15 Temmuz 2016 tarihinde ya\u015fanan darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda, 20\/07\/2016 tarihinde toplanan Milli G\u00fcvenlik Kurulunun ald\u0131\u011f\u0131 tavsiye karar\u0131 uyar\u0131nca, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplanan Bakanlar Kurulu, ya\u015fanan ter\u00f6r olaylar\u0131 nedeniyle Anayasan\u0131n 120 maddesi ve 2395 say\u0131l\u0131 Kanunun 3. maddesi uyar\u0131nca, 21\/07\/2016 tarihinden itibaren 90 g\u00fcn s\u00fcreyle ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal (OHAL) ilan etmi\u015ftir. OHAL s\u00fcresi sonraki g\u00fcnlerde iki defa uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
OHAL ilan edilmesinden sonra, Anayasan\u0131n ve 2395 say\u0131l\u0131 Kanunun verdi\u011fi yetkiye dayal\u0131 olarak Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameler (KHK) \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesinin, OHAL kapsam\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan KHK\u2019lerin i\u00e7eri\u011fine bakmaks\u0131z\u0131n bu KHK\u2019lere y\u00f6nelik olarak yap\u0131lacak Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddialar\u0131n\u0131 incelemeyece\u011fine ili\u015fkin, bizce Anayasa h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 yeni i\u00e7tihad\u0131[foot]12\/10\/2016 g\u00fcn, 166 \u2013 159 say\u0131l\u0131 karar\u0131.[\/foot], sonras\u0131nda OHAL kapsam\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan KHK\u2019ler ile d\u00fczenlenen konular olduk\u00e7a geni\u015f bir alana yay\u0131lm\u0131\u015f[foot]\u00d6rne\u011fin 680 say\u0131l\u0131 KHK ile At Yar\u0131\u015flar\u0131 Hakk\u0131ndaki kanunda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131l\u0131rken, 687 say\u0131l\u0131 KHK ile ara\u00e7larda k\u0131\u015f lasti\u011fi kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin zorunluluk hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm konulmu\u015ftur. Bu d\u00fczenlemelerin ter\u00f6r olaylar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve ter\u00f6rle m\u00fccadele i\u00e7in ilan edilen OHAL ile ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.[\/foot], nerede ise t\u00fcm yasama yetkisi KHK ile kullan\u0131l\u0131r olmu\u015ftur.<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, OHAL kapsam\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan KHK\u2019ler ile kamu g\u00f6revlilerinin sorumlulu\u011funa ili\u015fkin olarak getirilen istisna h\u00fck\u00fcmleri ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
KHK\u2019lerde Yer Alan Sorumluluk H\u00fck\u00fcmlerinin Kapsam\u0131 ve Anlam\u0131<\/span><\/p>\n 667 KHK ile getirilen d\u00fczenleme[foot]\u201cBu kanunun H\u00fckm\u00fcnde Kararname kapsam\u0131nda karar alan ve g\u00f6revleri yerine getiren ki\u015filerin bu g\u00f6revleri nedeniyle hukuki, idari, mali ve cezai sorumlulu\u011fu do\u011fmaz<\/em>\u201d (madde 9)[\/foot], darbe te\u015febb\u00fcs\u00fc sonras\u0131nda verilen ve verilmesi beklenen h\u0131zl\u0131 karar s\u00fcrecinde karar alacak ve uygulayacak kamu g\u00f6revlilerinin endi\u015felerini(!) gidermek i\u00e7in konuldu\u011fu izlenimi veren bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. H\u00fck\u00fcm o kadar acele ile yaz\u0131lm\u0131\u015f ki istenen sonucu do\u011furmayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan 668 say\u0131l\u0131 KHK ile daha geni\u015f bir h\u00fck\u00fcm[foot]\u201c15\/7\/2016 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen darbe te\u015febb\u00fcs\u00fc ve ter\u00f6r eylemleri ile bunlar\u0131n devam\u0131 niteli\u011findeki eylemlerin bast\u0131r\u0131lmas\u0131 kapsam\u0131nda karar alan, karar veya tedbirleri icra eden, her t\u00fcrl\u00fc adli ve idari \u00f6nlemler kapsam\u0131nda g\u00f6rev alan ki\u015filer ile ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal s\u00fcresince yay\u0131mlanan kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameler kapsam\u0131nda karar alan ve g\u00f6revleri yerine getiren ki\u015filerin bu karar, g\u00f6rev ve fiilleri nedeniyle hukuki, idari, mali ve cezai sorumlulu\u011fu do\u011fmaz.<\/em>\u201d (m.37)[\/foot] konulmas\u0131 gerekmi\u015ftir.<\/p>\n 667 say\u0131l\u0131 KHK\u2019de yer alan d\u00fczenleme t\u00fcm OHAL i\u015flemleri i\u00e7in de\u011fil sadece 667 say\u0131l\u0131 KHK uyar\u0131nca yap\u0131lan i\u015flemler bak\u0131m\u0131ndan g\u00fcvence getirecek niteliktedir. T\u00fcm OHAL i\u015flemleri bak\u0131m\u0131ndan koruma z\u0131rh\u0131 getirmek isteyen y\u00fcr\u00fctme, 668 say\u0131l\u0131 KHK\u2019nin 37. maddesi ile kapsam\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir.<\/p>\n Bu d\u00fczenleme ilk bak\u0131\u015fta; OHAL kapsam\u0131nda, karar alan, al\u0131nan kararlar\u0131 icra eden t\u00fcm g\u00f6revlilerin her t\u00fcrl\u00fc eylem ve i\u015flemini koruma alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131, bu ki\u015filer ne yapm\u0131\u015f olurlarsa olsunlar yarg\u0131lanamayacaklar\u0131 gibi bir anlam vermektedir. Kan\u0131mca b\u00f6yle bir yorumun hukuki dayana\u011f\u0131 yoktur. Yap\u0131lan d\u00fczenlemenin i\u00e7eri\u011fi ne olursa olsun, s\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcmlerin Anayasa ve yasalarda yer alan kurallar ve evrensel ilkeler ile birlikte ele al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n Bir ba\u015fka anlat\u0131mla; \u201cOHAL kapsam\u0131nda g\u00f6rev alan ki\u015filer su\u00e7 bile i\u015fleseler haklar\u0131nda soru\u015fturma yap\u0131lamaz<\/em>\u201d \u015feklindeki bir yorumun hukuki ve yasal dayana\u011f\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Kanun veya KHK ile ki\u015filere su\u00e7 i\u015fleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131namaz.<\/p>\n Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fcn hukuki dayanaklar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n 1. Anayasan\u0131n 2. maddesi uyar\u0131nca T\u00fcrkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Anayasa Mahkemesinin yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131 uyar\u0131nca hukuk devleti; \u201ceylem ve i\u015flemleri hukuka uygun, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, her alanda adaletli bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 durum ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nan, Anayasa ve hukukun \u00fcst\u00fcn kurallar\u0131yla kendini ba\u011fl\u0131 sayan, yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k olan devlettir.<\/em>\u201d<\/p>\n A\u00e7\u0131klanan bu tan\u0131m uyar\u0131nca; yapaca\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015flemler; hukuka, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, bu haklar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirici olmak zorunda olan ve hukukun \u00fcst\u00fcn kurallar\u0131 ile kendisini ba\u011fl\u0131 sayan bir devletin, kendi g\u00f6revlilerine \u201csu\u00e7 i\u015fleme hakk\u0131\u201d tan\u0131mas\u0131 beklenemez.<\/p>\n 2. Anayasan\u0131n 10. maddesi uyar\u0131nca kanun \u00f6n\u00fcnde herkes e\u015fittir. Bir ki\u015fiye veya z\u00fcmreye su\u00e7 i\u015fleme, kanuna ayk\u0131r\u0131 eylem ve i\u015flem yapma, kendisini hukuk kurallar\u0131 ile ba\u011fl\u0131 saymama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131namaz.<\/p>\n 3. Anayasan\u0131n 11. maddesi uyar\u0131nca, Anayasada yer alan b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmler, yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131 ba\u011flar. Bu organlar\u0131n \u00fcst\u00fcn nitelikte olan Anayasa ve hukukun kurallar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131p KHK ile sa\u011flanan sorumsuzlu\u011fa dayanmalar\u0131 olas\u0131 de\u011fildir. \u00dcst\u00fcnl\u00fck, hukukta ve Anayasa\u2019dad\u0131r.<\/p>\n 4. 657 say\u0131l\u0131 DMK\u2019nin 11\/3. maddesi uyar\u0131nca \u201cKonusu su\u00e7 te\u015fkil eden emir, hi\u00e7bir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.<\/em>\u201d Kamu g\u00f6revlisinin \u201cemir gere\u011fi\u201d su\u00e7 say\u0131lan bir fiili i\u015flemesi, verilen emir yaz\u0131l\u0131 da olsa sorumluluktan kurtulmas\u0131na yol a\u00e7maz.<\/p>\n 5. Anayasan\u0131n 129\/1 maddesi uyar\u0131nca; \u201cmemurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlileri Anayasa ve kanunlara sad\u0131k kalarak faaliyette bulunmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/em>\u201d Anayasada yer alan temel ilkelereayk\u0131r\u0131, su\u00e7 olarak tan\u0131mlanan eylemlerde bulunamazlar.<\/p>\n KHK Sorumluluk H\u00fck\u00fcmlerinin Uygulama Alan\u0131<\/span><\/p>\n 667 ve 668 say\u0131l\u0131 KHK\u2019de d\u00fczenlenen sorumluluk h\u00fck\u00fcmlerinin, su\u00e7 say\u0131lan eylemlerden sorumsuzluk yaratmayaca\u011f\u0131n\u0131 bu \u015fekilde ortaya koyduktan sonra, s\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcmlerin hangi durumlarda uygulanabilece\u011fini ele almak gereklidir.<\/p>\n Kan\u0131mca bu h\u00fck\u00fcm, idarenin eylem ve i\u015flemlerinden kaynaklanan zararlar\u0131n giderilmesi ve bu zarar\u0131n ilgili kamu g\u00f6revlisine r\u00fccu edilmesi a\u015famas\u0131nda uygulanma alan\u0131 bulabilecektir.<\/p>\n \u0130darenin eylem ve i\u015flemleri nedeniyle ki\u015filerin zarar g\u00f6rmesi her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6yle bir durumda idarenin s\u00f6z konusu zarar\u0131 gidermesi esast\u0131r.<\/p>\n Anayasan\u0131n 125\/1 maddesi uyar\u0131nca, idarenin her t\u00fcrl\u00fc eylem ve i\u015flemine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolu kural olarak a\u00e7\u0131kt\u0131r. Anayasan\u0131n 125\/7 maddesi uyar\u0131nca \u201c\u0130dare, kendi eylem ve i\u015flemlerinden do\u011fan zarar\u0131 \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/em>\u201d<\/p>\n Anayasan\u0131n 40\/3 maddesi uyar\u0131nca; \u201cKi\u015finin, resmi g\u00f6revliler taraf\u0131ndan vaki haks\u0131z i\u015flemler sonucu u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar da, kanuna g\u00f6re, Devlet\u00e7e tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili g\u00f6revliye r\u00fccu hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d<\/p>\n \u0130dare denilen mekanizma eylem ve i\u015flemlerini g\u00f6revlileri eliyle yerine getirir. Anayasan\u0131n 129\/5 maddesine g\u00f6re\u201cmemurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlilerinin yetkilerini kullan\u0131rken i\u015fledikleri kusurlardan do\u011fan tazminat davalar\u0131, kendilerine r\u00fccu edilmek kayd\u0131yla ve kanunun g\u00f6sterdi\u011fi \u015fekil ve \u015fartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine a\u00e7\u0131labilir.\u201d<\/p>\n 657 say\u0131l\u0131 DMK\u2019nin(Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun) 13. maddesi uyar\u0131nca; \u201cKi\u015filer kamu hukukuna tabi g\u00f6revlerle ilgili olarak u\u011frad\u0131klar\u0131 zararlardan dolay\u0131 bu g\u00f6revleri yerine getiren personel aleyhine de\u011fil, ilgili kurum aleyhine dava a\u00e7arlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para h\u00fckm\u00fcndeki de\u011ferli k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n ilgili personel taraf\u0131ndan zimmete ge\u00e7irilmesi halinde, zimmete ge\u00e7irilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine taraf\u0131ndan hak sahibine \u00f6denir. Kurumun, genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re sorumlu personele r\u00fccu hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d<\/p>\n \u0130darenin eylem veya i\u015fleminden kaynaklanan zarar, hizmet kusurundan veya ki\u015fisel kusurdan kaynaklanabilir.\u00a0Hizmet kusurunun tan\u0131m\u0131 konusunda tam bir birlik bulunmasa da genel kabul g\u00f6ren tan\u0131m; idarenin ifa ile m\u00fckellef oldu\u011fu herhangi bir kamu hizmetinin kurulu\u015funda, d\u00fczenlenmesinde veya te\u015fkilat\u0131nda, b\u00fcnyesinde, personelinde yahut i\u015fleyi\u015finde bir tak\u0131m aksakl\u0131k, hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, bozukluk, d\u00fczensizlik, eksiklik, sakatl\u0131k veya ihmalin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 hali oldu\u011fudur. Hizmet kusuru; genel, anonim, asli, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve esneklik \u00f6zelliklerine sahip, idare hukukuna \u00f6zg\u00fc bir kavramd\u0131r. Kendine has kural ve ilkeleri bulunan idare hukukuna \u00f6zg\u00fc bir kusur t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Sadece b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kendine \u00f6zg\u00fc kural ve ilkelerle de\u011fil, tespitinin idari yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 ve hizmet kusurunun bulunmas\u0131 durumunda idarenin sorumlulu\u011funa idari yarg\u0131 mercilerince karar verilmesi y\u00f6n\u00fcyle de \u00f6zel hukuktaki kusur ve haks\u0131z fiil sorumlulu\u011fundan farkl\u0131d\u0131r[foot]S\u00d6YLER, Yasin; Yarg\u0131tay Kararlar\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Ki\u015fisel Kusur, Gazi \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, Y\u0131l 2010, Say\u0131 2, s.563.[\/foot].<\/p>\n Hizmet kusuru, idarenin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kamu hizmetinin hi\u00e7 i\u015flememesi, k\u00f6t\u00fc i\u015flemesi veya ge\u00e7 i\u015flemesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan zarar\u0131n giderilmesini \u00f6ng\u00f6ren bir sorumluluk t\u00fcr\u00fcd\u00fcr[foot]BOZDA\u011e, Ahmet; \u201c\u0130dare Hukukunda \u0130darenin Hizmet Kusuru ve Dan\u0131\u015ftay Uygulamas\u0131\u201d, T\u00fcrk \u0130dare Dergisi, Say\u0131 468, Eyl\u00fcl 2010, s.33.[\/foot]. Herhangi bir kamu g\u00f6revlisine izafe edilsin veya edilmesin ondan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak nesnel, asli ve objektif bir \u015fekilde bizzat idari bir faaliyetin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesindeki aksakl\u0131k veya bozuklu\u011fu ifade eder[foot]S\u00d6YLER, Yasin; s.563.[\/foot].<\/p>\n Hizmet kusuru, kamu g\u00f6revlisinin kusurundan ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. \u0130darenin ajan\u0131 kusurlu da kusursuz da olsa, idarenin i\u015fleyi\u015finde, kurulu\u015funda veya d\u00fczenlenmesinde bir aksakl\u0131k varsa hizmet kusuru vard\u0131r[foot]EVREN, \u00c7\u0131nar Can; Hizmet Kusuru – Haks\u0131z Fiil Ayr\u0131m\u0131 ve Yarg\u0131 D\u00fczeni, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Dergisi, Y\u0131l 2011, Say\u0131 95, s.180.[\/foot].<\/p>\n Ki\u015fisel kusur kavram\u0131 da idare hukukuna \u00f6zg\u00fc bir kavramd\u0131r. Bu kavram 1870\u2019li y\u0131llardan itibaren Frans\u0131z Dan\u0131\u015ftay\u0131 ve Uyu\u015fmazl\u0131k Mahkemesinin ki\u015fisel kusuru hizmet kusurundan ay\u0131rt etmesiyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve geli\u015fmi\u015ftir[foot]S\u00d6YLER, Yasin; s.559.[\/foot].<\/p>\n \u00dclkemizde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan mevzuatta ki\u015fisel kusuru tan\u0131mlayan bir h\u00fck\u00fcm yoktur. Bu kavram yarg\u0131sal i\u00e7tihatlar ile ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve geli\u015fmi\u015ftir. Kamu g\u00f6revlilerinin, g\u00f6revleri i\u00e7erisinde ve fakat yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6revden ayr\u0131labilen kimi kusurlu davran\u0131\u015flar\u0131 ki\u015fisel kusur kavram\u0131 i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilmektedir[foot]AKYILMAZ, Bahtiyar\/ SEZG\u0130NER, Murat\/ KAYA, Cemil; T\u00fcrk \u0130dare Hukuku, 4. Bask\u0131, Ankara 2013, s.658, 659.[\/foot]. Bu bak\u0131mdan ki\u015fisel kusur kavram\u0131n\u0131; g\u00f6rev i\u00e7erisinde ve fakat g\u00f6revden ayr\u0131labilen, y\u00fcr\u00fct\u00fclen hizmet ile ilgili olmayan kusurlu davran\u0131\u015flar olarak ifade etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Yarg\u0131tay ki\u015fisel kusuru; idare ajan\u0131n\u0131n, kamu g\u00f6revini yerine getirirken, idare fonksiyonu, kamu g\u00f6revi gerek ve ko\u015fullar\u0131na ayk\u0131r\u0131 ve yabanc\u0131 olan, bu nedenle idareye at\u0131f ve isnat olunamayan, do\u011frudan do\u011fruya ajan\u0131n \u015fahs\u0131na isnat olunan ve \u015fahsi sorumlulu\u011funu gerektiren tutum ve davran\u0131\u015flar olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r[foot]Y. \u0130BK. 22.10.1979 g\u00fcn ve 1978\/7 \u2013 1979\/2 say\u0131l\u0131 karar\u0131. Aktaran AKYILMAZ, Bahtiyar\/ SEZG\u0130NER, Murat\/ KAYA, Cemil; s.663.[\/foot].<\/p>\n Hizmet kusuru ile ki\u015fisel kusur ayr\u0131m\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ili\u015fkin farkl\u0131 farkl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fct ve g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunmakta ise de; kamu g\u00f6revlisinin g\u00f6revini yerine getirirken zarar verme kast\u0131yla hareket etmesi, fiilin su\u00e7 te\u015fkil etmesi, kamu g\u00f6revlisinin a\u011f\u0131r kusuru ve hizmetten ay\u0131labilir ki\u015fisel kusur kriterleri hizmet kusuru ile ki\u015fisel kusurun a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda esas al\u0131nan ba\u015fl\u0131ca \u00f6l\u00e7\u00fctlerdir[foot]Bu \u00f6l\u00e7\u00fctler hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in Bkz. S\u00d6YLER, Yasin; s.574 vd.[\/foot].<\/p>\n Kamu g\u00f6revlisinin neden oldu\u011fu zarar\u0131 kar\u015f\u0131layan idare, yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demeyi kural olarak zarara neden olan kamu g\u00f6revlisine r\u00fccu[foot]Hukuki anlamda r\u00fccu \u201cbir \u00f6demede bulunmu\u015f kimsenin bu \u00f6deme i\u00e7in bundan yararlananlara ba\u015fvurabilmesi, \u00f6dedi\u011fini onlardan geri alma hakk\u0131\u201d olarak tan\u0131mlanabilir. (P\u00dcSK\u00dcLL\u00dcO\u011eLU, Ali, T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, s.1454.)[\/foot] etme hakk\u0131na sahiptir. R\u00fccu i\u00e7in harekete ge\u00e7ip ge\u00e7meme karar\u0131, idari i\u015flem niteli\u011finde bir karard\u0131r[foot]BAYINDIR, M. Sava\u015f; Sa\u011fl\u0131k Hizmetlerinde \u0130darenin ve Hekimlerin Sorumlulu\u011fu, Gazi \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fclte- si Dergisi, Y\u0131l 2007, Say\u0131 1-2, s.567.[\/foot]. \u0130dare \u00f6dedi\u011fi zarar\u0131 ilgili kamu g\u00f6revlisine r\u00fccu etti\u011finde veya etmedi\u011finde bir idari i\u015flem yapm\u0131\u015f olur.<\/p>\n \u0130darenin \u00f6dedi\u011fi zarar\u0131 ilgili kamu g\u00f6revlisine r\u00fccu etmesine ili\u015fkin olarak Anayasa, DMK ve di\u011fer kanunlarda yer alan h\u00fck\u00fcmlerin birbirinden farkl\u0131 olmas\u0131, idarenin r\u00fccu yetkisinin niteli\u011fi ve kullan\u0131l\u0131\u015f bi\u00e7imi konusunda sorunlara yol a\u00e7maktad\u0131r. Anayasa\u2019n\u0131n 40. maddesi ve DMK\u2019nin 13. maddesi idareye r\u00fccu konusunda bir takdir yetkisi verirken Anayasa\u2019n\u0131n 129. ve DMK\u2019nin 12. maddesi idareyi r\u00fccu konusunda ba\u011fl\u0131 yetki ile ba\u011flamaktad\u0131r. Buna g\u00f6re Anayasa ba\u011fl\u0131 yetki, DMK\u2019nin 13. madde ise takdir yetkisi vermektedir. Bu durumda Anayasal h\u00fckm\u00fcn uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi, bu nedenle idarenin ki\u015fisel kusuru bulunan kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 r\u00fccu yolunun uygulanmas\u0131n\u0131n anayasal bir zorunluluk oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr[foot]BAYINDIR, M. Sava\u015f; s.568.[\/foot].<\/p>\n DMK m.13\/son\u2019da yer alan \u201c12 nci maddeyle bu maddede belirtilen zararlar\u0131n nevi, miktarlar\u0131n\u0131n tespiti, takibi, amirlerin sorumluluklar\u0131 ve yap\u0131lacak i\u015flemlerle ilgili di\u011fer hususlar Ba\u015fbakanl\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenecek y\u00f6netmelikle belirlenir.<\/em>\u201d h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lan R\u00fccu Y\u00f6netmeli\u011fi[foot]Y\u00f6netmeli\u011fin tam ismi \u201cDevlet Memurlar\u0131nca Verilen Zararlar\u0131n Nevi ve Miktarlar\u0131n\u0131n Tespiti, Takibi, Amirler- inin Sorumluluklar\u0131, Yap\u0131lacak Di\u011fer \u0130\u015flemler Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik\u201d olup, 27\/05\/1983 g\u00fcn ve 83\/6510 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131 ile kabul edilmi\u015f ve 13\/08\/1983 g\u00fcn ve 18134 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede Yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.[\/foot], zarar\u0131n mevcut olmas\u0131 ve zarar\u0131n do\u011frudan do\u011fruya memurun fiilinden do\u011fmas\u0131 halinde r\u00fccu edilmesi gerekti\u011fini belirtmektedir. Y\u00f6netmelikte belirtilen \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde idarenin r\u00fccu edip etmeme konusunda bir takdir hakk\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n 5018 say\u0131l\u0131 Kamu Mali Y\u00f6netimi ve Kontrol Kanununun 71. maddesindeki tan\u0131ma g\u00f6re kamu zarar\u0131; \u201ckamu g\u00f6revlilerinin kas\u0131t, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata ayk\u0131r\u0131 karar, i\u015flem veya eylemleri sonucunda kamu kayna\u011f\u0131nda art\u0131\u015fa engel veya eksilmeye neden olunmas\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d Ayn\u0131 Kanunun 71\/3 maddesi uyar\u0131nca; \u201cKontrol, denetim, inceleme, kesin h\u00fckme ba\u011flama veya yarg\u0131lama sonucunda tespit edilen kamu zarar\u0131, zarar\u0131n olu\u015ftu\u011fu tarihten itibaren ilgili mevzuat\u0131na g\u00f6re hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.<\/em>\u201d<\/p>\n Bu h\u00fck\u00fcmler ile Anayasan\u0131n 129\/5 maddesi birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; r\u00fccu, idarenin takdir yetkisinden \u00e7\u0131kar\u0131larak ba\u011fl\u0131 yetki haline getirildi\u011fi sonucuna var\u0131labilir[foot]AKYILMAZ, Bahtiyar\/ SEZG\u0130NER, Murat\/ KAYA, Cemil; s.664.[\/foot]. \u0130dare meydana gelen zarardan asli olarak sorumludur. Bu sorumlulu\u011funun gere\u011fi olarak yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demeyi as\u0131l sorumlu olarak yapar. Bir ba\u015fka anlat\u0131mla, idarenin sorumlulu\u011fu asli ve do\u011frudan do\u011fruyad\u0131r.<\/p>\n Sonu\u00e7<\/span><\/p>\n 667 ve 668 say\u0131l\u0131 KHK\u2019lerde yer alan sorumlulu\u011fa ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler; kamu g\u00f6revlisinin ki\u015fisel kusurundan kaynaklanan zararlar\u0131n idare taraf\u0131ndan giderilmesi durumunda, bu zarar\u0131n kamu g\u00f6revlisine r\u00fccu edilmesi imkan\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu KHK h\u00fck\u00fcmleri kamu g\u00f6revlilerine su\u00e7 say\u0131lan fiilde bulunma imkan\u0131 vermemektedir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 15 Temmuz 2016 tarihinde ya\u015fanan darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda, 20\/07\/2016 tarihinde toplanan Milli G\u00fcvenlik Kurulunun ald\u0131\u011f\u0131 tavsiye karar\u0131 uyar\u0131nca, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplanan Bakanlar Kurulu, ya\u015fanan ter\u00f6r olaylar\u0131 nedeniyle Anayasan\u0131n 120 maddesi ve 2395 say\u0131l\u0131 Kanunun 3. maddesi uyar\u0131nca, 21\/07\/2016 tarihinden itibaren 90 g\u00fcn s\u00fcreyle ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal (OHAL) ilan etmi\u015ftir. OHAL s\u00fcresi sonraki g\u00fcnlerde iki defa uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":67,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133,86],"tags":[],"class_list":["post-2285","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dosya","category-sayilar-6"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/67"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2285"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2285\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}