Anayasa Mahkemesi, 13.07.2016 tarihinde Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanan 2016\/46 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 103. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci ve ikinci c\u00fcmlesini yani \u00e7ocuklara y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc cinsel davran\u0131\u015f\u0131n cinsel istismar say\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin h\u00fckm\u00fc 15 ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlamayan \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan iptal etti. 11.12.2015 tarihinde yay\u0131mlanan, 2015\/100 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise TCK md.103\/2\u2019de d\u00fczenlenen \u00e7ocu\u011fun cinsel istismar\u0131n\u0131n \u201cv\u00fccuda organ veya sair bir cisim sokulmas\u0131 suretiyle ger\u00e7ekle\u015fmesi\u201d halinde cezan\u0131n \u201c16 y\u0131ldan a\u015fa\u011f\u0131 olmama\u201d h\u00fckm\u00fc hukuk devleti ilkesine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve iptal edilmi\u015fti. Bu yaz\u0131da, iptal edilen h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re cezan\u0131n belirlenmesinde ma\u011fdur ile failin ya\u015flar\u0131n\u0131n ve fiil ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra taraflar\u0131n evlenmeleri durumunun dikkate al\u0131nmamas\u0131n\u0131n; hukuk devleti ilkesine ayk\u0131r\u0131, mahkemelere somut olaya \u00f6zg\u00fc bir takdir marj\u0131 tan\u0131mayan, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir uygulama yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki gerek\u00e7eler \u00fczerine g\u00f6r\u00fc\u015flerimi ifade edece\u011fim.<\/p>\n
TCK \u00e7ocu\u011fun 15 ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olup olmamas\u0131na farkl\u0131 sonu\u00e7lar ba\u011flam\u0131\u015f; 15 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n cinsel birlikteli\u011fe g\u00f6sterdi\u011fi r\u0131zay\u0131, hukuken tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak aralar\u0131nda \u00f6nemli bir ya\u015f fark\u0131 olmayan \u00e7ocuklar\u0131n r\u0131zaya dayal\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi cinsel davran\u0131\u015flar\u0131, su\u00e7 tipinin belirlenmesinde yeti\u015fkin bir bireyin bir \u00e7ocu\u011fa kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi cinsel davran\u0131\u015flarla bir tutmu\u015ftur. Kanun bu haliyle ergenli\u011fe girmi\u015f, cinsel kimli\u011fi olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f \u00e7ocuklar\u0131n cinselli\u011fe ili\u015fkin merak ve deneyim ihtiyac\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmi\u015ftir.[foot]Fahri G\u00f6k\u00e7en TANER; Anayasa Mahkemesi\u2019nin \u00c7ocuklar\u0131n Cinsel \u0130stismar\u0131na ve Evlenmenin Dinsel T\u00f6renine \u0130li\u015fkin \u0130ptal Karar\u0131n\u0131n Ard\u0131ndan \u00c7ok Katmanl\u0131 Bir \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerisi, TBB Dergisi 2016 (124) s. 241; https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/288099\/ istismar-torbaya-girmemeli (Son eri\u015fim tarihi: 24.08.2016). [\/foot] Oysa taraflar\u0131n ya\u015f durumu, aralar\u0131ndaki ili\u015fkinin istismar niteli\u011fi ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mamas\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler niteliktedir.<\/p>\n
\u0130stismar, yararlanma, k\u00f6t\u00fcye kullanma anlam\u0131na gelmektedir. \u00d6te yandan ya\u015f farklar\u0131 az olan \u00e7ocuklar aras\u0131ndaki r\u0131zaya dayal\u0131 cinsel davran\u0131\u015flar\u0131n bu \u015fekilde bir faydalanma i\u00e7ermemesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayr\u0131ca, b\u00f6yle bir ili\u015fkinin cinsel istismar addedildi\u011fi durumda da kimin ma\u011fdur kimin fail oldu\u011funun tespiti zordur. Ek olarak, \u00e7ocuklar\u0131 bu \u015fekilde ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n y\u0131prat\u0131c\u0131 s\u00fcrecine ve sonu\u00e7lar\u0131na t\u00e2bi tutman\u0131n, su\u00e7 tipiyle korunan hukuki menfaat bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimine yarar sa\u011flayaca\u011f\u0131 da \u015f\u00fcphelidir.[foot]TANER, s. 242.[\/foot] Bu gibi kayg\u0131lar dikkate al\u0131narak \u0130talyan ve \u0130svi\u00e7re Ceza Kanunlar\u0131nda r\u0131zaya dayal\u0131 ili\u015fkilerde, \u00e7ocuklar aras\u0131nda en fazla \u00fc\u00e7 ya\u015f fark olmas\u0131 durumunda istisnai bir cezas\u0131zl\u0131k hali \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.[foot]TANER, s. 237-238.[\/foot] Her ne kadar yaln\u0131zca re\u015fit olmayanla cinsel ili\u015fki su\u00e7una ili\u015fkin olsa da 5237 say\u0131l\u0131 TCK da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi d\u00f6nemde benzer bir d\u00fczenleme i\u00e7ermekteydi. Ancak, failin ma\u011fdurdan be\u015f ya\u015ftan daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu hallerde \u015fik\u00e2yet ko\u015fulu aranmaks\u0131z\u0131n ilk f\u0131kraya nazaran iki kat fazla ceza \u00f6ng\u00f6ren ikinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc, AYM\u2019nin 2005\/89 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla, faillerin ayn\u0131 hukuki konumda bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeksizin e\u015fitlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 bulunarak iptal edilmi\u015fti.<\/p>\n
103. maddeye ili\u015fkin iptal kararlar\u0131nda ele al\u0131nan failin ve ma\u011fdurun ya\u015flar\u0131n\u0131n cezan\u0131n belirlenmesinde dikkate al\u0131nmas\u0131, bu perspektiften d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde anlaml\u0131 olabilir. Kanunun \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen fiilleri, yeti\u015fkinlere kar\u015f\u0131 olandan farkl\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlemesindeki ama\u00e7 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu su\u00e7larla korunmak istenen menfaat, cinsel b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ocu\u011fun cinsel y\u00f6nden istismar edilmeme hakk\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc; bedensel, zihinsel ve ruhsal a\u00e7\u0131dan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fme hakk\u0131d\u0131r.[foot]Veli \u00d6zer \u00d6ZBEK, Mehmet Nihat KANBUR, Koray DO\u011eAN, P\u0131nar BACAKSIZ, \u0130lker TEPE; T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2015, s. 350.[\/foot] Yani temel kriter asl\u0131nda ma\u011fdur \u00e7ocu\u011fun ya\u015f\u0131 de\u011fil; fiilin istismar niteli\u011finde olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu durumda genel anlam\u0131yla \u00e7ocu\u011fun istismar\u0131na sebebiyet veren fiillerin hukuki anlamda tespitinde, ya\u015f kriterine dayanarak iki farkl\u0131 su\u00e7 tipi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi anlams\u0131zd\u0131r. Gerek Anayasa\u2019ya gerekse uluslararas\u0131 belgelere g\u00f6re 18 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck her birey \u00e7ocuktur. Yeti\u015fkin bir ki\u015finin \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi cinsel davran\u0131\u015flarda \u00e7ocu\u011fun \u201cr\u0131zas\u0131\u201d cebir, tehdit, hile ile edinilmemi\u015f olsa dahi istismar niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir yeti\u015fkinin, toplum i\u00e7indeki konumu, ya\u015fam deneyimleri, ekonomik ve maddi g\u00fcc\u00fc, cinsel partner olarak bu \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan bir ba\u015fka yeti\u015fkini se\u00e7me imkan\u0131 veriyorken[foot]AYM\u2019nin 12.11.2015 tarihli 2015\/100 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda Osman Alifeyyaz PAKS\u00dcT taraf\u0131ndan yaz\u0131lan Farkl\u0131 Gerek\u00e7e.[\/foot]; onun psikolojik, biyolojik ve fizyolojik olarak kendisinden a\u00e7\u0131k\u00e7a daha savunmas\u0131z, kolay y\u00f6nlendirilebilir bir \u00e7ocu\u011fa kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi fiiller cinsel anlamda bir suiistimal, bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc te\u015fkil edecektir. Bu durumda AYM\u2019nin iptal karar\u0131nda ifade edildi\u011fi \u00fczere, \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015f\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r; ancak bu ya\u015f\u0131 birbirine yak\u0131n \u00e7ocuklar aras\u0131 r\u0131zaya dayal\u0131 ili\u015fkiyi bir cezas\u0131zl\u0131k hali olarak \u00f6ng\u00f6rmekle a\u015f\u0131labilecek bir durumdur. Gerek\u00e7enin yeti\u015fkinleri de kapsayacak \u015fekilde ifade edilmi\u015f olmas\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 ciddi bir istismar tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmektedir.<\/p>\n
\u0130kinci olarak ise \u201cfiili birlikteli\u011fin resmi evlili\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi\u201dne dayal\u0131 gerek\u00e7e ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Cinsel birliktelik sonras\u0131nda taraflar\u0131n evlenmesinin hafifletici bir neden olarak d\u00fczenlenmesi \u00f6nerisi, akla m\u00fclga TCK md. 423\u2019teki evlenme vaadiyle k\u0131zl\u0131k bozma su\u00e7undaki cezas\u0131zl\u0131k sebebini getirmektedir. Benzer bir d\u00fczenleme bu su\u00e7 tipinde de \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fken kanun koyucu 5237 say\u0131l\u0131 Kanunun d\u00fczenleni\u015fi s\u0131ras\u0131nda bu h\u00fckme yer vermeyerek siyasi bir irade g\u00f6stermi\u015ftir. Zira bu h\u00fck\u00fcm, hem genel olarak erken ya\u015fta ger\u00e7ekle\u015ftirilen evlilikleri me\u015frula\u015ft\u0131rmakta hem de hukuki anlamda evlenme ehliyeti olmayan k\u00fc\u00e7\u00fcklerin dini nik\u00e2h ile bir araya getirilmesiyle bu t\u00fcr \u201cevlilikleri\u201d toplum nazar\u0131nda normalle\u015ftirmektedir. Ayr\u0131ca cinsel istismar ma\u011fduru \u00e7ocuklar\u0131n kendilerine kar\u015f\u0131 istismar eylemlerini ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filerle evlenmeye zorlanmalar\u0131 a\u011f\u0131r bireysel ve toplumsal neticeler do\u011furmaktad\u0131r. \u0130ptal kararlar\u0131nda yer alan gerek\u00e7enin dikkate al\u0131nmas\u0131, h\u00e2lihaz\u0131rda \u201c\u00e7ocuk\u201d ve \u201cevlilik\u201d kavramlar\u0131n\u0131n bir arada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesini do\u011fal bulan ve bunun \u00e7ok katmanl\u0131 sak\u0131ncalar\u0131 konusunda ikna olmayan, bunu \u201cnormal\u201d alg\u0131layan bir toplum i\u00e7inde \u00e7ocuklar\u0131n maddi ve manevi varl\u0131klar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131n olu\u015fmas\u0131na izin vermemekte, onlar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc istismar kar\u015f\u0131s\u0131nda korumas\u0131z b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ceza hukukunun toplumun k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zellikleri ve ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u015fekillenmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilirse de yeni d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131rken hukukun geli\u015ftirici ve yol g\u00f6sterici i\u015flevinin oldu\u011funun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekir. Ancak kanaatimce sorun tek ba\u015f\u0131na ceza hukuku arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u015f\u0131labilecek boyutta olmay\u0131p hukukun etkili bir mekanizma olarak i\u015flemesi i\u00e7in devlet ve toplum iradesi \u00e7ocuklar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc suiistimali ile kapsaml\u0131 bir \u015fekilde, d\u00f6rt koldan m\u00fccadele etmelidir.[foot]S\u00f6z konusu iptal kararlar\u0131 md.103\u2019te d\u00fczenlenen \u00e7ocu\u011fun cinsel istismar\u0131 su\u00e7una ili\u015fkin oldu\u011fundan mesele bu kapsamda ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r; ancak ayn\u0131 kayg\u0131lar, md.104\u2019te d\u00fczenlenen re\u015fit olmayanla cinsel ili\u015fki su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan da ge\u00e7erlidir.[\/foot]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Anayasa Mahkemesi, 13.07.2016 tarihinde Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanan 2016\/46 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 103. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci ve ikinci c\u00fcmlesini yani \u00e7ocuklara y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc cinsel davran\u0131\u015f\u0131n cinsel istismar say\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin h\u00fckm\u00fc 15 ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlamayan \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan iptal etti. 11.12.2015 tarihinde yay\u0131mlanan, 2015\/100 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise TCK md.103\/2\u2019de d\u00fczenlenen \u00e7ocu\u011fun cinsel istismar\u0131n\u0131n \u201cv\u00fccuda organ […]<\/p>\n","protected":false},"author":47,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1826","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayilar-3"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/47"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1826"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1826\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}