gidilemeyecek. \u00d6rne\u011fin; Asliye Ceza Mahkemesi\u2019nin cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret su\u00e7undan dolay\u0131 verdi\u011fi 4 y\u0131l hapis cezas\u0131n\u0131 inceleyip onayan B\u00f6lge Adliye (\u0130stinaf) Mahkemesi\u2019nin karar\u0131 kesin olacak (CMK m. 286-2\/a). Bunun yan\u0131nda, on y\u0131l veya daha az hapis cezas\u0131n\u0131 veya adli para cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlar\u0131 ile ilgili olarak istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair kararlar da temyiz edilemeyecek. B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar ve h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 ilk karar\u0131 veren mahkeme direnemez; bunlara kar\u015f\u0131 herhangi bir kanun yoluna da gidilemeyecek. Bu kararlara kar\u015f\u0131 karar d\u00fczeltme ba\u015fvuru yolu da kapal\u0131.<\/p>\n
\u00dclkemizde 2016 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla 14 bin civar\u0131nda adli yarg\u0131da g\u00f6rev yapan yarg\u0131\u00e7 ve savc\u0131 bulunuyor. Bunlardan 1034\u2019\u00fc atanm\u0131\u015f bulunuyor. \u0130stinaflara giden yarg\u0131\u00e7 ve savc\u0131lar\u0131n i\u015fleri di\u011fer yarg\u0131\u00e7 ve savc\u0131lara b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck kentlerde, istinaflara giden yarg\u0131\u00e7 say\u0131s\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak mahkemeler kapat\u0131lacak. Bu durumda, yakla\u015f\u0131k 600 davaya bakan bir \u0130stanbul ceza yarg\u0131c\u0131, bundan sonra 800 – 1000 civar\u0131nda davaya bakmak zorunda kalacak. Yani, d\u00f6rt ay sonraya b\u0131rak\u0131lan duru\u015fmalar, be\u015f ila alt\u0131 ay sonraya b\u0131rak\u0131lmak durumunda kal\u0131nacak. \u00dcstelik \u00f6nceden Yarg\u0131tay, temyiz incelemesini tetkik yarg\u0131c\u0131n\u0131n raporuyla, dosya \u00fczerinden yap\u0131yorken, \u015fimdi B\u00f6lge Adliye Mahkemesi gerekli g\u00f6rmesi halinde yeniden yarg\u0131lama yap\u0131p taraflar\u0131, tan\u0131klar\u0131 dinleyecek. Belki de ke\u015fif yapacak. Hem de ilden bir ba\u015fka ile giderek. Mahkemenin verece\u011fi 5 y\u0131ldan fazla hapis cezas\u0131 kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 bu kez dosya, temyiz yolu ile Yarg\u0131tay\u2019a gidecek. Bu s\u00fcreyi de eklersek, yarg\u0131lama s\u00fcreleri k\u0131salmay\u0131p, daha da uzayacak.<\/p>\n
BAM\u2019larla birlikte ortaya \u00e7\u0131kan bir ba\u015fka sorun da, istinaf incelemelerinin yedi ayr\u0131 b\u00f6lgede, yedi ayr\u0131 istinaf mahkemesi taraf\u0131ndan yap\u0131lacak olmas\u0131. Antalya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi\u2019nin ilgili dairesinin usule veya yasaya uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir uygulamay\u0131 \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi ilgili dairesi yasaya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6recek. Uygulamaya \u0130zmir, Gaziantep, Ankara, Samsun, Erzurum istinaf mahkemelerinin nas\u0131l yakla\u015faca\u011f\u0131 da me\u00e7hul olacak.<\/p>\n
\n\u0130stinaf yarg\u0131\u00e7 ve savc\u0131lar\u0131n\u0131n se\u00e7imlerinde de liyakat ve k\u0131deme de\u011fil, y\u00fcr\u00fctme ile olan ili\u015fkilere g\u00f6re atama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirileri s\u0131k\u00e7a yap\u0131ld\u0131. Atamalarda, y\u00fcr\u00fctmeye yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile bilinen Yarg\u0131da Birlik Derne\u011fi\u2019nin (YBD) etkili oldu\u011fu yarg\u0131 camias\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a biliniyor. Bu durum, yarg\u0131da k\u00fcsk\u00fcnl\u00fcklere ve \u00e7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan motivasyon kay\u0131plar\u0131na neden olacakt\u0131r. Kutupla\u015fm\u0131\u015f yarg\u0131 i\u00e7inde \u00e7o\u011funlukla YBD ve dolay\u0131s\u0131yla h\u00fck\u00fcmete yak\u0131n yarg\u0131\u00e7lar mahkeme ba\u015fkan\u0131 oldular. \u0130lgin\u00e7 ve tehlikeli olan; bu ba\u015fkanlar, ilk derece mahkeme yarg\u0131\u00e7 ve savc\u0131lar\u0131na ”pekiyi”, ”iyi”, ”orta” ve ”zay\u0131f” diye notlar verecekler. \u0130stenmeyen kararlar veren yarg\u0131\u00e7lar\u0131n bu kararlar\u0131 bozulmakla kalmay\u0131p, not ile yarg\u0131c\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 da s\u00f6z konusu olabilecek. Bu nedenle yarg\u0131\u00e7lar\u0131n, \u00f6zellikle h\u00fck\u00fcmeti ilgilendiren konularda cesaretle ve inand\u0131klar\u0131 \u015fekilde karar vermeleri kimi zaman sorun te\u015fkil edecek.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak; h\u00fck\u00fcmet \u00e7evrelerinin Yarg\u0131tay\u2019\u0131n i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalaca\u011f\u0131na dair \u00f6nermeleri ger\u00e7ekten de do\u011frudur, ancak; \u00fclke genelinde yarg\u0131da i\u015f y\u00fck\u00fc katlanm\u0131\u015f, yarg\u0131lama s\u00fcrelerinin uzamas\u0131 sorunu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu mahkemeler, gerek \u00fcye ve ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n se\u00e7imi, incelenmeyi bekleyen milyonlarca dava nedeniyle olu\u015facak yo\u011funluk, gerekse \u00e7ok ba\u015fl\u0131l\u0131ktan kaynaklanan \u00e7eli\u015fkili kararlar nedeniyle uzun s\u00fcre tart\u0131\u015f\u0131laca\u011fa benziyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
5271 Say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun (CMK) 272. maddesinde d\u00fczenlenen istinaf yasa yolu, ceza mahkemelerinden verilen ve kesin nitelikte olmayan kararlara kar\u015f\u0131 Yarg\u0131tay yerine, davan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc mahkemenin bulundu\u011fu il veya il\u00e7enin co\u011frafi konumuna g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin yedi b\u00f6lgesinde kurulan yedi istinaf mahkemesinden birine ba\u015fvuru yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde i\u015fleyecek. \u0130stinaf mahkemelerinin kuruldu\u011fu merkezler; \u0130stanbul, Ankara, Samsun, \u0130zmir, Antalya, Gaziantep, […]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-1543","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayilar-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1543"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1543\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}