\nS\u0131n\u0131f ili\u015fkileri ba\u011flam\u0131nda anayasa Bir toplumun s\u0131n\u0131fs\u0131z ve ger\u00e7ek anlamda ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in birarada ya\u015famas\u0131, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerle \u00fcretim ili\u015fkileri aras\u0131ndaki uyuma ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin egemen oldu\u011fu toplumlarda ise, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 elinde bulunduranlarla \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi sebebiyle, bu kesimler aras\u0131nda bir uyumun de\u011fil, bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n oldu\u011fu kabul edilmelidir. Dolay\u0131s\u0131yla kapitalist toplumlar s\u0131n\u0131fl\u0131 yap\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte olup, bu toplumun hukuku her \u015feyden \u00f6nce \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na sahip olan sermayedarlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun olarak \u015fekillenmektedir. Yine bu \u00e7\u0131karlar do\u011frultusunda, kapitalist devletler varolu\u015flar\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve halk\u0131n g\u00f6z\u00fcndeki me\u015fruiyetlerinin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in tarih boyunca iktidarlar\u0131nda kimi s\u0131n\u0131rlamalara gitmi\u015flerdir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n \u015fekillendirilmesinde elbette \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadeleleri yads\u0131namaz.<\/p>\n
Modern hukuk sisteminde anayasalar ise, devlet ve kurumlar\u0131n\u0131n, halk kar\u015f\u0131s\u0131nda bahsetti\u011fimiz iktidar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma i\u015flevini g\u00f6ren en \u00f6nemli metinler olagelmi\u015flerdir. Bu bir anlamda devletin keyfi eylemlerine kar\u015f\u0131 bir g\u00fcvence sa\u011flarken, di\u011fer anlamda ise iktidar\u0131n m\u00fcdahalelerine de hukuki bir k\u0131l\u0131f haz\u0131rlam\u0131\u015f ve bu m\u00fcdahalelere me\u015fruiyet sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin k\u00f6kenleri Rousseau ve Hobbes\u2019a kadar dayanan s\u00f6zle\u015fmeci gelenek, modern devletin toplumsal s\u00f6zle\u015fme ile olu\u015ftu\u011funu ve toplumsal s\u00f6zle\u015fme ile s\u00f6z sahibi olan iradenin devlette egemenlik sahibi oldu\u011funu vurgular. Bunun en \u00f6nemli g\u00f6stergesi de anayasalard\u0131r. Anayasalar\u0131n\u0131n temelinde t\u00fcm toplumun olu\u015fturdu\u011fu bir konsens\u00fcs\u00fcn oldu\u011fu s\u00f6ylenerek, burjuva devletinin me\u015fruiyeti bu toplumsal s\u00f6zle\u015fmeye dayand\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Modern devletin olu\u015fumu ve anayasalar elbette tarih boyunca ayn\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Sermayenin ihtiya\u00e7lar\u0131, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadelesi devletin ve anayasalar\u0131n olu\u015fumunu belirlemi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin;<\/p>\n
II. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131 yap\u0131lan anayasalar\u0131n \u00e7o\u011fu devletlerin bir\u00e7ok alana m\u00fcdahale g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rm\u0131\u015f, g\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi kurumlar yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu d\u00f6nemin \u00f6zelli\u011fi bu g\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi kurumlar\u0131n yan\u0131nda vatanda\u015flara verdi\u011fi temel ve sosyal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alanlar\u0131d\u0131r. Ve bunlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinde devlete verilmi\u015f olan pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerdir. Bu d\u00f6nemde, g\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi yap\u0131lar\u0131n bir\u00e7ok alana m\u00fcdahalesi d\u00fczenlenmi\u015f olsa da denetim mekanizmalar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1973 petrol kriziyle ba\u015flayan d\u00f6nem ise, kapitalizmin krizinin neo-liberal politikalarla bertaraf edilmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. \u00d6zellikle 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda Sovyetlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla daha h\u0131zl\u0131 ilerleyen bu politikalar ile, ulusal otoritelerin daha esnekle\u015fmesi, k\u00fc\u00e7\u00fclmesi ve b\u00f6ylece sermayenin daha serbest\u00e7e hareket etmesi talep edilmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de uygulamas\u0131devam eden ve bu d\u00f6nemde yap\u0131lan anayasalarda veya anayasa de\u011fi\u015fikliklerinde devletin sosyal haklar konusunda pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinde geriledi\u011fi ayr\u0131ca devletin \u00fcretim ve ticaret alan\u0131ndan yava\u015f yava\u015f el \u00e7ektirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenebilmektedir. Sermaye bu otoriteyi devletlerin yan\u0131nda, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131yla birlikte kullanabilece\u011fi bir yap\u0131 talep etmi\u015ftir. Hat\u0131rlanacak olursa, bu politikalar\u0131n en \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131ndan biri \u00f6zelle\u015ftirme hareketleri olmu\u015ftur.<\/p>\n
Ne var ki, neo-liberal politikalar\u0131n etkisiyle, \u00f6zelle\u015ftirmelerin h\u0131zl\u0131ca y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, merkezi otoritenin daha k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00fczen, bekleneni getirmemi\u015f ve sermayenin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya ekonomik ve siyasal kriz dinamikleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Sermayenin taleplerini kar\u015f\u0131layamayan neo- liberal politikalar\u0131n nas\u0131l revize edilece\u011fi ya da bunun yerine tam olarak neyin gelece\u011fi belli de\u011filken, buradaki bo\u015fluklar doldurulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin bu durum, ABD\u2019de oldu\u011fu gibi, merkezi otoritelerin tekrar g\u00fc\u00e7lenmesi y\u00f6n\u00fcnde bir talebi do\u011furabilecektir. Peki T\u00fcrkiye\u2019de AKP taraf\u0131ndan bu taleplerin cevab\u0131 nas\u0131l verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor?<\/p>\n
G\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi otorite mi g\u00fcc\u00fcn tek elde topland\u0131\u011f\u0131 ba\u015fkanl\u0131k m\u0131?<\/span><\/p>\n Gazete Manifesto\u2019da 15 Kas\u0131m 2015 tarihinde yazd\u0131\u011f\u0131m \u201cGericili\u011fin yarat\u0131lmak istenen hukuku\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131da[foot]<\/strong>http:\/\/gazetemanifesto.com\/2015\/11\/15\/gericiligin-yaratilmak-istenen-hukuku\/[\/foot]<\/strong>, AKP\u2019nin, T\u00fcrkiye\u2019deki kurumlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde ve I. Cumhuriyet\u2019in tasfiyesinde kulland\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli ara\u00e7lar\u0131ndan birinin hukuk oldu\u011funu, gerek dava yoluyla gerekse \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 torba kanunlarla bu tasfiyeyi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finive II. Cumhuriyetin yerle\u015fmesi i\u00e7in ad\u0131mlar att\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftim.<\/p>\n Bu ad\u0131mlar bak\u0131m\u0131ndan 15 Temmuz Darbe giri\u015fimi AKP\u2019ye farkl\u0131 imkanlar sa\u011flad\u0131. Darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fc adeta f\u0131rsata \u00e7eviren AKP, OHAL s\u00fcresini ikinci kere uzat\u0131p, ter\u00f6r ve darbecilerle m\u00fccadele bahanesiyle KHK\u2019lar\u0131 hem Meclisten ge\u00e7iremedi\u011fi bir\u00e7ok d\u00fczenlemeyi kanunla\u015ft\u0131rman\u0131n hem de muhalifleri temizlemenin bir arac\u0131 olarak kullan\u0131yor. Bununla birlikte yeni bir anayasa yap\u0131m\u0131n\u0131n halk\u0131n geni\u015f kesimleri taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rmemesi, Meclisteki Anayasa yap\u0131m komisyonunun uzla\u015famamas\u0131, AKP taraf\u0131ndan bu konuda ba\u015fka bir \u00f6neri haz\u0131rlanmas\u0131na sebep oldu. AKP, – yeni bir anayasa yap\u0131m\u0131 yerine- MHP ile mutab\u0131k kal\u0131nan anayasa de\u011fi\u015fiklik \u00f6nerisini Meclis\u2019e sundu.<\/p>\n Bu \u00f6neride AKP, anayasa konusunda da I. Cumhuriyet\u2019in tasfiyesinde kulland\u0131\u011f\u0131 torba yasa arac\u0131n\u0131 kullanarak, son haliyle 18 madde teklifi ile Anayasa\u2019n\u0131n 50\u2019den fazla maddesini de\u011fi\u015ftirmeyi planl\u0131yor. Ancak \u00f6yle d\u00fczenlemeler ki ne anayasa hukuk\u00e7ular\u0131 yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikleri sistematik a\u00e7\u0131dan bir\u015feye benzetebiliyorlar ne de kendileri a\u00e7\u0131k\u00e7a bunun ne oldu\u011funu belirtebiliyorlar. Adeta ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in mevcut sistemlerin baz\u0131 \u00f6zelliklerini alarak bu \u00f6zellikleri Cumhurba\u015fkan\u0131nda birle\u015ftiriyorlar[foot]<\/strong>Derginin bu say\u0131s\u0131nda anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ve ba\u015fkanl\u0131\u011fa ili\u015fkin yazan say\u0131n hocalar\u0131m\u0131z, yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin neden ba\u015fkanl\u0131k sistemi olmad\u0131\u011f\u0131, bu de\u011fi\u015fikliklerin ni\u00e7in kabul edilemeyece\u011fi ve bu de\u011fi\u015fiklik sonucu ortaya \u00e7\u0131kacak olan yap\u0131n\u0131n hangi sebeplerle kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil kuvvetler birli\u011fi oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla da yap\u0131lan rejim de\u011fi\u015fikli\u011finin gelece\u011fi noktan\u0131n ne oldu\u011fu farkl\u0131 \u015fekillerde ifade etmi\u015fler. Bu sebeple, bu konuda daha fazla \u015fey s\u00f6ylenebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fimden ve de\u011fi\u015fiklik maddelerinin bu kapsamda tek tek irdelenmesinin de bir anlam ifade etmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmden de\u011fi\u015fiklik \u00f6nerisi metnine ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klama yapmayaca\u011f\u0131m.[\/foot]<\/strong>. Ad\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu kendileri bilmedi\u011finden T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zg\u00fc ba\u015fkanl\u0131k vb. kavramlar\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fcze koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n AKP taraf\u0131ndan bu anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile; merkezi otoritenin g\u00fc\u00e7lenerek istikrar\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131, yap\u0131lan reformlar ile daha h\u0131zl\u0131 ve daha etkin bir y\u00fcr\u00fctmeye sahip olaca\u011f\u0131ndan ekonomik kalk\u0131nma ve b\u00fcy\u00fcmenin gelece\u011fi, yasama ve y\u00fcr\u00fctme do\u011frudan halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilece\u011fi i\u00e7in darbe anayasalar\u0131yla kurgulanm\u0131\u015f Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131 vesayet makam\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131, temel iki i\u015flevi yasa yapmak ve iradeyi denetlemek olan yasaman\u0131n, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in asli i\u015flevlerini daha etkin bi\u00e7imde yerine getirece\u011fi, k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel d\u00fczeyde risklerin farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7erken, iyi i\u015fleyen y\u00f6netim sisteminin T\u00fcrkiye\u2019yi uluslararas\u0131 alanda daha etkin hale getirece\u011fi iddia ediliyor[foot]<\/strong>Bkz. Serpil \u00c7evikcan\u2019\u0131n 7.1.2017 tarihli Milliyet Gazetesi\u2019ndeki yaz\u0131s\u0131, http:\/\/www.milliyet.com.tr\/12-maddede-ak-parti-kampanyasi-siyaset-ydetay-2374441\/[\/foot]<\/strong> . Yani k\u0131sacas\u0131 t\u00fcm sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olarak halka anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00f6steriliyor. Akla gelen bir soru ile bunu bertaraf etmek m\u00fcmk\u00fcn. Erdo\u011fan ve AKP, bu de\u011fi\u015fiklik ile ger\u00e7ekle\u015fecek t\u00fcm imkanlara \u015fu anda sahip de\u011fil mi? Bunun yan\u0131t\u0131 elbette olumlu olacakt\u0131r. Buradaki as\u0131l mesele, her burjuva devletinin ne olursa olsun eninde sonunda yasal ve me\u015fru bir zemine ihtiya\u00e7 duymas\u0131d\u0131r. Erdo\u011fan, g\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi yap\u0131dan \u00f6te erklerin tek bir merkezde (yani somut olarak kendisinde) topland\u0131\u011f\u0131 bir rejimi Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile yasal zemine ta\u015f\u0131mak, ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlarda s\u00fcrprizler olmadan devam etmek istemektedir.<\/p>\n AKP\u2019nin anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in sunmu\u015f oldu\u011fu ihtiya\u00e7lara ili\u015fkin iddialar toplumsal uzla\u015f\u0131n\u0131n yani halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun ikna olmas\u0131n\u0131n talebidir. Bunu ifrada ka\u00e7\u0131ranlar da yok de\u011fil. \u00d6rne\u011fin 2010 Anayasa referandumunda yetmez ama evet diyen ve sonras\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 olarak devam eden Av. Mehmet U\u00e7um, 15 Temmuz Darbe Te\u015febb\u00fcs\u00fcnde halk\u0131n darbecilere kar\u015f\u0131 tutumunu milli demokratik halk devrimi olarak tan\u0131mlay\u0131p, y\u0131kman\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdi ise in\u015fa sorunun ortada bulundu\u011funu ve bu anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finin de buraya oturdu\u011funu a\u00e7\u0131klamas\u0131, asl\u0131nda toplumda bulunmayan toplumsal uzla\u015f\u0131y\u0131 sa\u011flama \u00e7abas\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 bir not daha d\u00fc\u015fmeden ge\u00e7mek istemiyorum. U\u00e7um\u2019un a\u00e7\u0131klamas\u0131nda alt\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi gereken bir yer daha var. U\u00e7um, anayasa de\u011fi\u015fiklik \u00f6nerisinin rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen AKP\u2019lilerin aksine, ortada \u201cbir in\u015fa sorunu\u201d oldu\u011funu ve anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finin de buraya oturdu\u011funu belirterek, tam da meselenin rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi sorunu oldu\u011funu a\u011fz\u0131ndan ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r[foot]<\/strong>\u0130lgili r\u00f6portaj i\u00e7in bkz. http:\/\/www.haberturk.com\/gundem\/haber\/1346153-mehmet-ucum-halk-isterse-cumhurbaskanina-meclis-seciminden-2-hafta-sonra-karar-verebilir.[\/foot]<\/strong>\u00a0.<\/p>\n Bu toplumsal uzla\u015f\u0131n\u0131n hangi noktada sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek ise, bir bu\u00e7uk senedir ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131za bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda zor de\u011fil. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ve referanduma gidilirken, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla T\u00fcrkiye\u2019de bombalar\u0131n patlamaya ne yaz\u0131k ki devam etmesi,milli s\u00f6ylemlerin daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131kmas\u0131ve b\u00f6ylece bu \u015fekilde toplumsal uzla\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131k olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r.<\/p>\n \u0130stikrar m\u0131 yeni krizler mi?<\/span><\/p>\n Son olarak \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir noktan\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek bu tart\u0131\u015fmay\u0131 \u015fimdilik sonland\u0131ral\u0131m. Yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz sermayenin talepleri, yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131n\u0131n neredeyse tek bir ki\u015fide topland\u0131\u011f\u0131 bir rejim ile kar\u015f\u0131lanabilecek midir? G\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi yap\u0131 ile g\u00fcc\u00fcn tek elde topland\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6netimin kesi\u015fi\u015fim noktalar\u0131 olsa da ayn\u0131 kavramlar olarak a\u00e7\u0131klanamazlar, gelecekleri noktalar da ayn\u0131 olmayacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin tarihinin 90 y\u0131ll\u0131k devlet gelene\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, AKP\u2019nin toplumda yaratt\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131\u015fmalar, bu toplumsal uzla\u015f\u0131y\u0131 sa\u011flaman\u0131n \u00e7ok uza\u011f\u0131ndad\u0131r. MHP ile anla\u015f\u0131p bir an \u00f6nce Meclis\u2019ten anayasa de\u011fi\u015fikliklerinin ge\u00e7mesi istenmekte, toplumsal talepler g\u00f6z ard\u0131 edilmektedir. Zaten bu Anayasa de\u011fi\u015fikliklerinde halk\u0131n farkl\u0131 kesimlerinin talepleri hi\u00e7bir \u015fekilde yer almamaktad\u0131r.<\/p>\n 15 senedir iktidar olan AKP\u2019nin iktidar\u0131 almak i\u00e7in G\u00fclen Cemaati ile birlikte hareket etmesi ve kadrola\u015fmas\u0131na izin vermesi sonucu darbe te\u015febb\u00fcs\u00fc ya\u015fanan, i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikada at\u0131lan ad\u0131mlarla katliamlar yerine d\u00f6nen, bir\u00e7ok gazetecinin, akademisyenin tutuklanarak cezaevine kondu\u011fu, laikli\u011fin rafa kald\u0131r\u0131larak dinselle\u015fmenin \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede, anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi referandumdan ge\u00e7se bile her ge\u00e7en g\u00fcn toplumdaki gerginli\u011fi daha da artt\u0131ran bir iktidar\u0131n, rejim de\u011fi\u015fikli\u011fiyletoplumsal uzla\u015f\u0131 sa\u011flayabilmesi olanakl\u0131 de\u011fildir. Meclis\u2019te anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yap\u0131l\u0131rken Meclis \u00f6n\u00fcnde bunu protesto eden halka polisle sald\u0131ran, g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri devlet televizyonundan yay\u0131nlamayanbir h\u00fck\u00fcmetin bu uzla\u015f\u0131y\u0131 sa\u011flayabilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir.Bu anlamda, bu rejim de\u011fi\u015fikli\u011finin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmad\u0131\u011f\u0131 ve bu sebepleistikrar\u0131 de\u011fil, nihayetinde yeni krizleri beraberinde getirece\u011fi hesaba kat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" S\u0131n\u0131f ili\u015fkileri ba\u011flam\u0131nda anayasa Bir toplumun s\u0131n\u0131fs\u0131z ve ger\u00e7ek anlamda ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in birarada ya\u015famas\u0131, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerle \u00fcretim ili\u015fkileri aras\u0131ndaki uyuma ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin egemen oldu\u011fu toplumlarda ise, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 elinde bulunduranlarla \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi sebebiyle, bu kesimler aras\u0131nda bir uyumun de\u011fil, bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n oldu\u011fu kabul edilmelidir. Dolay\u0131s\u0131yla kapitalist […]<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133,85],"tags":[],"class_list":["post-2256","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dosya","category-sayilar-5"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2256"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2256\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}