D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc nedeniyle, engelli bireylerin sorunlar\u0131na y\u00f6nelik yaz\u0131 yazmam istenmi\u015fti. Yo\u011funlu\u011fumdan dolay\u0131 yeti\u015ftiremedim. Bu nedenle aray\u0131p durumu ilettim. Ancak bana, engelli sorunlar\u0131 her daim g\u00fcnceldir bu nedenle her zaman yaz\u0131p g\u00f6nderebilirsiniz cevab\u0131 verildi\u011finde \u00e7ok mutlu oldum. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten de engelli bireylerin sorunlar\u0131 sadece \u00f6zel hafta ve g\u00fcnlerde hat\u0131rlanacak ve konu\u015fulacak kadar ufak de\u011fildir. T\u00fcrkiye\u2019de engelli birey say\u0131s\u0131, toplam n\u00fcfusun %12.29\u2019unu, s\u00fcre\u011fen hastal\u0131\u011fa sahip ki\u015fi say\u0131s\u0131 ise %9.70\u2018ni olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu oran de\u011ferlendirilirken, hanesinde engelli birey olan ailelerin \u00f6zellikle anne ve babalar\u0131n, sorunlardan kaynakl\u0131 olarak ruhsal sakatl\u0131k ya\u015fad\u0131klar\u0131 da unutulmamal\u0131d\u0131r. Zira T\u00fcrkiye\u2019de engelli bireylere y\u00f6nelik \u00fcretilen politikalar\u0131n halen dahi sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde engelli birey ve ailelerinin yaln\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131, sonu\u00e7ta da ruhsal y\u00f6nden sorun ya\u015fayan yeni bireylerin topluma bu vesile ile kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekli.<\/p>\n
Fiziksel eri\u015fimin sadece engelliler i\u00e7in de\u011fil herkes i\u00e7in gereklidir<\/span><\/p>\n Eri\u015filebilirlik \u00f6ncelikle fiziksel \u00e7evre olmak \u00fczere ekonomik, sosyal, siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7evreye eri\u015fimi, dolay\u0131s\u0131yla bu \u00e7evre i\u00e7inde yer alan haklardan yararlanmay\u0131, toplumsal ya\u015fama aktif bir \u015fekilde kat\u0131lmay\u0131 ifade etmektedir. Engelli bireyler y\u00f6n\u00fcnden fiziksel eri\u015fim ya\u015famsal bir \u00f6neme sahiptir. Fiziksel eri\u015fimden kaynakl\u0131 sorunlardan ya\u015fl\u0131, hamile ve ge\u00e7ici engeli olanlar\u0131n -ayak k\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sair- olumsuz etkilendi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda asl\u0131nda \u201cherkes i\u00e7in eri\u015fim\u201d demek daha do\u011fru olacakt\u0131r.<\/p>\n Engellilerin toplumsal ya\u015fama aktif olarak kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri fiziksel eri\u015fim sorunudur. Halen dahi bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmam\u0131\u015f olmas\u0131 engelli bireylere bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. 5378 Say\u0131l\u0131 Kanun ile engelli bireylere y\u00f6nelik her alanda d\u00fczenleme getirilmi\u015fken ayn\u0131 yasan\u0131n Ge\u00e7ici 2. maddesi ile tan\u0131nm\u0131\u015f haklar\u0131n fiilen kullan\u0131m\u0131n\u0131n adeta engellenmi\u015f olmas\u0131n\u0131n nedeni, yasa koyucu ve uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n, \u00e7\u00f6z\u00fcm odakl\u0131 olmamalar\u0131, sorumlu ki\u015filerin, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc noktas\u0131ndaki bilgisizlikleri, e\u011fitimsizlikleri veya samimiyetsiz\/ g\u00f6n\u00fcls\u00fcz olmalar\u0131 g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n 5378 say\u0131l\u0131 Engelliler Hakk\u0131nda Kanun, Ge\u00e7ici 2. maddesinde \u201ckamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na ait mevcut resm\u00ee yap\u0131lar, mevcut t\u00fcm yol, kald\u0131r\u0131m, yaya ge\u00e7idi, a\u00e7\u0131k ve ye\u015fil alanlar, spor alanlar\u0131 ve benzeri sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel alt yap\u0131 alanlar\u0131 ile ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f ve umuma a\u00e7\u0131k hizmet veren her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131lar bu kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren yedi (7) y\u0131l i\u00e7inde engellilerin eri\u015febilirli\u011fine uygun duruma getirilir.\u201d d\u00fczenlemesi ile fiziksel eri\u015fime ili\u015fkin sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc adeta yedi (7) y\u0131l \u00f6telemi\u015ftir.<\/p>\n 5378 Say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n Ge\u00e7ici 2. maddesi gere\u011fince, ilgililerin, k\u0131sa-orta ve uzun vadede \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek sorunlar\u0131 tespiti ile derhal proje geli\u015ftirme ve faaliyete ge\u00e7mesi beklenirken, aksi olmu\u015ftur. Yasal d\u00fczenlemelerden sonra, en basit- kald\u0131r\u0131m, rampa-sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc talep edildi\u011finde dahi, kurum yetkililerinin, sorunu en k\u0131sa zamanda \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131n\u0131 belirtmekle birlikte, yasa gere\u011fi \u201cyedi y\u0131l s\u00fcre verildi\u011fi\u201d verisini de hat\u0131rlatt\u0131klar\u0131 s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sunuldu\u011fu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme merkezleri i\u00e7in dahi s\u00f6z konusu olmu\u015ftur. Do\u011frudan insan hayat\u0131n\u0131 ilgilendiren, ba\u015fta sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fim hakk\u0131 olmak \u00fczere, 5378 Say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n Ge\u00e7ici 2. maddesindeki gerek\u00e7e ileri s\u00fcr\u00fclerek, \u00f6telenmesi, bu konuda yetkililerin etkin m\u00fccadele etmemesi ayr\u0131mc\u0131l\u0131k i\u00e7eren davran\u0131\u015f olarak kabul edilmelidir. Yasada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrelerin dayanak yap\u0131larak sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmemesi ve bug\u00fcnlere gelinmesine adeta yasal (!) olarak g\u00f6z yumulmu\u015ftur.<\/p>\n Oysa kanun koyucu taraf\u0131ndan, s\u00fcre tan\u0131maks\u0131z\u0131n, yasada, fiziksel eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n derhal ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 daha isabetli olacak, bu durumda \u201cmakul s\u00fcre\u201d kavram\u0131 kendili\u011finden devreye girecek ve makul s\u00fcrede sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyenler hakk\u0131nda hukuki ve cezai yapt\u0131r\u0131mlar uygulanabilecekti.<\/p>\n 5378 say\u0131l\u0131 yasa ile verilen s\u00fcrenin sonuna gelindi\u011finde, fiziki eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131 konusunda yasal sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyenler hakk\u0131nda yasal yollara ba\u015fvuru hakk\u0131 kullan\u0131labilecek, davalar a\u00e7\u0131lacakken, iki milletvekilinin \u00f6nerisi ile s\u00fcre bir y\u0131l uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yasada mevcut 7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre \u201csekiz\u201d y\u0131l olarak yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla da yetinilmemi\u015f, ilgililerin, yap\u0131lacak denetim sonras\u0131nda eksikliklerini tamamlamalar\u0131 i\u00e7in birinci f\u0131krada belirtilen s\u00fcrenin bitiminden itibaren iki y\u0131l\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere ek s\u00fcre verilmi\u015f, d\u00fczenleme ile yedi y\u0131ll\u0131k s\u00fcre 1+2 olarak uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Nihayetinde bug\u00fcn itibariyle, halen fiziki eri\u015fim ve ula\u015f\u0131m sorununda bir arpa boyu yol al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 bilinen, ispata ihtiya\u00e7 duymayan bir husustur. Ayn\u0131 yasada, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeyen ki\u015fi\/kurumlara getirilen m\u00fceyyideler cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, halen dahi denetimlerin ger\u00e7ekle\u015fmemesi nedenleri ile fiziksel eri\u015fim sorununun k\u0131sa vadede \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n Fiziksel eri\u015fimin sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, engelli bireylerin adalete, e\u011fitime, sa\u011fl\u0131\u011fa temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere eri\u015fim haklar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Bireyin kendini geli\u015ftirebilmesi, maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, onurlu bir ya\u015fama kavu\u015fabilmesini sa\u011flamak i\u00e7in gerekli t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 ancak ve ancak fiziksel eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n \u015eu anki sistemin kendisi, engelli bireylerin sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek yerine ailelere sorumluluklar y\u00fcklemektedir. \u0130dari y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan sorunlar\u0131n g\u00f6rmezden gelinmesi, geni\u015fleyen dalga halkalar\u0131 gibi sorunlar\u0131n artmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Engellilere y\u00f6nelik sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve etkili politikalar \u00fcretilememesi ve sorumlu olan ki\u015filerin engelli bireylere ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k bar\u0131nd\u0131ran yakla\u015f\u0131mlar\u0131 engellileri bir\u00e7ok haktan yoksun b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Engellilerin yasalardan kaynakl\u0131 haklar\u0131na eri\u015fim i\u00e7in en etkili yol olan adalete eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki birincil engel, fiziksel eri\u015fim engelidir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, di\u011fer engeller; yarg\u0131n\u0131n yava\u015f i\u015flemesi, yarg\u0131 unsurlar\u0131n\u0131n engelli hukuku alan\u0131nda yeterli e\u011fitilme sahip olmamas\u0131 ve nihayetinde yoksulluk olarak s\u0131ralanabilir. Adliye binalar\u0131n\u0131n, b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde birka\u00e7 merkezde toplanmas\u0131 da di\u011fer bir engel olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde, \u015fehir merkezlerinde yer alan adliye binalar\u0131na ula\u015f\u0131m i\u00e7in harcanan s\u00fcre \u015fehirleraras\u0131 yolculuklarda ge\u00e7irilen s\u00fcreye denk gelmektedir. Gerek yasa uygulay\u0131c\u0131lardan kaynakl\u0131 ki\u015fisel\/ kurumsal sorunlar, gerekse engellilerin engellerle m\u00fccadeledeki zay\u0131f \u00e7abalar\u0131, mevcut yasal d\u00fczenlemelerin hayata ge\u00e7irilmesini ve sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyen ilgililer hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirmektedir.<\/p>\n Fiziksel eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in dahi yasal yollara ba\u015fvurulmak zorunda kal\u0131nmas\u0131, yasal yolara ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n fiziksel eri\u015fim engeli nedeniyle etkin olarak kullan\u0131lamamas\u0131, engelli bireylerin, \u00fclkemizde hayata aktif kat\u0131lmak i\u00e7in ya\u015fad\u0131klar\u0131 zorluklar\u0131 g\u00f6stermesi nedeni ile \u00f6nem arz etmektedir. Yine yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n, engelli bireylerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u015fart olan fiziksel eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6neminin bilincinde olmalar\u0131, fark\u0131ndal\u0131klar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 zorunludur. Zira \u015fu anda \u00fclkemizde adli ve idari yarg\u0131da bu konuda hizmet veren \u00e7o\u011fu hakim ve savc\u0131n\u0131n yeterli e\u011fitim ve birikime sahip olmad\u0131klar\u0131 ac\u0131 bir ger\u00e7ekliktir.<\/p>\n Eri\u015fim sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc\u00a0noktas\u0131nda engellilerin aktif rol almalar\u0131 zorunludur.<\/span><\/p>\n Sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc noktas\u0131nda, engellilerin hak arama bilincinin geli\u015fmemi\u015f olmas\u0131, engelli bireylerin, engellerinden kaynakl\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131 problemler sebebiyle kendilerinde m\u00fccadele edecek g\u00fc\u00e7 bulamamalar\u0131 madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu nedenlerle fiziksel eri\u015fimin \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131n\u0131 talep noktas\u0131nda engelli bireyler etkin olarak rol alamamaktad\u0131rlar. Ayr\u0131ca engelli bireylerin e\u011fitim d\u00fczeyinin yetersiz olmas\u0131 yan\u0131nda ekonomik olarak da zay\u0131f durumda olmalar\u0131, sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde odakta yer almalar\u0131na ra\u011fmen, \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecine yeteri kadar kat\u0131lamamalar\u0131 m\u00fccadeleyi zay\u0131flatmaktad\u0131r.<\/p>\n Engellilerin sosyal ya\u015fama intibak\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 kavram\u0131 hayat\u0131m\u0131za yeni yeni girmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Daha yolun ba\u015f\u0131nda bulunmaktay\u0131z. Engellerle m\u00fccadele bu h\u0131z ve bu anlay\u0131\u015fla devam etti\u011fi s\u00fcrece engelli bireylerin toplumsal ya\u015famda hak ettikleri yeri bulmalar\u0131 kolay olmayacakt\u0131r.<\/p>\n Sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ba\u015fta yasa koyucu olmak \u00fczere, yasa uygulay\u0131c\u0131lara, yerel ve merkezi y\u00f6netimde g\u00f6revli ve sorumlu ki\u015filere engelli haklar\u0131 ve engellilerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam ve ihtiya\u00e7lar\u0131na dair ciddi bir e\u011fitim verilmesi, uygulamada \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n ki\u015filerden kaynakl\u0131 olmas\u0131 halinde ise etkin denetim ve yapt\u0131r\u0131m mekanizmalar\u0131n\u0131n harekete ge\u00e7irilmesi, merkezi ve yerinden y\u00f6netimde ilgili birimlerde g\u00f6rev alan yetkililerin, engelli bireylere hizmet sunan STK\u2019lar ile aktif bir \u015fekilde i\u015fbirli\u011fi sa\u011flanmas\u0131, yasa koyucunun engellilere y\u00f6nelik mevzuat d\u00fczenlendi\u011finde bu STK\u2019lardan g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131narak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmeleri zorunludur.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fcnya Engelliler G\u00fcn\u00fc nedeniyle, engelli bireylerin sorunlar\u0131na y\u00f6nelik yaz\u0131 yazmam istenmi\u015fti. Yo\u011funlu\u011fumdan dolay\u0131 yeti\u015ftiremedim. Bu nedenle aray\u0131p durumu ilettim. Ancak bana, engelli sorunlar\u0131 her daim g\u00fcnceldir bu nedenle her zaman yaz\u0131p g\u00f6nderebilirsiniz cevab\u0131 verildi\u011finde \u00e7ok mutlu oldum. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten de engelli bireylerin sorunlar\u0131 sadece \u00f6zel hafta ve g\u00fcnlerde hat\u0131rlanacak ve konu\u015fulacak kadar ufak de\u011fildir. T\u00fcrkiye\u2019de […]<\/p>\n","protected":false},"author":72,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-2261","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayilar-5"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2261","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/72"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2261"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2261\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}