Halk\u0131n Emek Partisi (HEP) 1991 se\u00e7imlerine Sosyal Demokrat Halk\u00e7\u0131 Parti (SHP) listelerinden girmi\u015f ve Meclis\u2019te 18 milletvekili ile temsil edilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Sonras\u0131nda bu isimlerden bir k\u0131sm\u0131n\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 2-3 Mart 1994 tarihlerinde kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, dokunulmazl\u0131klar kald\u0131r\u0131l\u0131r kald\u0131r\u0131lmaz Meclis\u2019e gelen polisler taraf\u0131ndan da milletvekilleri g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u2018Meclis Genel Kurulu, alt\u0131s\u0131 DEP milletvekili, ikisi ba\u011f\u0131ms\u0131z toplam sekiz milletvekilinin dokunulmazl\u0131klar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131. Anayasa Mahkemesi, bu kararlardan sadece DEP \u015e\u0131rnak milletvekili Selim Sadak hakk\u0131ndaki karar\u0131 iptal ederek dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iade etti. Dokunulmazl\u0131klar\u0131 kald\u0131r\u0131lan milletvekillerinden alt\u0131s\u0131 tutuklan\u0131rken ikisi tutuksuz yarg\u0131lanmak \u00fczere sal\u0131verildi.<\/em>\u2019[foot]https:\/\/www.tbmm.gov.tr\/eyayin\/GAZE TELER\/WEB\/MECLIS%20BULTENI\/ 2469_1994_0000_0031_0000\/0008.pdf.[\/foot]<\/p>\n Dokunulmazl\u0131klar\u0131 kald\u0131r\u0131lan Leyla Zana, Mahmut Almak, Ahmet T\u00fcrk, Orhan Do\u011fan, Hatip Dicle ve S\u0131rr\u0131 Sak\u0131k \u015fimdi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkm\u0131\u015f bulunan T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 125. maddesinde d\u00fczenlenen \u2018Devletin hakimiyeti alt\u0131nda bulunan topraklardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 devlet idaresinden ay\u0131rmak\u2019 ile su\u00e7land\u0131lar ve uzun bir tutukluluk ge\u00e7irdiler.[foot]Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131lan sekiz milletvekilinden biri de Refah Partisi\u2019nden ihra\u00e7 edilen \u0130stanbul Milletvekili Hasan Mezarc\u0131 idi. Mezarc\u0131 hakk\u0131ndaki su\u00e7lama Atat\u00fcrk Aleyhine \u0130\u015flenen Su\u00e7lar Hakk\u0131nda Kanun\u2019a muhalefet idi. Tutuksuz yarg\u0131lanan Hasan Mezarc\u0131 sonras\u0131nda hapis cezas\u0131 ald\u0131. [\/foot] Bu su\u00e7un cezas\u0131 o tarihlerde idam idi.[foot]DEP milletvekilleri aleyhindeki dava, ba\u015flang\u0131\u00e7ta, T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 125. maddesine g\u00f6re idam talebiyle a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f iken Mahkeme, mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131, ayn\u0131 yasan\u0131n 168. maddesindeki \u2018\u00fcyelik\u2019 su\u00e7u isnad\u0131yla 15 y\u0131l hapis cezas\u0131 olarak vermi\u015f, bu karar Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan da onanm\u0131\u015ft\u0131. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM), bu dava ile ilgili olarak 2001 y\u0131l\u0131nda verdi\u011fi kararla, T\u00fcrk mahkemesinin tarafs\u0131z ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131, karar duru\u015fmas\u0131nda su\u00e7un niteli\u011finin de\u011fi\u015ftirilmesine ra\u011fmen, yeni su\u00e7laman\u0131n nitelik ve nedenlerinin san\u0131klara a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde bildirilmedi\u011fi, kendilerine savunma yapmak i\u00e7in gerekli zaman ve kolayl\u0131\u011f\u0131n tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 ve iddia makam\u0131n\u0131n getirdi\u011fi \u015fahitlerin sorguya \u00e7ekilmesine imk\u00e2n verilmedi\u011fi i\u00e7in \u2018adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine\u2019 h\u00fckmetti ve T\u00fcrkiye\u2019yi 140 bin dolar manevi tazminat \u00f6demeye mahk\u00fbm etti. Sonras\u0131nda, milletvekilleri, A\u0130HM karar\u0131 uyar\u0131nca yeniden yarg\u0131lanm\u0131\u015flar fakat Yerel Mahkeme ilk karar\u0131nda direnmi\u015ftir. Bu karar temyiz edildi\u011finde Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 dairesi 2004 y\u0131l\u0131nda, 9 y\u0131l \u00f6nce onad\u0131\u011f\u0131 mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n aksine, ilgililerin sal\u0131veril esine karar verdi.[\/foot]<\/p>\n San\u0131r\u0131m bu hat\u0131rlatmay\u0131 neden yapt\u0131\u011f\u0131m anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda \u2018dokunulmazl\u0131klar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u2019 bir kez daha g\u00fcndemde idi. Anayasan\u0131n 83\/2. maddesi, eklenen ge\u00e7ici bir madde ile Anayasaya ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. Asl\u0131nda yap\u0131lan hukuki olarak basit bir operasyon. Getirilen d\u00fczenleme ile yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin dosyalar\u0131 bulunan milletvekilleri hakk\u0131nda Anayasan\u0131n 83. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesi h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulanmayaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenmi\u015f oldu. B\u00f6ylece Anayasan\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 \u201cMeclis karar\u0131\u201d devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n S\u00fcrecin nas\u0131l i\u015fletilece\u011fine ise bak\u0131l\u0131yor. Anla\u015f\u0131lan o ki, 91\u2019den daha \u2018estetik\u2019 bir yol aray\u0131\u015f\u0131ndalar.<\/p>\n \u015eimdi bir hat\u0131rlatma daha.<\/p>\n EMASYA hat\u0131rlardad\u0131r: Emniyet, Asayi\u015f ve Yard\u0131mla\u015fma.<\/p>\n Dayana\u011f\u0131n\u0131 \u0130ller \u0130daresi Kanunu’ndan alan ve \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda 7 Temmuz 1997 tarihinde imzalanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren EMASYA Protokol\u00fc, valilerin ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 anlarda askeri birlikleri i\u00e7 g\u00fcvenlikte kullanabileceklerine dair ve bunun nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik bir protokold\u00fc.[foot]Tabi burada \u2018resmi\u2019 k\u0131s\u0131mdan bahsediyoruz. Yoksa bu i\u015fbirli\u011finin uzun y\u0131llara yay\u0131lan \u2018fiili\u2019 bir yan\u0131 da bulunmakta.[\/foot] Protokol 2010 y\u0131l\u0131nda darbeye zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle, AKP iktidar\u0131 taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. O y\u0131llar, hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere, \u2018Ergenekon\u2019 ve \u2018Balyoz\u2019 y\u0131llar\u0131 idi.<\/p>\n \u015eimdi, bu protokol \u2018ter\u00f6rle m\u00fccadelede etkinlik\u2019 gerek\u00e7esi ile yeniden g\u00fcndemde.[foot]Ayn\u0131 zamanda bir avukat yani hukuk\u00e7u olan AKP milletvekili Mehmet Ali \u015eahin ter\u00f6rle m\u00fccadelede T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri mensuplar\u0131n\u0131n elini g\u00fc\u00e7lendirecek, rahat bir \u015fekilde ter\u00f6rle m\u00fccadele etmesini temin edecek bir yasal d\u00fczenleme \u00e7\u0131kartt\u0131klar\u0131n\u0131 bak\u0131n nas\u0131l anlat\u0131yor: \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz; ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc elemanlar\u0131 ka\u00e7\u0131yor ve bir eve, bir i\u015fyerine girdi. Arkadan da askerimiz, polisimiz koval\u0131yor. Polisimizin ve askerimizin o eve, i\u015fyerine girebilmesi i\u00e7in hakim karar\u0131 gerekiyor. Anayasa \u00f6yle diyor. Konut ve i\u015fyeri dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 var. \u015eimdi ne yapt\u0131k? O birli\u011fin komutan\u0131na yaz\u0131l\u0131 emirle o eve ve i\u015fyerine girme yetkisini veriyoruz. 24 saat i\u00e7erisinde de o yaz\u0131l\u0131 emir hakimin onay\u0131na sunulacak. Hakimin karar\u0131n\u0131 bekleyene kadar adam orada yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapar. G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerimizin elini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in b\u00f6yle bir yasal d\u00fczenleme yapt\u0131k. Biz T\u00fcrkiye’yi daha da demokratikle\u015ftirebilmek i\u00e7in daha \u00f6nce var olan, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerimize verilmi\u015f olan birtak\u0131m yetkileri geri alm\u0131\u015ft\u0131k. Demokratikle\u015fme paketleriyle. \u015eimdi ter\u00f6rle b\u00f6ylesine kapsaml\u0131 bir m\u00fccadele yaparken bu yetkileri tekrar geri verilmesi zarureti do\u011fdu. Daha \u00f6nce AK Parti iktidar\u0131 olarak alm\u0131\u015f oldu\u011fumuz birtak\u0131m yetkileri, \u015fimdi yeniden geri verdik.” (http:\/\/akgundem.com.tr\/sahin-bu-yetki leri-tekrar-geri-alacagiz\/48700\/).[\/foot] Hem de \u2018askerlerin\u2019 dokunulmazl\u0131\u011fa kavu\u015fturulma \u00e7abas\u0131 ile birlikte.[foot]D\u00fczenlemede, soru\u015fturmalar\u0131n ba\u015fbakanl\u0131k ve bakanl\u0131k iznine ba\u011flanmas\u0131, askeri su\u00e7lar\u0131n askeri yarg\u0131ya tabi olmas\u0131, birlik komutanlar\u0131na operasyon b\u00f6lgelerinde arama ve m\u00fcdahale yetkileri verilmesi gibi hususlar yer al\u0131yor.[\/foot] Hem de milletvekillerinin dokunulmazl\u0131klar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir zamanda.<\/p>\n G\u00fczel tesad\u00fcfler!<\/p>\n Bir de t\u00fcm bunlar\u0131n \u00fczerine Devlet G\u00fcvenlik Mahkemeleri\u2019ne benzer bir yap\u0131n\u0131n yeniden kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve Yarg\u0131tay ile Dan\u0131\u015ftay\u2019a y\u00f6nelik yap\u0131lan operasyonlar\u0131 ekleyebilirsiniz. Bu yaz\u0131 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu kapsam\u0131na giren su\u00e7lardan dolay\u0131 a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yerin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ilin ad\u0131yla an\u0131lan a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinde g\u00f6r\u00fclmesi de yasala\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n T\u00fcm bu geli\u015fmelere bak\u0131p, kolay bir okuma yap\u0131labilir: Demokratikle\u015fme s\u00fcreci zaten durmu\u015ftu, \u015fimdi geri d\u00f6n\u00fc\u015fler ya\u015fan\u0131yor. Ya da AKP demokrat kimli\u011finden tamamen vazge\u00e7iyor. Ya da\u2026<\/p>\n Bu okuma(lar), AKP\u2019li y\u0131llar\u0131 askeri otoriteyi sivil otoriteye ba\u011fl\u0131 k\u0131lan reformlar\u0131n yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu, askeri vesayetin k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu nedenle de \u201cdevrim\u201d niteli\u011finde uygulamalar\u0131n hayata ge\u00e7ti\u011fi bir d\u00f6nem olarak g\u00f6ren g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn bug\u00fcnk\u00fc tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Oysa AKP d\u00f6neminin kendisinden \u00f6nceki d\u00f6nem hukuku\/hukuksuzlu\u011fu ile aras\u0131nda bir s\u00fcreklilik bulunmakta. Bu anlam\u0131 ile zaten bir geri d\u00f6n\u00fc\u015ften bahsedilemez. Bunun yan\u0131nda, olan biteni buna indirgemek de eksikli kalacakt\u0131r. Nihayetinde \u00fclkeyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme misyonu ile hareket eden akt\u00f6r(ler)den bahsediyoruz.<\/p>\n Yaln\u0131zca bu yaz\u0131n\u0131n konusu olan yasal de\u011fi\u015fiklikler de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn olarak son d\u00f6nem yasal de\u011fi\u015fikliklerin tamam\u0131 AKP iktidar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki nedenle mutlak olarak gerekli. Birincisi; t\u00fcm muhaliflerin susturulmas\u0131 ve gerekti\u011finde tasfiyesi ile \u201cs\u0131k\u0131y\u00f6netim\u201d uygulamalar\u0131n\u0131n s\u00fcreklile\u015fmi\u015f bir hal alabilmesi i\u00e7in bu de\u011fi\u015fikliklere ihtiya\u00e7lar\u0131 bulunmakta. \u0130kincisi ise, kendilerine y\u00f6nelmesi olas\u0131 soru\u015fturma ve davalar\u0131n \u00f6nden bertaraf edilmesi.<\/p>\n Dokunulmazl\u0131klar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ise, K\u00fcrt siyasetinin (bir kez daha) alan\u0131n\u0131n daralt\u0131lmas\u0131 amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Bunun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemin olas\u0131 politikalar\u0131 ile bir ba\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu da g\u00f6r\u00fclebiliyor. Bu yaln\u0131zca \u2018sopa\u2019 politikas\u0131 olarak da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemeli. Ama K\u00fcrt siyasetine y\u00f6nelik olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda t\u00fcm muhalefetin siyaset alan\u0131n\u0131 daraltmaya y\u00f6nelik bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, bir t\u00fcr \u2018siyaset yapma yasa\u011f\u0131\u2019 oldu\u011fu da g\u00f6r\u00fclmeli.<\/p>\n Esas dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken noktan\u0131n ise Meclis’in devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmak istenmesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yarg\u0131 bu ba\u015fl\u0131kta (da) \u2018karar verici\u2019 hale getirilmek isteniyor. Bu halin dokunulmazl\u0131k kavram\u0131n\u0131n varl\u0131k nedenine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131k. Kral ile Parlamento aras\u0131nda s\u00fcren m\u00fccadeledeler sonucunda parlamenterleri Kral\u2019a kar\u015f\u0131 koruyan bir z\u0131rh olarak siyasete giren dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6keninde esas olarak y\u00fcr\u00fctmenin keyfili\u011fine kar\u015f\u0131 bir \u201c\u00f6nlem\u201d bulunmaktad\u0131r.[foot]Frans\u0131z \u0130htilali’nden sonra toplanan Meclis\u2019te, Meclis \u00fcyelerinin, Meclisin karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li hari\u00e7, tutuklanamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir kararname yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r[\/foot] Yoksa s\u00f6z konusu olan bir ayr\u0131cal\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n \u015eimdi ise yasama devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131larak, neredeyse tamam\u0131 y\u00fcr\u00fctmenin kontrol\u00fc alt\u0131na al\u0131nan yarg\u0131 eli ile siyaset dizayn edilmek istenmektedir.<\/p>\n Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u0131?<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Halk\u0131n Emek Partisi (HEP) 1991 se\u00e7imlerine Sosyal Demokrat Halk\u00e7\u0131 Parti (SHP) listelerinden girmi\u015f ve Meclis\u2019te 18 milletvekili ile temsil edilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Sonras\u0131nda bu isimlerden bir k\u0131sm\u0131n\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 2-3 Mart 1994 tarihlerinde kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, dokunulmazl\u0131klar kald\u0131r\u0131l\u0131r kald\u0131r\u0131lmaz Meclis\u2019e gelen polisler taraf\u0131ndan da milletvekilleri g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u2018Meclis Genel Kurulu, alt\u0131s\u0131 DEP milletvekili, ikisi ba\u011f\u0131ms\u0131z toplam sekiz milletvekilinin dokunulmazl\u0131klar\u0131n\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-1547","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayilar-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1547\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}