Siyasi ve toplumsal geli\u015fmelere g\u00f6re kanunlarda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler \u00fclkemizde ola\u011fanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi, bireylerin hak arama yollar\u0131n\u0131n da bu geli\u015fmelere g\u00f6re \u015fekillendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Son d\u00f6nemlerde akla ilk gelen ba\u015fvuru, Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 311. ve devam\u0131 maddelerinde tan\u0131mlanan, kesinle\u015fmi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulmas\u0131 nedeni ile bir ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yolu olarak d\u00fczenlenen h\u00fck\u00fcml\u00fc lehine yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesidir.<\/p>\n
Her t\u00fcrl\u00fc hukukilik denetiminden ge\u00e7ti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen kararlara kar\u015f\u0131 dosyan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi do\u011fal olarak istisnai \u015fartlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu \u015fartlara CMK m.311\/1\u2019de bentler halinde yer verilmi\u015ftir. \u00d6zetle; Anayasa Mahkemesi veya Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi taraf\u0131ndan hak ihlali tespit edilmesi, belge sahteli\u011fi, yalan tan\u0131kl\u0131k veya bilirki\u015filik, hakimin su\u00e7luluk derecesinde kusuru, yeni olay\/delilin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 CMK m.311 m\u00fcessesesine konu edilebilir. Bu olgular ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi i\u00e7in yeterli olmay\u0131p, mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fc etkileyecek, davan\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftirecek kabiliyette olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Peki, yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi ba\u015fvurular\u0131na konu edilen, (son d\u00f6nem tabiriyle) FET\u00d6\u2019c\u00fc hakim, savc\u0131 ihra\u00e7lar\u0131 konumuzun neresindedir? S\u00f6z gelimi, dosyaya bakan hakimlerin, dosyadan elini \u00e7ektikten ve dosya kesinle\u015ftikten sonra FET\u00d6\u2019c\u00fc oldu\u011fu iddias\u0131 ile a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nmas\u0131, meslekten ihra\u00e7 edilmesi ve\/veya tutuklanmas\u0131, bizatihi yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi ba\u015fvurusuna dayanak te\u015fkil edebilir mi? Bu sorular\u0131n cevaplar\u0131 i\u00e7in CMK m.311\/1\u2019in (c) ve (e) bentlerine bakmak gerekir[1]<\/a>.<\/p>\n Bir habere g\u00f6re[2]<\/a>; hakk\u0131nda verilen hapis cezas\u0131 kesinle\u015fen h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn, kendisine mahkumiyet karar\u0131 veren hakimin 15 Temmuz\u2019dan sonra tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek CMK m.311\/1-c uyar\u0131nca yapt\u0131\u011f\u0131 infaz\u0131n durdurulmas\u0131 ve yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi ba\u015fvurusunun Kand\u0131ra Asliye Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan 12.08.2016 tarihli karar ile kabul edildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Mahkeme karar\u0131nda ise \u015fu ifadeler yer al\u0131yor: \u201c15 Temmuz 2016 tarihli darbe giri\u015fimi sonras\u0131 silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne mensubiyet (haberde \u2018mahsubiyet\u2019 ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015f) iddias\u0131 ile h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 dava dosyas\u0131nda yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda h\u00fckme tesir eden yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n g\u00f6revinden al\u0131narak bir k\u0131sm\u0131n\u0131n tutuklanm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunun h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn vicdan\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu gibi umumun vicdan\u0131nda da adalete olan g\u00fcveni sarst\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk milleti ad\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z karar veren mahkemelerin ve yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n itibarlar\u0131n\u0131n kazan\u0131lmas\u0131n\u0131n yine yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 i\u015flemler ile sa\u011flanabilece\u011fi g\u00f6zetilerek ve yeniden yap\u0131lacak bir yarg\u0131lama ile h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ve toplumun nazar\u0131nda adalete olan tevecc\u00fch\u00fcn artt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, neticede \u00e7\u0131kabilecek her t\u00fcrl\u00fc karar\u0131n ayn\u0131 nazarda daha makbul olaca\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak h\u00fck\u00fcml\u00fc m\u00fcdafiinin talebinin kabul\u00fc ile infaz\u0131n durdurulmas\u0131na, CMK\u2019n\u0131n 311\/1-c maddesi (haberde CMK m.3\/1-c ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015f) gere\u011fince yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesine ili\u015fkin karar verilmi\u015ftir\u201d.<\/em><\/p>\n Haberin sonunda bir de hukuki g\u00f6r\u00fc\u015f var. Buna g\u00f6re; \u201cKarar vermi\u015f olan hakimin FET\u00d6 soru\u015fturmas\u0131nda tutuklanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n, daha \u00f6nce vermi\u015f oldu\u011fu mahkumiyet h\u00fck\u00fcmlerini g\u00fcvenilir olmaktan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. H\u00fck\u00fcm giymemi\u015f olsa bile soru\u015fturmaya konu olmu\u015f b\u00fct\u00fcn hakimlerin vermi\u015f oldu\u011fu kararlar\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi adalete olan g\u00fcveni yeniden tesis edebilir\u201d.<\/em><\/p>\n Uzatmadan s\u00f6yleyelim; hakimin FET\u00d6\u2019c\u00fc olmas\u0131n\u0131 ve\/veya bir nedenle a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nmas\u0131n\u0131 bizatihi, CMK m.311\/1-c kapsam\u0131nda hakimin h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn mahkumiyetini gerektirecek bi\u00e7imde \u201cg\u00f6revlerini yapmada kusurlu hareket etmesi\u201d olarak yorumlamak isabetli de\u011fildir; zira yeniden yarg\u0131lama i\u00e7in hakim hakk\u0131nda ceza kovu\u015fturmas\u0131 gerektiren veya hakimin mahkumiyetini gerektiren eylem ile karar verdi\u011fi dosya aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 olmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin hakimin, \u015fikayet\u00e7iden ald\u0131\u011f\u0131 r\u00fc\u015fvet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda san\u0131\u011fa mahkumiyet karar\u0131 vermesi durumunda CMK m.311\/1-c h\u00fckm\u00fc tatbik alan\u0131 bulacakt\u0131r.<\/p>\n Yine, lehine yeniden yarg\u0131lama karar\u0131 verilen Emekli Albay Ahmet Zeki \u00dc\u00e7ok, H\u00fcrriyet gazetesinde verdi\u011fi deme\u00e7te[3]<\/a>; \u201cFET\u00d6\u2019n\u00fcn kumpas davalar\u0131n\u0131 kamuoyunda herkes biliyor. Ancak bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda milyonlarca insanla ilgili karar verdiler. Sivil yarg\u0131da 7 bin hakim FET\u00d6\u2019den meslekten at\u0131ld\u0131. Sanki o davalarda \u00e7ok adil karar vermi\u015fler gibi… Sadece adli yarg\u0131da 1 milyon 100 bin davada FET\u00d6\u2019den meslekten ihra\u00e7 edilen 7 bin hakimin imzas\u0131 var. Mahkemelerin bu kararlar\u0131 yeniden ele almalar\u0131 gerekir. Bu dosyalar kapsam\u0131nda tutuklu bulunanlar seri \u015fekilde tahliye edilmeli.\u201d <\/em>ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Demece konu habere g\u00f6re Askeri Yarg\u0131tay Daireler Kurulu, FET\u00d6 ihra\u00e7lar\u0131n\u0131 \u201cyeni delil\u201d saym\u0131\u015ft\u0131r. Ancak karar veren hakimin FET\u00d6\u2019c\u00fc oldu\u011fu iddias\u0131nda esas olan, bu durumun \u201chakimin karar verdi\u011fi dosya y\u00f6n\u00fcnden\u201d yeni delil veya yeni olay te\u015fkil edip etmemesidir. S\u0131rf mahkumiyet karar\u0131 veren hakimin FET\u00d6\u2019c\u00fc olmas\u0131n\u0131, s\u00f6zgelimi, alt kom\u015fusunu tehditten mahkumiyet karar\u0131 alan apartman sakininin dosyas\u0131nda yeni olay sayarak davan\u0131n yeniden incelenmesinin kabul edilebilir yan\u0131 yoktur.<\/p>\n Tozlu raflarda bekleyen, (demece g\u00f6re) 1 milyon 100 bin dosyan\u0131n s\u0131rf dosyaya bakan hakimler\/savc\u0131lar\u0131n FET\u00d6\u2019c\u00fc oldu\u011fu iddia edildi\u011fi i\u00e7in ister CMK m.311\/1-c ve ister CMK m.311\/1-e a\u00e7\u0131s\u0131ndan olsun, yeniden ele al\u0131nmas\u0131 isabetli olmay\u0131p; \u201csiz o d\u00f6nem T\u00fcrk Milleti ad\u0131na de\u011fil, FET\u00d6 ad\u0131na karar veriyordunuz, t\u00fcm dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 inceleyelim\u201d gerek\u00e7esinin kanuni ve mant\u0131kl\u0131 hi\u00e7bir tutar yan\u0131 yoktur.<\/p>\n Mesele yarg\u0131\u00e7lar\u0131n o d\u00f6nem \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d karar vermemesi ve yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olmamas\u0131ysa; bu anlay\u0131\u015fla, \u015fimdi (veya bundan 10-20 y\u0131l sonra) g\u00f6rev yapan hakimlerin bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7in bundan y\u0131llar sonra \u201csiz T\u00fcrk Milleti ad\u0131na de\u011fil, \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015f veya siyasi parti ad\u0131na karar vermi\u015ftiniz\u201d diyerek kararlar\u0131n\u0131 yeniden incelemeye tabi tutmak da m\u00fcmk\u00fcn hale gelebilecek, bu durumda yarg\u0131 kararlar\u0131 uygulanamaz hale gelecektir. Yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemizde y\u0131llard\u0131r tart\u0131\u015f\u0131lan bir konudur.<\/p>\n \u00d6zetle; san\u0131\u011f\u0131n mahkumiyetine karar veren asliye ceza hakiminin FET\u00d6\u2019den a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nmas\u0131, dosya a\u011f\u0131r ceza mahkemesi taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fse, mahkumiyet karar\u0131n\u0131 onayan heyeti olu\u015fturan hakimlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n FET\u00d6\u2019den soru\u015fturulmas\u0131 veya kovu\u015fturulmas\u0131, san\u0131k hakk\u0131nda iddianame d\u00fczenleyen veya san\u0131k aleyhine esas hakk\u0131nda m\u00fctalaa veren savc\u0131n\u0131n FET\u00d6\u2019n\u00fcn \u201cb\u00f6lge imam\u0131\u201d olmas\u0131 belki h\u00fck\u00fcml\u00fcler nezdinde yeni bir hukuki f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fclebilir; ancak t\u00fcm bu geli\u015fmelerin yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesine konu edilebilmesi i\u00e7in CMK m.311 kapsam\u0131nda bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n Nitekim \u0130zmir 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi, bir \u00f6rg\u00fct dosyas\u0131nda verdi\u011fi 14.02.2017 tarihli karar ile yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi talebini reddetmi\u015f; gerek\u00e7e olarak, karar ile kusurlu eylem aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 bulunmamas\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Karara g\u00f6re; \u201c\u00c7e\u015fitli nedenlerle disiplin cezas\u0131 alan, g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan, meslekten ihra\u00e7 edilen veya hakk\u0131nda ceza soru\u015fturmas\u0131 ya da kovu\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lan hakim ve savc\u0131lar\u0131n bakt\u0131klar\u0131 davalar ile verdikleri t\u00fcm yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n otomatik olarak \u015f\u00fcpheli ve hukuka ayk\u0131r\u0131 say\u0131lmas\u0131 ya da yok kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/em><\/p>\n Kesinle\u015fmi\u015f bir karar\u0131n yeniden yarg\u0131lama nedeni olarak kabul edilmesi i\u00e7in hakk\u0131nda adli ve idari soru\u015fturma yap\u0131lan hakim veya savc\u0131n\u0131n yarg\u0131sal olarak kat\u0131l\u0131p karar verdi\u011fi davalar ile kusurlu eylemleri aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 bulunmas\u0131 gerekir\u201d.<\/em><\/p>\n Bununla birlikte, \u00f6zel yetkili savc\u0131l\u0131k ve mahkemeler d\u00f6neminde yap\u0131lan hak ihlallerinin Anayasa Mahkemesi veya Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi nezdinde tespiti, CMK m.311\/1-f uyar\u0131nca yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesine konu edilebilir; yaz\u0131ya konu \u00f6rneklerin ise hukuka uygun taraf\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n Ayr\u0131ca, dosyan\u0131n Yarg\u0131tay veya b\u00f6lge adliye mahkemelerinde bulunup kesinle\u015fmedi\u011fi durumda CMK m.311\u2019in tatbik alan\u0131 bulamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu \u201cizahtan vareste\u201d bilgiye yer vermemin nedeni; bir san\u0131k m\u00fcdafiinin, temyiz ba\u015fvurusuna, karar\u0131 veren yerel mahkeme hakiminin FET\u00d6\u2019den ihrac\u0131n\u0131 konu etmesi ve Yarg\u0131tay 3. Ceza Dairesi\u2019nin, 23.01.2017 tarihli, 2016\/6878 E., 2017\/506 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, CMK m.311\/1\u2019e g\u00f6re ancak kesinle\u015fmi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi talebinde bulunulabilece\u011fini ve karar\u0131n da hen\u00fcz kesinle\u015fmedi\u011fini hat\u0131rlatmas\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay 3. Ceza Dairesi; karar\u0131nda CMK m.311\u2019nin usul \u015fartlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f, FET\u00d6 iddias\u0131 ile meslekten ihra\u00e7 edilen hakimin verdi\u011fi karar\u0131 hu<\/p>\n [1]<\/a> CMK m.311\/1: \u201cKesinle\u015fen bir h\u00fck\u00fcmle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f bir dava, a\u015fa\u011f\u0131da yaz\u0131l\u0131 hallerde h\u00fck\u00fcml\u00fc lehine olarak yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluyla tekrar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr: (\u2026)<\/em><\/p>\n [2]<\/a> http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dosya-sil-bastan-40275518.<\/p>\n [3]<\/a> http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/fetocu-hakim-davalari-yeniden-40329004<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Siyasi ve toplumsal geli\u015fmelere g\u00f6re kanunlarda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler \u00fclkemizde ola\u011fanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi, bireylerin hak arama yollar\u0131n\u0131n da bu geli\u015fmelere g\u00f6re \u015fekillendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Son d\u00f6nemlerde akla ilk gelen ba\u015fvuru, Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 311. ve devam\u0131 maddelerinde tan\u0131mlanan, kesinle\u015fmi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulmas\u0131 nedeni ile bir ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yolu olarak d\u00fczenlenen h\u00fck\u00fcml\u00fc lehine yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesidir. Her t\u00fcrl\u00fc hukukilik denetiminden […]<\/p>\n","protected":false},"author":82,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[87],"tags":[],"class_list":["post-2323","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayilar-7"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2323","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/82"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2323"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2323\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n