{"id":2379,"date":"2017-08-28T03:33:25","date_gmt":"2017-08-28T00:33:25","guid":{"rendered":"http:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=2379"},"modified":"2020-04-15T22:34:53","modified_gmt":"2020-04-15T19:34:53","slug":"akp-iktidarinin-kidem-tazminatinda-bitmez-tukenmez-fon-sevdasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=2379","title":{"rendered":"AKP \u0130ktidar\u0131n\u0131n K\u0131dem Tazminat\u0131nda Bitmez T\u00fckenmez Fon Sevdas\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ktidara geldi\u011fi 2002\u2019den ba\u015flayarak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sosyal haklar\u0131n\u0131 gerileten d\u00fczenlemeleri ger\u00e7ekle\u015ftiren AKP, \u015fimdi emek\u00e7ilere kar\u015f\u0131 do\u011frudan cephe alm\u0131\u015f bulunuyor. 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu\u2019yla \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 esnekle\u015ftiren, i\u015f g\u00fcvencesini gerileten; sosyal g\u00fcvenlik yasas\u0131yla emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131 65\u2019e \u00e7\u0131karan, prim g\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131ran ve emekli \u00fccretlerini d\u00fc\u015f\u00fcren; kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 g\u00fcvencesiz b\u0131rakan, s\u00fcrg\u00fcnlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiren; kiral\u0131k i\u015f\u00e7i d\u00fczenlemesini getiren; zorunlu BES uygulamas\u0131n\u0131 getiren; grevleri erteleyerek fiilen grev hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran bu iktidar, 65. H\u00fck\u00fcmet Program\u0131\u2019nda da \u201c<em>\u0130\u015f g\u00fcvencesi ve k\u0131dem tazminat\u0131 hususlar\u0131 t\u00fcm sosyal taraflarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n hak ve hukuku g\u00f6zetilmek suretiyle birlikte ele al\u0131nacakt\u0131r<\/em>.\u201d demek suretiyle k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n fona devredilmesini hedeflemektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">AKP\u2019nin yeni istihdam stratejisi belgesinde, orta vadeli ekonomik programda ve h\u00fck\u00fcmet program\u0131nda yer alan anlay\u0131\u015f, sermaye birikimini t\u00fcm\u00fcyle emek\u00e7ilerin al\u0131n terinden \u201c\u00e7alarak\u201d sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan, kat\u0131ks\u0131z bir \u201cneo-liberal ideolojinin\u201d yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">AKP iktidar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u0131dem tazminat\u0131 d\u00fcnyan\u0131n hemen her \u00fclkesinde var olan en yayg\u0131n \u00f6deme t\u00fcrlerinden birisidir. Fransa\u2019dan G\u00fcney Kore\u2019ye, Hollanda\u2019dan Hindistan\u2019a, Arjantin\u2019den Japonya\u2019ya, \u0130talya\u2019dan Brezilya\u2019ya kadar neredeyse t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkelerinde k\u0131dem tazminat\u0131 uygulanmaktad\u0131r. Elbette k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n miktar\u0131 ve uygulama ko\u015fullar\u0131 \u00fclkelerin geleneklerine, sendikal hareketin geli\u015fmesine, toplu s\u00f6zle\u015fme d\u00fczenine ve toplumdaki sosyal koruma sistemlerinin t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dclkemizde de k\u0131dem tazminat\u0131 1937 y\u0131l\u0131ndan bu yana yakla\u015f\u0131k 75 y\u0131ld\u0131r uygulanmaktad\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta be\u015f y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini tamamlad\u0131ktan sonra i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lan i\u015f\u00e7ilere, her y\u0131l i\u00e7in 15 g\u00fcnl\u00fck \u00fccreti tutar\u0131nda belirlenmi\u015fti. K\u0131dem tazminat\u0131na hak kazanma s\u00fcresi 1950 y\u0131l\u0131nda 3 y\u0131la d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 1952 y\u0131l\u0131nda emekli olurken k\u0131dem tazminat\u0131 alma hakk\u0131 getirilmi\u015f; i\u015f\u00e7ilerin \u00f6l\u00fcm\u00fc halinde miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 alabilmeleri ise ancak 1967\u2019de m\u00fcmk\u00fcn olabilmi\u015ftir. 1975 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle 15 g\u00fcnl\u00fck \u00fccret 30 g\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, 3 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre de bir y\u0131la indirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi k\u0131dem tazminat\u0131 uzun y\u0131llar boyunca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen m\u00fccadelelerle geli\u015ftirilmi\u015f bir kazan\u0131md\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde i\u015fverenler ve sermaye \u00f6rg\u00fctleri s\u00fcrekli olarak k\u0131dem tazminat\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve ortadan kald\u0131rmaya ya da zay\u0131flatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131na kadar kapsam ve miktar olarak geli\u015ftirilen k\u0131dem tazminat\u0131, 1980\u2019den ba\u015flayarak \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131rlamalara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131n\u0131n i\u015f ba\u015f\u0131na gelmesinden sadece 41 g\u00fcn sonra k\u0131dem tazminat\u0131na tavan getiren bir d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum askeri darbe d\u00f6nemlerinde i\u015fverenlerin istekleri do\u011frultusunda ne kadar h\u0131zl\u0131 ad\u0131m at\u0131labildi\u011finin a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesidir. Ancak ayn\u0131 zamanda i\u015fverenlerin k\u0131dem tazminat\u0131na ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri ne kadar kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 da ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u0131dem tazminat\u0131 konusunda, bug\u00fcn, siyasal iktidar\u0131n da a\u00e7\u0131ktan kat\u0131larak s\u00f6ylediklerinde yeni hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Yalan-yanl\u0131\u015f ve ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 de\u011ferlendirmelere dayanarak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en temel haklar\u0131ndan birisi yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Siyasal iktidara ve i\u015fverenlere g\u00f6re k\u0131dem tazminat\u0131 y\u00fck\u00fc \u00fclkemizde i\u015fletmelerin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc olumsuz etkileyecek \u015fekilde y\u00fcksektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u00e7. Dr. Aziz \u00c7elik\u2019in B\u0130RG\u00dcN Gazetesinde 22.05.2017 tarihinde yay\u0131nlanan makalesinde yer alan ar\u015fiv derlemesi AKP \u0130ktidar\u0131n\u0131n ve i\u015fverenlerin ger\u00e7ek niyetlerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201c&#8230;<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00bb TOBB, T\u0130SK ve T\u00dcS\u0130AD: \u201cEn k\u0131sa s\u00fcrede k\u0131dem tazminat\u0131 konusunun g\u00fcndeme getirilerek, i\u015fletmeler \u00fczerindeki y\u00fck\u00fcn hafifletilmesi gerekmektedir.\u201d (T\u0130SK, TOBB ve T\u00dcS\u0130AD\u2019\u0131n Esneklik Konusundaki Ortak G\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00d6nerileri, 2009)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00bb T\u00dcS\u0130AD: \u201cYeni d\u00fczenlemenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihi itibariyle, k\u0131dem tazminat\u0131nda 30 g\u00fcn yerine 15 g\u00fcn esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u201d (T\u00dcS\u0130AD, \u201c\u00c7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen yasalar\u0131n, i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verecek \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 rapor, 2010)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00bb Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, eski Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek: \u201cBakan \u015eim\u015fek, istihdam art\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerin k\u0131dem tazminat\u0131 y\u00fck\u00fc ve esnek istihdama ge\u00e7ilememesi oldu\u011funu s\u00f6yledi. T\u00fcrkiye\u2019de k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n bu kadar y\u00fcksek ve a\u011f\u0131r olmas\u0131 nedeniyle istihdam\u0131n art\u0131r\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Bakan \u015eim\u015fek, T\u00fcrkiye\u2019nin esnek istihdam uygulamas\u0131na ge\u00e7meden istihdam art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayamayaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti.\u201d (Milliyet, 21 Nisan 2010) \u2026..<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00bb Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Nurettin Canikli: \u201cK\u0131dem tazminat\u0131 fonuyla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z sona geldi. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n m\u00fcktesep haklar\u0131n\u0131n elbette korunmas\u0131 \u00f6nceli\u011fimizdir, bundan bir taviz vermeden bu meseleyi in\u015fallah \u00e7\u00f6zece\u011fiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada reel sekt\u00f6r \u00fczerinde, firmalar \u00fczerinde \u00e7ok ciddi y\u00fck var, bir prangad\u0131r adeta\u201d dedi. (Sabah 18 May\u0131s 2017)\u00a0 \u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa k\u0131dem tazminat\u0131 y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00fclkemizde i\u015fletmelerin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc olumsuz etkileyecek \u015fekilde y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve do\u011fru olmayan verilere dayanarak ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Gerek Avrupa \u00fclkelerinde gerekse di\u011fer \u00fclkelerde T\u00fcrkiye\u2019dekine benzer nitelikte k\u0131dem tazminat\u0131 uygulanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bir\u00e7ok \u00fclkede k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00fclkemizde var olandan daha y\u00fcksek d\u00fczeylerde sosyal koruma mekanizmalar\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 kaynak aktarma sistemleri s\u00f6z konusudur.\u00a0 \u00c7o\u011fu \u00fclkede i\u015f g\u00fcvencesinin ve i\u015fsizlik sigortas\u0131n\u0131n d\u00fczeyleri ile sosyal harcamalar\u0131n b\u00fct\u00e7e i\u00e7indeki paylar\u0131 \u00fclkemizdeki k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 fazlas\u0131yla a\u015fan de\u011ferlere ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fveren \u00f6rg\u00fctlerinin y\u0131llard\u0131r \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, AKP iktidar\u0131n\u0131n da benimsedi\u011fi bir ba\u015fka ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 de\u011ferlendirme de k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n i\u015f g\u00fcvencesi ve i\u015fsizlik sigortas\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7ti\u011fidir. Bu nedenle \u00fclkemizde i\u015fsizlik sigortas\u0131n\u0131n ve i\u015f g\u00fcvencesinin var edilmesinden sonra k\u0131dem tazminat\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131 iddia edilmektedir. Oysa yayg\u0131n \u00f6rneklerden de g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi hi\u00e7bir \u00fclkede k\u0131dem tazminat\u0131 i\u015f g\u00fcvencesi ya da i\u015fsizlik sigortas\u0131 yerine d\u00fczenlenmi\u015f de\u011fildir. Tarihsel olarak i\u015f g\u00fcvencesinin ve i\u015fsizlik sigortas\u0131n\u0131n 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131ndan bu yana var oldu\u011fu ve yerle\u015fti\u011fi \u00fclkelerde de k\u0131dem tazminat\u0131 uygulamas\u0131 s\u00f6z konusudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kald\u0131 ki bir yandan k\u0131dem tazminat\u0131 y\u00fck\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edip, \u00f6te yandan i\u015fverenin i\u015f\u00e7iyi i\u015fe geri almamas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ek bir tazminat \u00f6demesini savunmak a\u00e7\u0131k bir \u00e7eli\u015fkidir. \u00dclkemizde i\u015fverenler i\u015fe iade kararlar\u0131n\u0131 uygulamamakta ve tazminat \u00f6demektedirler. K\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n bir y\u00fck olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn samimi ve tutarl\u0131 say\u0131labilmesi, ger\u00e7ek bir i\u015f g\u00fcvencesinin savunulmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 durum i\u015fsizlik sigortas\u0131 ile k\u0131dem tazminat\u0131 ili\u015fkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da s\u00f6z konusudur. \u0130\u015fsizlik sigortas\u0131, i\u015f\u00e7inin, i\u015fsiz kalma tehlikesine kar\u015f\u0131 g\u00fcvence sa\u011flamak amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken di\u011fer sigorta t\u00fcrleri gibi prim \u00f6deyerek sahip oldu\u011fu bir kazan\u0131md\u0131r. K\u0131dem tazminat\u0131 ise herhangi bir kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6demeksizin, i\u015fyerinde y\u0131pranm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir bedeli olarak i\u015ften ayr\u0131l\u0131rken ald\u0131\u011f\u0131 ertelenmi\u015f kazanc\u0131d\u0131r. Her ikisinin de \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n i\u015ften ayr\u0131lmas\u0131 ko\u015fuluna ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, i\u015fsizlik sigortas\u0131 ile k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 birbirinin yerine ge\u00e7irmek i\u00e7in gerek\u00e7e olamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019den daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu baz\u0131 \u00fclke \u00f6rneklerini \u0131srarla \u00f6ne s\u00fcren i\u015fverenler, sendikal \u00f6rg\u00fctlenme, toplu s\u00f6zle\u015fme ve sendikal haklar konusunda d\u00fcnya \u00f6rnekleri ile evrensel normlara g\u00f6zlerini kapamaktad\u0131rlar. Bu nedenle \u00fclkemiz 12 Eyl\u00fcl 1980\u2019den bu yana, d\u00fcnyada \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini en \u00e7ok bask\u0131 alt\u0131nda tutan ve yasaklayan \u00fclkelerden biri durumundad\u0131r. Bu olgunun a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesi hemen her ILO konferans\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin sendikal haklar ve toplu s\u00f6zle\u015fme d\u00fczeni konusunda \u201ckara listeye\u201d al\u0131n\u0131yor olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dclkemizde k\u0131dem tazminat\u0131 konusu, gelinen son a\u015famada \u201cfon kurulmas\u0131\u201d noktas\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcmlenmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uzun y\u0131llard\u0131r AKP iktidar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00fcndeme getirilen ve kimi bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131nda s\u0131k s\u0131k yay\u0131mlanan k\u0131dem tazminat\u0131 fonuna ili\u015fkin yo\u011fun tart\u0131\u015fmalara ra\u011fmen ortada herhangi bir yasa tasar\u0131s\u0131 veya teklifi bulunmamaktad\u0131r. K\u0131dem tazminat\u0131 fonu kurulmas\u0131na ili\u015fkin ilk yasa tasar\u0131s\u0131 tasla\u011f\u0131 \u0130\u015f Kanunu bilim kurulu taraf\u0131ndan 2002 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan ve bu konuda kamusal bir fon kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren \u201cK\u0131dem Tazminat\u0131 Fonu Kanunu\u201d tasar\u0131s\u0131 tasla\u011f\u0131d\u0131r. Bu tasar\u0131 tasla\u011f\u0131, i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 konfederasyonlar\u0131n\u0131n itirazlar\u0131 nedeniyle taslak haline dahi gelememi\u015ftir. AKP iktidar\u0131 taraf\u0131ndan 2012 y\u0131l\u0131nda g\u00fcndeme getirilen ve sosyal taraflar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ve tart\u0131\u015fmas\u0131na sunulmayan, h\u00fck\u00fcmetin bir i\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan \u201cK\u0131dem Tazminat\u0131n\u0131n \u0130\u015f\u00e7inin Bireysel Hesab\u0131na Yat\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun Tasar\u0131s\u0131 Tasla\u011f\u0131\u201d, 2002 tasar\u0131 tasla\u011f\u0131n\u0131n aksine kamusal bir fon yerine, i\u015fverenlerin her bir i\u015f\u00e7isi i\u00e7in, i\u015f\u00e7iler ad\u0131na a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bireysel fon hesab\u0131na k\u0131dem tazminat\u0131 primi yat\u0131rmas\u0131n\u0131, i\u015f\u00e7ilerin belirli esaslar \u00e7er\u00e7evesinde k\u0131dem tazminat\u0131na hak kazanmalar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir kanun tasar\u0131s\u0131 tasla\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131, bu yaz\u0131n\u0131n kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarihlerde, i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren sendikalar\u0131 konfederasyonlar\u0131n\u0131 k\u0131dem tazminat\u0131 g\u00fcndemi ile 04 Temmuz 2017 tarihinde toplanacak \u00dc\u00e7l\u00fc Dan\u0131\u015fma Kurulu toplant\u0131s\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f bulunmakla birlikte, konfederasyonlara iletilmi\u015f bir yasa tasar\u0131s\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">AKP iktidar\u0131 taraf\u0131ndan \u0131srarla g\u00fcndeme getirilen fon uygulamas\u0131 mevcut k\u0131dem tazminat\u0131 uygulamas\u0131na alternatif olarak, \u201ck\u0131dem tazminat\u0131 hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almak\u201d gerek\u00e7esiyle savunulmaktad\u0131r. Oysa \u00fclkemizdeki ger\u00e7ekler, daha \u00f6nce \u00e7e\u015fitli nedenlerle olu\u015fturulmu\u015f bulunan istihdama ili\u015fkin fonlar\u0131n ama\u00e7lar\u0131na uygun kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir.1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda olu\u015fturulan \u201cKonut Edindirme Fonu&#8221; ile \u201cTasarruf Te\u015fvik Fonu\u201d bir s\u00fcre uyguland\u0131ktan sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve geri \u00f6demeleri \u00e7ok \u00f6nemli hak kay\u0131plar\u0131 ya\u015fanarak yap\u0131labilmi\u015ftir. \u0130\u015fsizlik sigortas\u0131 fonunun kullan\u0131m\u0131nda da amaca ayk\u0131r\u0131 uygulamalar ya\u015fanmaktad\u0131r. K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce olu\u015fturulan bu fonda biriken tutarlar, kamu taraf\u0131ndan ba\u015fka ama\u00e7larla kullan\u0131lm\u0131\u015f ve i\u015fsizli\u011fin T\u00fcrkiye tarihinin en y\u00fcksek oranlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde bile i\u015fsizler i\u00e7in gerekti\u011fi gibi de\u011ferlendirilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u0131dem tazminat\u0131 fonu \u00f6nerisi sermayenin y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmak yan\u0131nda iktidara ve sermayeye yeni fonlar yaratmak amac\u0131yla da \u00f6nerilmektedir. B\u00f6ylece \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bireysel kaynaklar\u0131, istihdam yaratma g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda iktidara ve sermayeye kaynak olarak aktar\u0131lacak ve \u00f6zel emeklili\u011fi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rman\u0131n bir arac\u0131 olarak kullan\u0131lacakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini piyasa ko\u015fullar\u0131na ba\u011flayan liberal ideolojinin gerekleri yerine getirilecek, ancak bu uygulamadan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n pay\u0131na hak kay\u0131plar\u0131 ve yoksulla\u015fma d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu nedenle de, \u00e7ok anla\u015f\u0131labilir bi\u00e7imde, k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n mevcut uygulamas\u0131 yerine bir fon olu\u015fturulmas\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak g\u00f6r\u00fclemez. Fon kurulmas\u0131 gerek\u00e7esiyle k\u0131dem tazminat\u0131ndan yararlanma ko\u015fullar\u0131nda s\u0131n\u0131rlama yap\u0131lmas\u0131 ve miktarda indirim de kabul edilemez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcnyadaki uygulamalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da, yayg\u0131n uygulama k\u0131dem tazminat\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn do\u011frudan i\u015fverenlere b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. S\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki \u00f6rneklerden kalk\u0131larak fon uygulamas\u0131 savunulamaz. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeyle ili\u015fkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve toplu s\u00f6zle\u015fme g\u00fcvencesinde olmad\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler, sosyal koruma sistemlerinin geli\u015fmi\u015f bulundu\u011fu ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn toplu s\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 -\u00f6rne\u011fin \u0130talya ve Avusturya gibi- \u00fclkelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak K\u0131dem Tazminat\u0131 Fonu olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6nerilemez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015f\u00e7i konfederasyonlar\u0131 T\u00fcrk-\u0130\u015f ve D\u0130SK, k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 15 g\u00fcne indirmeyi ya da fona ba\u011flamay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren yakla\u015f\u0131mlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu do\u011frultudaki d\u00fczenlemelerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi halinde bu durumu bir genel grev gerek\u00e7esi sayacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmektedirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esasen k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini savunan i\u015fveren \u00f6rg\u00fctleri, T\u00fcrkiye \u0130\u015fveren Sendikalar\u0131 Konfederasyonu (T\u0130SK) ve T\u00fcrkiye Odalar ve Borsalar Birli\u011fi (TOBB), 2017 Haziran ay\u0131 ba\u015f\u0131nda arka arkaya yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla, \u201c<em>mutabakat sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece k\u0131dem tazminat\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmamal\u0131<\/em>\u201d y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakan\u0131 Mehmet M\u00fcezzino\u011flu ise, 1 Temmuz 2017 tarihli Habert\u00fcrk Gazetesinde yay\u0131mlanan demecinde; \u201c\u2026<em>gerek i\u015fveren sendikalar\u0131m\u0131z, gerekse i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131m\u0131z bu i\u015fte ortak bir hedef veya hak hukuku koruyan bir noktaya gelemediler. Kamuoyuna yans\u0131yan deme\u00e7lerinden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla \u00e7ok ayr\u0131 noktalarday\u0131z. \u015eayet Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc ortak bir nokta bulabilme umudumuz \u00e7\u0131karsa devam edece\u011fiz, yoksa taraflara ra\u011fmen b\u00f6yle bir ad\u0131m\u0131 atma durumunda olmayaca\u011f\u0131z\u2026<\/em>\u201d diye beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u0131dem Tazminat\u0131 konusunda uygulamadaki en \u00f6nemli sorun, i\u015fverenlerin iflas\u0131, \u00f6deme aczine d\u00fc\u015fmesi ve benzeri nedenlerle k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 alamayan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bulunmas\u0131d\u0131r. Bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, i\u015fsizlik sigortas\u0131 fonu kapsam\u0131nda yer alacak \u00fccret garanti fonu benzeri g\u00fcvence mekanizmalar\u0131yla bulunmal\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hak kay\u0131plar\u0131 \u00f6nlenmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ktidara geldi\u011fi 2002\u2019den ba\u015flayarak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sosyal haklar\u0131n\u0131 gerileten d\u00fczenlemeleri ger\u00e7ekle\u015ftiren AKP, \u015fimdi emek\u00e7ilere kar\u015f\u0131 do\u011frudan cephe alm\u0131\u015f bulunuyor. 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu\u2019yla \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 esnekle\u015ftiren, i\u015f g\u00fcvencesini gerileten; sosyal g\u00fcvenlik yasas\u0131yla emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131 65\u2019e \u00e7\u0131karan, prim g\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131ran ve emekli \u00fccretlerini d\u00fc\u015f\u00fcren; kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 g\u00fcvencesiz b\u0131rakan, s\u00fcrg\u00fcnlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiren; kiral\u0131k i\u015f\u00e7i d\u00fczenlemesini getiren; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133,80],"tags":[],"class_list":["post-2379","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dosya","category-sayilar-8"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2379"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2379\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}