15 Temmuz’daki darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6ncesindeki saatlerde neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 konusunda herkesin kendisine g\u00f6re bir fikri var. Te\u015febb\u00fcs\u00fcn ba\u015flamas\u0131n\u0131 izleyen \u00e7ok daha hareketli saatlerde ger\u00e7ekte neler oldu\u011fu, kimlerin devreye girdi\u011fi, kimin kimle hangi pazarl\u0131klar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 konular\u0131nda ise teori, tahmin, tevat\u00fcr, komplo teorisi, menk\u0131be, ad\u0131na ne derseniz; her \u015fey bug\u00fcn bile havada u\u00e7u\u015fuyor.<\/p>\n
Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan bu darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan art\u0131k herkesin dilinde kendi me\u015frebine g\u00f6re bir hik\u00e2ye, elindeyse ya\u015fanan heng\u00e2mede koparabildi\u011fi bir \u015feyler var. \u201cAllah\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck l\u00fctfu\u201d olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc o gecenin sonunda Tayyip Erdo\u011fan giderek daha fazla ba\u015fvurmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 fa\u015fizan uygulamalar i\u00e7in yeni bir k\u0131l\u0131fa ve fiili yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fcne kavu\u015ftu \u00f6rne\u011fin. Uzun zamand\u0131r devletin kap\u0131s\u0131nda haz\u0131r bekleyen fakat Fethullah\u00e7\u0131lar\u0131n s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 alan kapatma becerisi nedeniyle bir t\u00fcrl\u00fc umduklar\u0131n\u0131 bulamayan tarikatlara da 16 Temmuz sabah\u0131yla birlikte g\u00fcn do\u011fdu. L\u00fcmpen gericilik her yerinden palavra ve sakillik ak\u0131yor olsa da nihayet bir kurulu\u015f efsanesine sahip olabilirken[1]<\/a> bir k\u0131s\u0131m liberal de iktidarla aralar\u0131na giren so\u011fuklu\u011fu unutmak i\u00e7in bir vesile \u00e7\u0131karabildi o geceden.<\/p>\n Olaylar\u0131n hangi a\u015famas\u0131nda, hangi temsilciyle tam olarak neler konu\u015fulmu\u015ftur, nelerin konu\u015fulmas\u0131 dahi gerekmemi\u015ftir, ancak tahminde bulunabiliriz; fakat \u015furas\u0131 kesin ki o geceden sermaye de eli bo\u015f d\u00f6nmedi. Hen\u00fcz kendisini g\u00fcvenceye al\u0131p alamad\u0131\u011f\u0131ndan bile emin de\u011filken, iktidar\u0131n KHK d\u00fczeninin nimetlerini sermayenin \u00f6n\u00fcne sermekte bu kadar acele etmesinin ba\u015fka bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 olabilir mi? En az\u0131ndan anlat\u0131ya g\u00f6re her yeri habis bir \u00f6rg\u00fct taraf\u0131ndan habersizce<\/em> sar\u0131lm\u0131\u015f olan bir devleti \u00e7ekip \u00e7evirmek durumunda olan bir iktidar\u0131n, darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden bir ay bile ge\u00e7memi\u015fken zorunlu bireysel emeklilik d\u00fczenlemesini yapmas\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye Varl\u0131k Fonu\u2019nu kurmas\u0131n\u0131n ba\u015fka nas\u0131l bir anlam\u0131 olabilir? Peki AKP\u2019nin, bug\u00fcne kadar utanga\u00e7 hamlelerle g\u00fcndeme getirip sonra hemen geriye \u00e7ekti\u011fi k\u0131dem tazminat\u0131 meselesinde somut ad\u0131mlar atmak i\u00e7in en uygun d\u00f6nemde oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir mi? T\u00fcm bunlar, AKP iktidar\u0131n\u0131n ve Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n ellerindeki se\u00e7enekler aras\u0131ndan tercihte bulunmaktan \u00e7ok, zorunluluk arz eden hamleleri birbiri ard\u0131na yapma tela\u015f\u0131 i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n M\u00fcmk\u00fcn olan her yolu kullanarak halktan, emek\u00e7ilerden yerli ve yabanc\u0131 sermayeye kaynak aktarmak konusundaki ba\u015far\u0131s\u0131 AKP iktidar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli niteliklerinden birisi. Art\u0131k 15 y\u0131la yakla\u015fan iktidarlar\u0131 boyunca gerek AB, ABD ve Rusya gibi g\u00fc\u00e7lerin ve bunlar\u0131n sermayedarlar\u0131n\u0131n, gerekse yerli sermayenin ilk tercihi olarak kalabilmesi bu sayede m\u00fcmk\u00fcn olabildi. Ne var ki bug\u00fcne kadar ite kaka s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen modelin yolun sonuna geldi\u011fi gizlenemez durumda. Bu da vadedecek ba\u015fka bir \u015feyi kalmam\u0131\u015f olan AKP\u2019nin elindeki tek araca, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye daha fazla y\u00fcklenmesini zorunlu k\u0131l\u0131yor. \u0130ktidar\u0131 kaybetme korkusu paranoya noktas\u0131na gelen[2]<\/a> Tayyip Erdo\u011fan, istese de ortam\u0131 yumu\u015fatacak, eski m\u00fcttefiklerinin en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yeniden yan\u0131na toplamaya yarayacak g\u00f6z boyama hamlelerini yapmaya bile vaktinin, imk\u00e2n\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda. O da \u00f6n\u00fcndeki zorunlu hamleyi yap\u0131yor ve elinde ideolojik olarak 15 Temmuz retori\u011fi ve dincilik d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile bile bask\u0131da, \u015fiddette, s\u00f6m\u00fcr\u00fcde vites y\u00fckseltiyor.<\/p>\n \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu, K\u0131dem Tazminat\u0131 Fonu, T\u00fcrkiye Varl\u0131k Fonu<\/strong><\/p>\n \u0130\u015fini kaybeden emek\u00e7ilere, s\u0131n\u0131rl\u0131 bir s\u00fcre i\u00e7in ve d\u00fcnyadaki di\u011fer \u00f6rneklerle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda komik miktarlarda da olsa destek sa\u011flamak amac\u0131yla olu\u015fturulan fonda, sermayenin i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartacak b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir kaynak birikti. Teknik olarak hem i\u015f\u00e7iden, hem de patrondan yap\u0131lan kesintilerle olu\u015fturulmu\u015f olsa da fonun fiili kayna\u011f\u0131 i\u015f\u00e7ilerin geliri. Kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana i\u015fsiz kalan emek\u00e7ilere yap\u0131lan \u00f6demeler fonda biriken toplam hacmin o kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor ki, fonun bu ama\u00e7la kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in ba\u015fka bir arg\u00fcmana gerek kalm\u0131yor. Zira fonun bug\u00fcne kadar yapt\u0131\u011f\u0131 toplam harcama, fonun 100 milyar liray\u0131 a\u015fan toplam birikiminin onda biriden biraz fazla. Fakat bu, i\u015fsiz emek\u00e7ilerin bug\u00fcne kadar fondan on milyar lira destek ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc fonun harcamalar\u0131n\u0131n yar\u0131ya yak\u0131n\u0131 emek\u00e7ilere yap\u0131lan \u00f6demeler d\u0131\u015f\u0131ndaki \u201cdi\u011fer harcamalar\u201d kalemi alt\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n Fonun amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik giri\u015fimler zaman zaman g\u00fcndeme geldi fakat bug\u00fcne kadar \u00e7ok ciddi bir kay\u0131p ya\u015fanmad\u0131 ve fona y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar bir \u015fekilde savu\u015fturuldu. Ne var ki iktidar\u0131n ve ufku dar yerli sermayenin art\u0131k kaybedecek zaman\u0131 yok. Bu y\u00fczen fonda biriken paray\u0131 ufak ufak t\u0131rt\u0131klamak bile yeterli olmuyor ve fonun tamam\u0131n\u0131 sermayeye kulland\u0131rman\u0131n bir yolu bulunuyor: T\u00fcrkiye Varl\u0131k Fonu.<\/p>\n D\u0131\u015f ticaret fazlas\u0131 veren ya da petrol\/do\u011falgaz gibi kaynaklardan y\u00fcksek gelirler elde eden \u00fclkelerin \u201czor g\u00fcnler\u201d i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fu varl\u0131k fonu tipi yap\u0131lar, bulunduklar\u0131 \u00fclkelerin hukuk devleti kavram\u0131na a\u015fina olduklar\u0131 oranda denetlenebiliyor. Zira bu t\u00fcr fonlar\u0131n suiistimale ve yolsuzlu\u011fa son derece a\u00e7\u0131k oldu\u011fu genel kabul g\u00f6ren bir saptama. Prensip olarak \u00fclkeye ait varl\u0131klar\u0131 ya da d\u00f6viz giri\u015flerini merkezi olarak y\u00f6netmek ve iktidar\u0131n kullan\u0131m\u0131na ancak yasalar\u0131n imk\u00e2n verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fcsaade etmek durumunda olan fonlar\u0131n fiili i\u015fleyi\u015fi \u00fclkeden \u00fclkeye ciddi farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterebiliyor. \u00d6rne\u011fin Katar ve Cezayir d\u0131\u015f\u0131ndaki OPEC \u00fcyesi \u00fclkeler bu t\u00fcr fonlar kurduktan sonra d\u00fcnya yolsuzluk endeksinde daha alt s\u0131ralara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler yani bu \u00fclkelerde yolsuzluk alg\u0131s\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015f. Bu fonlar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcne sahip olan Norve\u00e7\u2019te ise parlamento ve kamuoyu denetimi son derece etkin bir rol oynuyor ve yolsuzluk endi\u015fesi en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde. Hatta bu fon, yolsuzluk potansiyelinin y\u00fcksek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yerlerdeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 elinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131nda, bu durum terk edilen \u00fclke ya da kurum i\u00e7in ilave bir itibar kayb\u0131na neden oluyor. T\u00fcrkiye Varl\u0131k Fonu (TVF) ise kurulu\u015f yasas\u0131na g\u00f6re Say\u0131\u015ftay denetimine dahi tabi de\u011fil. \u201cDahi\u201d kelimesini kullanmam\u0131z\u0131n nedeni, Say\u0131\u015ftay denetimine tabi olan kurumlar\u0131n durumunun da kamuoyunca az \u00e7ok biliniyor olmas\u0131. Parlamentoda ise bu Say\u0131\u015ftay\u2019\u0131n raporlar\u0131n\u0131 bile g\u00fcndeme ald\u0131rtamayan bir muhalefet bulunuyor.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla TVF T\u00fcrkiye i\u00e7in \u015fu anlamaya geliyor: Emek\u00e7ilerin cebinden \u00e7al\u0131nan paralarla olu\u015fturulan dev fonlar, halk\u0131n al\u0131n teriyle yoktan var edilen ve sermayeye devredilmesi bug\u00fcne kadar bir \u015fekilde engellenebilmi\u015f olan kamu varl\u0131klar\u0131 j\u00f6leli y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan iktidar\u0131n ve sermayenin emrine amade edilecek. B\u00f6ylelikle AKP, d\u0131\u015f kaynak bulman\u0131n giderek zorla\u015faca\u011f\u0131 bir ortamda yanda\u015flar\u0131na ve yerlisiyle yabanc\u0131s\u0131yla t\u00fcm patronlara \u00e7\u0131lg\u0131n projeler \u00fczerinden kaynak aktarmaya, belediyelerinin izans\u0131z harcamalar\u0131n\u0131 finanse etmeye ve boyundan b\u00fcy\u00fck i\u015flere kalk\u0131\u015fmaya bir s\u00fcre daha devam edebilecek. T\u00fcm bunlar i\u00e7in mazeret de haz\u0131r: 15 Temmuz\u2019un \u00fclke ekonomisine verdi\u011fi zarar\u0131 telafi edip daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha milli bir ekonomi in\u015fa etmek. \u0130sterseniz itiraz edin.<\/p>\n Hukuk Ask\u0131da<\/strong><\/p>\n T\u00fcm bu sald\u0131r\u0131lar cumhuriyet tarihinde e\u015fine rastlanmayan bir hukuksuzluk e\u015fli\u011finde, daha do\u011frusu bu hukuksuzluk sayesinde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Cumhuriyet tarihinde ilk kez kamu \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olmak \u00f6zel sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmaktan daha az i\u015f g\u00fcvencesine sahip olmak anlam\u0131na geliyor. Art\u0131k kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n KHK haberlerine kulak kesildi\u011fi, KHK\u2019lar\u0131n sonuna ili\u015ftirilmi\u015f tablolarda kendilerinin ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n isimlerini arad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemi ya\u015f\u0131yoruz. O tablolarda bulunan isimlerin \u00f6zellikle son zamanlarda solcu, muhalif kamu emek\u00e7ilerine ait oldu\u011fu herkesin malumu. E\u011fer o tablolardan birisinde isminiz varsa sivil \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcz ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, kamu kesimi d\u0131\u015f\u0131nda bile olsa \u00e7al\u0131\u015fma, herhangi bir sosyal yard\u0131m alma ve yurtd\u0131\u015f\u0131na seyahat etme gibi haklar\u0131n\u0131z fiilen elinizden al\u0131nm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n \u00d6te yandan \u00f6zel sekt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 i\u00e7in de durum pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil. Getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan k\u0131dem tazminat\u0131 fonuyla \u00f6zel kesimdeki \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck i\u015f g\u00fcvencesi ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f olacak. \u0130\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lan emek\u00e7ilerin \u00e7o\u011fu zaman tazminatlar\u0131n\u0131 alamad\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011fini \u00e7arp\u0131tarak ve onlar\u0131n lehine bir d\u00fczenleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 izlenimi yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131larak g\u00fcndeme al\u0131nan proje ger\u00e7ekle\u015firse i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lan emek\u00e7iler ger\u00e7ekten tazminatlar\u0131n\u0131 alabilecekler. Tabii herhangi bir i\u015fte k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 hak edecek kadar uzun bir s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fabilirlerse. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n bildi\u011fi gibi, k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n as\u0131l \u00f6nemi i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131zda alacak oldu\u011funuz para de\u011fil, patronun o paray\u0131 \u00f6demekten \u00e7ekinerek sizi yok yere i\u015ften \u00e7\u0131karmadan \u00f6nce iki kez d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda olmas\u0131d\u0131r. Fonun kurulmas\u0131yla birlikte, t\u00fcm patronlar do\u011frudan kendi ceplerinden \u00e7\u0131kmayacak bir tazminat\u0131 \u00f6deme \u201criskini\u201d \u00fcstlenmi\u015f olacaklar. Ba\u015fka bir deyi\u015fle b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcyle k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcyle \u00fclkenin t\u00fcm patronlar\u0131, emek\u00e7ileri istedikleri zaman i\u015ften \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in dev bir imece yapm\u0131\u015f, emek\u00e7ilere s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc dersi vermi\u015f olacaklar. K\u0131dem tazminat\u0131 fonu i\u00e7in kendilerinden kesinti yap\u0131lacakm\u0131\u015f; ne gam! Muhtemelen bu fon da T\u00fcrkiye Varl\u0131k Fonu\u2019na, dolay\u0131s\u0131yla patronlara emanet edilece\u011fi i\u00e7in sermaye bu i\u015ften bir de\u011fil, en az iki kez k\u00e2rl\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacak.<\/p>\n Peki Kale Bo\u015f mu?<\/strong><\/p>\n \u0130\u015f g\u00fcvencesinin, en temel haklar\u0131n ve eskiden de emek\u00e7ilere fazla bir \u015fey vaat etmeyen hukukun bile fiilen yok edildi\u011fi bir d\u00f6nemde bu olan bitene itiraz etmek beyhude mi? Acaba zaman, kafam\u0131z\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da tutup bu heng\u00e2menin ba\u015f\u0131m\u0131za bir kaza bela gelmeden da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 bekleme zaman\u0131 m\u0131? Yoksa tarih, birileri bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131nda zalimlerin i\u015fleri daha k\u00f6t\u00fc hale getirmek konusunda herkesi \u015fa\u015f\u0131rtacak kadar yarat\u0131c\u0131 oldu\u011fu \u00f6rneklerle mi dolu?<\/p>\n E\u011fer \u00f6yleyse ne yapmal\u0131? Yapmak isteyene i\u015f \u00e7ok \u00e7\u00fcnk\u00fc. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nun korteji bug\u00fcn yar\u0131n semtinize u\u011frar \u00f6rne\u011fin. Kat\u0131l\u0131p biraz y\u00fcr\u00fcyebilir, hukuku yok edenlerden adalet talep edebilirsiniz. Ama provokasyonlara dikkat!<\/p>\n Bir de \u00f6rg\u00fctlenmekten bahsedenler var. \u015eu anda kendi g\u00f6lgesinden bile korkan bir iktidara ve k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131karlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcnemeyen, bu iktidarla birlikte kendisini de bilinmezli\u011fe s\u00fcr\u00fckleyen bir sermaye s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, s\u0131n\u0131f siyaseti diyenler…<\/p>\n \n \n