\u00dcniversite \u00f6\u011fretimi ayd\u0131nlanm\u0131\u015f bireyler yaratmay\u0131 hedefler. Hukuk \u00f6\u011fretimi ise bu hedefe ula\u015fmay\u0131 sa\u011flayacak herhangi bir i\u00e7eri\u011fe sahip de\u011fildir. \u00dcstelik, e\u011fer hakimli\u011fi hukuk \u00f6\u011fretiminin merkezindeki meslek olarak ele al\u0131rsak, bir hakimin uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in ihtiyac\u0131 olan tek \u015fey mevzuat bilgisi de\u011fildir. Elbette onu etkilemeye \u00e7al\u0131\u015facak olan avukat da, hukuk hakk\u0131ndaki yorumlar\u0131yla bir referans kayna\u011f\u0131 olmak isteyen akademisyen de hakimin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u015feylere aynen ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131r. Peki, neye ihtiyac\u0131 var hukuk\u00e7ular\u0131n? Ayd\u0131nlanm\u0131\u015f bireylerin, \u2018iyi\u2019 hukuk\u00e7ular olabilmesi i\u00e7in, hukuk \u00f6\u011frencilerinin neyi \u00f6\u011frenmesi gerekiyor? Ya da hukuk fak\u00fcltelerinde eksik olan ne?<\/p>\n
\u00dcniversite evrenselle ilgilidir; evrene, topluma ve insana dair evrensel nitelikte bilgi \u00fcretmeyi ve payla\u015fmay\u0131 hedefler. Hukuk\u00e7u okurlar\u0131m\u0131z i\u00e7in evrenselin ne oldu\u011fu meselesi \u00f6nemli. Zira e\u011fer kendileri biraz \u00e7aba g\u00f6stermemi\u015f ve evrensel bilginin ne oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmam\u0131\u015flarsa, neden bahsetti\u011fimi ger\u00e7ekten anlam\u0131yorlar, bilmiyorlar demektir. Kendimden biliyorum: Evrensele dair bilginin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dahi tesad\u00fcfler sonucu ke\u015ffettim. Y\u00fcksek lisans ve doktorayla birlikte koskoca hukuk \u00f6\u011fretiminin bana bu konuda pek az katk\u0131s\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
Bilimin ve teknolojinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde geldi\u011fi a\u015fama sayesinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck, u\u00e7suz bucaks\u0131z bir evrende ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyoruz. Evrende sadece \u2018D\u00fcnya\u2019 ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz gezegende hayat oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz i\u00e7in hi\u00e7bir neden yok. Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir evrende ise, kibre gerek yok. Kibrin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, bilgiyle ilgilidir. Bilimsel bilginin madde ve evren hakk\u0131nda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 muazzam bilgi, bir d\u00f6nem insano\u011flunun kibrine kibir katm\u0131\u015f olsa da, art\u0131k bildiklerimizin ve bilebileceklerimizin, bilinebileceklerden \u00e7ok ama \u00e7ok daha az oldu\u011funu biliyoruz. Ne kadar bilgi sahibi olursak olal\u0131m, cahil kalmaya devam edece\u011fiz. Haddimizi bilmemiz gerekiyor. Bu b\u00fcy\u00fck evren kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu b\u00fcy\u00fck muamma kar\u015f\u0131s\u0131nda haddimizi bilmeliyiz.<\/p>\n
Evrimin \u00e7ocuklar\u0131y\u0131z. Basit varl\u0131klar\u0131z. Di\u011fer canl\u0131lardan apayr\u0131 varl\u0131klar de\u011filiz. Onlar ne kadar karma\u015f\u0131ksa biz de o kadar karma\u015f\u0131\u011f\u0131z. Evrenin merkezi de\u011filiz. Evrenin amac\u0131 da de\u011filiz. D\u00fcnyan\u0131n merkezi de\u011filiz. D\u00fcnyan\u0131n amac\u0131 da de\u011filiz. \u0130nsanl\u0131k veya medeniyet tarihi dedi\u011fimiz \u015fey \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tarihin tek bir noktas\u0131ndan ibaret. Bug\u00fcn sahip oldu\u011fumuz medeniyetten \u00f6nce, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklarda nice canl\u0131 t\u00fcrleri ya\u015fad\u0131, nice medeniyetler kuruldu. Be\u015f bin y\u0131l \u00f6ncesinden bahsederken, tek tek insanlardan, \u015fehirlerden bahsetmiyoruz. Bin y\u0131l\u0131 iki c\u00fcmleyle anlat\u0131p ge\u00e7iyoruz. Be\u015f bin y\u0131l sonra bizden ayn\u0131 \u015fekilde bahsedecekler. Baz\u0131 devletlerin ad\u0131 bile an\u0131lmayacak. Baz\u0131 medeniyetlerin ismine de\u011finilip ge\u00e7ilecek e\u011fer insano\u011flu kendi ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmam\u0131\u015f olursa.<\/p>\n
Evren ve insan hakk\u0131ndaki atalar\u0131m\u0131zdan miras ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcncenin, esas\u0131nda cehaletten kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz. Bur\u00e7lara atfedilen anlamlar\u0131n, do\u011fal olaylarla kurulan ili\u015fkilerin, hayat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na dair hikayelerin, hayat\u0131n amac\u0131na dair iddialar\u0131n, kad\u0131n erkek ili\u015fkilerinin; bin y\u0131llar boyunca \u00e7o\u011funlukla cehaletin \u00f6nderli\u011finde \u015fekillendi\u011fini biliyoruz. D\u00fcnyaya ait bilginin azl\u0131\u011f\u0131, insanlar\u0131 anlamad\u0131klar\u0131 olaylar\u0131 gizemli g\u00fc\u00e7lerle a\u00e7\u0131klamaya y\u00f6neltmi\u015fti. D\u00fcnyan\u0131n m\u0131 g\u00fcne\u015fin etraf\u0131nda yoksa g\u00fcne\u015fin mi d\u00fcnyan\u0131n etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin inanc\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131za etkili olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. \u00d6yle de inansan\u0131z olur b\u00f6yle de. Ama insanlar\u0131n standart d\u0131\u015f\u0131 hareketlerini cinlerle, ruhlarla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 var. Sadece bu insanlara nas\u0131l muamele edilece\u011fiyle ilgili sonu\u00e7lar de\u011fil bunlar, ayn\u0131 zamanda bir \u2018cin \u00e7arpmas\u0131\u2019 te\u015fhisini koyan ki\u015finin kurdu\u011fu iktidar, bu iktidar\u0131n dayanaklar\u0131, iktidar\u0131n kullan\u0131m bi\u00e7imi, bu iktidarla bizim kurdu\u011fumuz ili\u015fki; b\u00fct\u00fcn bunlar g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131za do\u011frudan etki ediyor. G\u00fcndelik dilde y\u0131ld\u0131z kaymas\u0131 dedi\u011fimiz bir olay, bilimsel g\u00f6zlemlere g\u00f6re atmosfere giren g\u00f6kta\u015flar\u0131n\u0131n yanmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. Ama siz bunlar\u0131n gayb aleminden bilgi \u00e7almak i\u00e7in kendilerine \u00e7izilmi\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fan cinleri\/\u015feytanlar\u0131 kovan meleklerin att\u0131\u011f\u0131 ta\u015flar oldu\u011funa inan\u0131rsan\u0131z hayat\u0131n\u0131z\u0131 akl\u0131n de\u011fil, belirsizli\u011fin ve keyfili\u011fin egemenli\u011fine b\u0131rakm\u0131\u015f olursunuz. Bilimin g\u00f6zlemlerine ra\u011fmen bu inanc\u0131n\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye devam etmekte \u0131srar ederseniz, kendi akl\u0131n\u0131z\u0131 ink\u00e2r etmi\u015f ve sorgulamaks\u0131z\u0131n itaat edece\u011finizi ilan etmi\u015f olursunuz.<\/p>\n
Bilim bir d\u00f6nem \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n arac\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bir yandan bilimin \u0131rk\u00e7\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri hakl\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 san\u0131ld\u0131, di\u011fer yandan \u0131rk\u00e7\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara y\u00f6n verdi. Neyse ki bu \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k k\u0131sa s\u00fcrd\u00fc. Gen haritas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle \u0131rksal ay\u0131r\u0131mlar\u0131n bir anlam\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f bulunuyoruz. Herhangi bir \u0131rka mensup olmak \u00f6v\u00fclecek veya yerilecek bir \u015fey de\u011fil. Bilim \u00f6\u011fretiminden bekledi\u011fimiz, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 darbeyle ortadan kald\u0131r\u0131vermesi.<\/p>\n
Bilim bize cinsiyet konusunda da \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011fretti. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 tarih boyunca kad\u0131nlar\u0131n erkeklerden yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131 yahut yap\u0131lar\u0131 itibariyle daha a\u015fa\u011f\u0131da oldu\u011funa inand\u0131. Ak\u0131llar\u0131 azd\u0131. G\u00fcd\u00fclmeye muhta\u00e7t\u0131lar. Ama bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar erkek ve kad\u0131n aras\u0131ndaki biyolojik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n, sosyal ve siyasal ya\u015famda farkl\u0131 muameleyi hakl\u0131 k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Sadece kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki ay\u0131r\u0131m de\u011fil, di\u011fer cinsel y\u00f6nelimler s\u00f6z konusu oldu\u011funda da, s\u0131kl\u0131kla s\u00f6ylenen \u2018do\u011fal\u2019l\u0131k veya \u2018normal\u2019lik i\u00e7in belirli standartlar\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. Genel bir ifadeyle \u015funu s\u00f6yleyebiliriz belki: Toplumlarda d\u0131\u015flanan, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen, bask\u0131ya maruz kalan gruplar\u0131n bu muameleyi hak etti\u011fine dair \u2018do\u011fal\u2019l\u0131k arg\u00fcman\u0131 ge\u00e7erli de\u011fildir. Do\u011fal ve uyulmas\u0131 gereken standartlar yoktur. \u2018Kad\u0131nlar do\u011falar\u0131 itibariyle erke\u011fin egemenli\u011fi alt\u0131na girmeli\u2019 diyemeyiz. \u2018Baz\u0131 insanlar do\u011falar\u0131 itibariyle k\u00f6ledir\u2019 diyemeyiz. Baz\u0131 cinsel y\u00f6nelimler do\u011fal olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in yasaklanmal\u0131d\u0131r veya ay\u0131planmal\u0131d\u0131r diyemeyiz.<\/p>\n
Do\u011fa bilimleri kendiliklerinden bizi bat\u0131l inan\u00e7lardan, anlams\u0131z kavgalardan uzak tutmaz. Ancak inan\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n ve kavgalara neden olan kanaatlerimizin ge\u00e7ersiz oldu\u011funu g\u00f6sterebilirler. Do\u011fa bilimlerinin verilerini de kullanarak sosyal bilimler bize insani varolu\u015fumuz hakk\u0131nda pek \u00e7ok \u015fey s\u00f6yleyebilir. S\u00f6zgelimi sosyoloji, insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerin yap\u0131s\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rken, do\u011fal veya zorunlu kabul etti\u011fimiz kurumlar\u0131n kolayl\u0131kla fark\u0131na varamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6nlerini bize g\u00f6sterebilir. Basit bir \u00f6rnek verelim: Pek \u00e7o\u011fumuz anne, baba ve \u00e7ocuktan olu\u015fan aile denen kurumun do\u011fal oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz. Bu do\u011fall\u0131k genellikle baban\u0131n egemenli\u011fini, kad\u0131n ve \u00e7ocuklar \u00fczerinde baz\u0131 haklara sahip oldu\u011funu ima eder. \u00c7ocuk \u00fczerindeki haklar s\u00f6z konusu oldu\u011funda sadece baba de\u011fil, annenin de haklar\u0131 vard\u0131r. Bu haklar bir bireyin hayat\u0131n\u0131 \u015fekillendirecek karar alabilmeyi de i\u00e7erir. Ailesiz bir toplumsal yap\u0131lanmay\u0131 \u00e7o\u011funca hayal bile edemeyiz. \u00dcstelik aile i\u00e7inde \u00fcretilen s\u00f6ylem ve devletin deste\u011fiyle birlikte aile kutsanm\u0131\u015f, y\u00fcceltilmi\u015f ve sorgulanmaz hale gelmi\u015ftir. Ancak psikoloji, antropoloji ve sosyoloji bir araya geldi\u011finde, farkl\u0131 aile t\u00fcrlerinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Aile dedi\u011fimiz yap\u0131daki ili\u015fkileri farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan g\u00f6rebilir ve ele\u015ftiriye tabi tutabiliriz.<\/p>\n
Ayn\u0131 ele\u015ftirel bak\u0131\u015f \u2018toplum\u2019 dedi\u011fimiz hayali yap\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Toplumsal de\u011ferlerden ve topluma kar\u015f\u0131 g\u00f6revlerden bahsederken toplum diye bir \u015feyin var oldu\u011fu, bu varl\u0131\u011f\u0131n bireyler \u00fczerinde baz\u0131 haklara sahip oldu\u011fu gibi baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri z\u0131mnen kabul etmi\u015f oluruz. Sosyal bilimler bize yine bu yap\u0131y\u0131 analiz etme ve ele\u015ftirme imkan\u0131 verir. \u2018Toplum\u2019 diye bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmenin bile esas\u0131nda mevcut iktidar yap\u0131lar\u0131n\u0131 korumaya yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flayabilir veya toplumun yekpare bir b\u00fct\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n
Sosyal bilimlerle birlikte h\u00fcmaniter disiplinler diyebilece\u011fimiz edebiyat, tarih ve felsefe; sunduklar\u0131 farkl\u0131 okuma tarz\u0131 \u00e7e\u015fitlili\u011fiyle kendimize ve \u00e7evremize atfetti\u011fimiz anlam\u0131 rafine hale getirmeye adayd\u0131r. Bir yandan \u00e7e\u015fitlili\u011fi g\u00f6rmekle, \u00e7e\u015fitlili\u011fin, yani farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ola\u011fan oldu\u011funu anlayabilir ve gereksiz kavgalara son verebiliriz. Di\u011fer yandan g\u00f6r\u00fcnenin \u00f6tesindeki anlamlar\u0131n cazibesine kap\u0131larak, de\u011fi\u015fen ve karars\u0131z olandan vazge\u00e7erek de\u011fi\u015fmezin ve kararl\u0131 olan\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015febiliriz. Sanatla bulu\u015ftu\u011fumuzda ise, d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6rmenin ve anlatman\u0131n say\u0131s\u0131z yolu oldu\u011funu anlayabilir ve insani varolu\u015fa bamba\u015fka bir anlam verebiliriz.<\/p>\n
\u00d6yleyse bilimler \u2018birey\u2019 olabilmemiz, \u2018kendimiz\u2019 olabilmemiz i\u00e7in ihtiyac\u0131m\u0131z olan donan\u0131m\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Kurumsal k\u00f6leli\u011fi de g\u00f6n\u00fcll\u00fc k\u00f6leli\u011fi de ortadan kald\u0131racak olan, birey olabilmi\u015f insanlard\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n verece\u011fi bir \u015fey de\u011fildir. Birey olmadan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Irk\u00e7\u0131l\u0131k, ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k, \u00f6nyarg\u0131, pe\u015fin h\u00fck\u00fcm, cehalet, kesin inan\u00e7l\u0131l\u0131k, ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fck, bencillik, sava\u015f, k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve kibir… Do\u011fal ve sosyal bilimlerle birlikte h\u00fcmaniter disiplinlerin t\u00fcm\u00fc bizleri bu hastal\u0131klardan kurtarmaya adayd\u0131r. Elbette bu sayd\u0131klar\u0131m bir ahlak veya din \u00f6\u011fretisi de\u011fil. Ancak ahlaki yarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 olu\u015ftururken yaslanaca\u011f\u0131m\u0131z g\u00fc\u00e7l\u00fc dayanaklardan bahsediyoruz.<\/p>\n
Vatanda\u015flar olarak bilgiye dayal\u0131 \u00f6zg\u00fcr konu\u015fmalar yaparak tart\u0131\u015fabilmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u0130nsanlar\u0131n birbiriyle konu\u015famad\u0131\u011f\u0131, bilgiye dayanmayan veya konu\u015fanlar aras\u0131nda ciddi bir bilgi fark\u0131n\u0131n oldu\u011fu, tart\u0131\u015fman\u0131n tek tarafl\u0131 aktar\u0131mdan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortam in\u015fa edemezsek, hangi ad alt\u0131nda y\u00f6netilirsek y\u00f6netilelim, \u015f\u00f6yle ya da b\u00f6yle k\u00f6leler oluruz.<\/p>\n
Birey ve vatanda\u015f olmak i\u00e7in bilgiye ihtiyac\u0131m\u0131z varsa, hukuk\u00e7ular\u0131m\u0131z\u0131n da ayn\u0131 bilgiye ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Ayd\u0131nlanmam\u0131\u015f ve birey olamam\u0131\u015f hakim, verece\u011fi karar\u0131n ahlaki sorumlulu\u011funu almaya c\u00fcret edemez. Daima ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u00f6zlerini tekrar eder. Y\u00f6nlendirmelere ve bask\u0131lara kar\u015f\u0131 koyamaz. Kendini inkar etmemek i\u00e7in, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ideolojisi \u00fcretir; g\u00f6n\u00fcll\u00fc k\u00f6le olur. Ayd\u0131nlanmam\u0131\u015f ve birey olamam\u0131\u015f hakim, hakk\u0131nda karar verece\u011fi ki\u015fileri bireyler olarak g\u00f6remez. Onlar\u0131 kendi varolu\u015flar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ele alamaz. Onlara sayg\u0131 duyamaz. De\u011fer veremez. Ayd\u0131nlanmam\u0131\u015f ve birey olamam\u0131\u015f hakim, hakk\u0131nda karar verece\u011fi insanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini \u00f6nemsemez. Kendi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 i\u00e7erisinde var olma haklar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7iremez. Hayali bir toplum ve devlet kavram\u0131na yaslanarak, kesin inan\u00e7l\u0131l\u0131kla tek bir ahlaki yarg\u0131y\u0131 dayatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Kendisininkinden farkl\u0131 dinlerin mensuplar\u0131n\u0131 anlayamaz, farkl\u0131 hayat tarzlar\u0131na tahamm\u00fcl edemez. Farkl\u0131l\u0131klar\u0131 kendisi i\u00e7in tehdit olarak g\u00f6r\u00fcr ve elindeki kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131r. \u00d6nce devlete tapar, sonra kendisini devlet sanmaya ba\u015flar.<\/p>\n
Her davan\u0131n ayn\u0131 zamanda taraf\u0131 olur. Olaylar aras\u0131nda makul ve a\u00e7\u0131klanabilir ili\u015fkiler kuramaz. Muhataplar\u0131n\u0131 ikna edemez. \u0130kna etmeye de \u00e7al\u0131\u015fmaz.<\/p>\n
Has\u0131l\u0131: Hukuk\u00e7unun hukuktan ba\u015fka do\u011fa bilimlerine ihtiyac\u0131 var. T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131 i\u00e7erisinde biyolojiye ve evrimsel biyolojiye bilhassa ihtiyac\u0131 var. Hukuk\u00e7unun, tarihe ihtiyac\u0131 var. Ama kronolojiye de\u011fil; tarihin yorumlanmas\u0131 yollar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmesine ihtiyac\u0131 var. Bunun yan\u0131nda elbette uygarl\u0131k tarihine ve siyasi tarihe ihtiyac\u0131 var. Hukuk\u00e7unun hukuktan ba\u015fka sosyolojiye, antropolojiye ihtiyac\u0131 var. Siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihine, iktisadi d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihine ihtiyac\u0131 var. Dilbilime, mant\u0131\u011fa, felsefeye ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcniversite \u00f6\u011fretimi ayd\u0131nlanm\u0131\u015f bireyler yaratmay\u0131 hedefler. Hukuk \u00f6\u011fretimi ise bu hedefe ula\u015fmay\u0131 sa\u011flayacak herhangi bir i\u00e7eri\u011fe sahip de\u011fildir. \u00dcstelik, e\u011fer hakimli\u011fi hukuk \u00f6\u011fretiminin merkezindeki meslek olarak ele al\u0131rsak, bir hakimin uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in ihtiyac\u0131 olan tek \u015fey mevzuat bilgisi de\u011fildir. Elbette onu etkilemeye \u00e7al\u0131\u015facak olan avukat da, hukuk hakk\u0131ndaki yorumlar\u0131yla bir referans kayna\u011f\u0131 olmak isteyen […]<\/p>\n","protected":false},"author":61,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-2218","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayilar-4"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/61"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2218"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2218\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}