1923 Cumhuriyeti\u2019nde \u201cgericilik\u201d ve \u201cK\u00fcrt sorunu\u201d \u00e7\u00f6z\u00fclemeyen iki kriz ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 idi.\u00a0 \u015eimdi Birinci Cumhuriyet (bir daha geri gelmemek \u00fczere) sona erdi.\u00a0 \u0130kinci Cumhuriyet olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP) eli ile v\u00fccut bulan \u015fu anki rejim ise, 1923 Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f paradigmalar\u0131n\u0131n yerine in\u015fa ediliyor. Ve \u0130kinci Cumhuriyet, \u201cgericilik\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rejimin en \u00fcst de\u011feri olacak \u015fekilde \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f durumda. Bu halin kendisinin cumhuriyet\u00e7i-sek\u00fcler kesimleri kapsayamamas\u0131, kapsamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 ise bu rejimin kriz ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan birine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. K\u00fcrt sorununda ise d\u00fczen i\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin bir t\u00fcrl\u00fc hayata ge\u00e7irilememesi nedeni ile bu ba\u015fl\u0131k \u00f6nlerinde durmakta.<\/p>\n
Konu K\u00fcrt sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm olunca da ilk elden merkezi devlet mi yerelle\u015fme\/b\u00f6lgeselle\u015fme mi tart\u0131\u015fmalar\u0131 h\u0131zla devreye sokulmakta. Konu\u015fulan K\u00fcrt sorunu olunca akan sular durmakta!<\/p>\n
Oysa tam da bu nedenle, K\u00fcrt sorununun (da) \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n daha geni\u015f bir zeminde yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u201cYerelle\u015fme\/b\u00f6lgeselle\u015fme\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir hap haline gelmemesi i\u00e7in de!<\/p>\n
Ancak \u015fu yakla\u015f\u0131m ile nas\u0131l tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z?<\/p>\n
\u201cAdemimerkeziyet (\u2026) her\u015feyin devletten yani merkezden beklendi\u011fi T\u00fcrkiye\u2019ye gayet uzak bir mesele.\u201d<\/em><\/p>\n Ademimerkeziyetin el kitab\u0131n\u0131 yaz\u0131p, konuyu b\u00f6yle \u00e7\u00f6zmek!<\/p>\n Yukar\u0131daki be\u011fenememe hali sonraki sayfalarda yak\u0131nmaya d\u00f6n\u00fcyor:<\/p>\n \u00a0<\/em>\u201cBug\u00fcn, kendimizi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda, T\u00fcrkiye boyutlar\u0131nda olup bu denli merkeziyet\u00e7i olan, idari yap\u0131m\u0131z\u0131 kurarken esinlendi\u011fimiz Fransa dahil olmak \u00fczere, ba\u015fka bir \u00fclke yok\u201d.<\/em><\/p>\n \u00a0<\/em>E\u011fer tek bir \u00f6rnek olsa idi, yazar\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 der ge\u00e7erdik. Ancak liberallerin neredeyse hepsi bu zeminde. Bir \u00f6rnek daha verelim:<\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin as\u0131l sorunu merkezdeki a\u015f\u0131r\u0131, denetlenemez yetki terak\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bu durumun ise rejimi ister istemez otoriter k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortada. Ger\u00e7ek bir demokrasinin yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n, ancak b\u00f6lgelere yetki devriyle, b\u00f6lgeye ili\u015fkin kararlar\u0131n b\u00f6lgelerdeki parlamentolar taraf\u0131ndan al\u0131nmas\u0131yla ve bireyin karar s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131larak demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fc edinmesiyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131k.\u201d<\/em><\/p>\n Ger\u00e7ekten, b\u00f6yle mi tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z?<\/p>\n …<\/p>\n