{"id":3260,"date":"2018-04-06T23:41:01","date_gmt":"2018-04-06T20:41:01","guid":{"rendered":"http:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=3260"},"modified":"2026-08-25T21:26:27","modified_gmt":"2026-08-25T18:26:27","slug":"copy-left-acik-kaynak-kod","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/copy-left-acik-kaynak-kod\/","title":{"rendered":"Copy Left- A\u00e7\u0131k Kaynak Kod"},"content":{"rendered":"<div class=\"page\" style=\"text-align: justify;\" title=\"Page 12\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p>\u00d6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m (<em>free software<\/em>) ve a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131m (<em>opensource<\/em>) \u00f6zellikle Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde yaz\u0131l\u0131m\u0131n patent korumas\u0131 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 sonucunda olu\u015fan tekellere tepki olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir grubun (<em>free society<\/em>) ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, argosunu, internet sitelerini, kurallar\u0131n\u0131, ahlak\u0131n\u0131 ve ileti\u015fim ortamlar\u0131n\u0131 olu\u015fturup internet ortam\u0131nda d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f bir ak\u0131md\u0131r. Teknik olarak a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131m ile \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m \u00e7ok yak\u0131n, hatta ayn\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de bu iki ak\u0131m \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131 tek ve uygulamadaki sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7ok benzer ancak felsefi anlamda \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olan iki gruptur.<\/p>\n<p>Konunun anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle kaynak kodun ne oldu\u011funun ve a\u00e7\u0131k veya kapal\u0131 olmas\u0131n\u0131n teknik fark\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekir. Bir yaz\u0131l\u0131m eserinin da\u011f\u0131t\u0131ma sunulan paketlenmi\u015f -kaynak kodu a\u00e7\u0131k olmayan- hali arkas\u0131ndaki kodun g\u00f6r\u00fclmesine izin vermez, dolay\u0131s\u0131yla da kullan\u0131c\u0131lar ve di\u011fer yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar arka planda neyin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remez, inceleyip fikir edinemez, geli\u015ftiremez ve hata ay\u0131klayamazlar. A\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131mda yaz\u0131l\u0131m\u0131n kaynak kodu g\u00f6r\u00fclebilir oldu\u011fundan \u00fczerine ekleme yap\u0131labilir, kullan\u0131lan fikir ve metodolojiden esinlenerek veya kullanarak yeni eserler ortaya \u00e7\u0131kart\u0131labilir. Bir anlamda kapal\u0131 kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131m elinizde bas\u0131l\u0131 halde olan dergi, a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131m ise bas\u0131l\u0131 derginin say\u0131sal ve de\u011fi\u015ftirilebilir kopyas\u0131n\u0131n elinizde olmas\u0131d\u0131r. Bas\u0131l\u0131 dergiyi oldu\u011fu hali ile okuyabilir, elinizdeki n\u00fcshay\u0131 fotokopi ile \u00e7o\u011faltabilirsiniz -ki bu da fiilen m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte hukuken m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir-. Ama elinizde derginin dijital kopyas\u0131 varsa be\u011fenmedi\u011finiz yerleri de\u011fi\u015ftirebilir, yeni yaz\u0131lar ekleyebilir, farkl\u0131 renk ve boyutlarda yeni bask\u0131lar alabilirsiniz.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 12\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p>Ak\u0131m\u0131n temelinde yaz\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n ortaya koymu\u015f oldu\u011fu eseri hem patentlemeyerek hem de kaynak kodlar\u0131n\u0131 yay\u0131nlayarak ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan da incelenmesine, de\u011fi\u015ftirilmesine ve belirli \u015fartlar dahilinde kullan\u0131lmas\u0131na izin vermesi vard\u0131r. Bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n geli\u015ftirip kodu a\u00e7\u0131k olarak yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131 veya k\u00fct\u00fcphaneyi, kod par\u00e7as\u0131n\u0131 kullanarak yeni eserler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u015feklinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan farkl\u0131 yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar ayn\u0131 i\u015f i\u00e7in vakit ve emek harcamak yerine bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n att\u0131\u011f\u0131 temel \u00fczerine geli\u015ftirme yapmakta ve bu \u015fekilde \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 bir ilerleme sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten de bu \u015fekilde bir\u00e7ok farkl\u0131 yaz\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n katk\u0131da bulundu\u011fu, i\u015fletim sistemleri de dahil \u00f6nemli projeler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131k kaynak kod i\u00e7in yap\u0131lan tan\u0131m olup, a\u00e7\u0131k kaynak kodu savunanlar konuya daha d\u00fcz ve teknik yakla\u015fmakta, kodun payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 \u015fekilde ve daha hatas\u0131z yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmeye katk\u0131s\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131rlar. \u00d6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m\u0131 savunanlar ise kaynak kodun a\u00e7\u0131k olmas\u0131n\u0131n teknik yararlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda felsefi y\u00f6n\u00fcn\u00fc de \u00f6nemsemekte, \u201c<em>copyright<\/em>\u201d (telif hakk\u0131) kavram\u0131n\u0131 tan\u0131mayarak yerine \u201c<em>copyleft<\/em>\u201d kavram\u0131n\u0131 koymaktad\u0131rlar. Sosyolojik a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu ak\u0131m bir anlamda \u201cm\u00fclkiyet h\u0131rs\u0131zl\u0131kt\u0131r\u201d \u015fiar\u0131n\u0131n yeni nesil bilgisayar kurdu Amerikan gen\u00e7li\u011fi yorumudur. Copyleft lisans yaz\u0131l\u0131m \u00fczerinde fikri m\u00fclkiyeti tan\u0131mamakta, a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n kodlar\u0131 kullan\u0131larak geli\u015ftirilen yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n kodlar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklamaktad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<p>&#8230;.<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 Hukuk Defterleri&#8217;nin 12. say\u0131s\u0131nda okuyabilirsiniz.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131m (free software) ve a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131m (opensource) \u00f6zellikle Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde yaz\u0131l\u0131m\u0131n patent korumas\u0131 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 sonucunda olu\u015fan tekellere tepki olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir grubun (free society) ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, argosunu, internet sitelerini, kurallar\u0131n\u0131, ahlak\u0131n\u0131 ve ileti\u015fim ortamlar\u0131n\u0131 olu\u015fturup internet ortam\u0131nda d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f bir ak\u0131md\u0131r. Teknik olarak a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":118,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[161],"tags":[],"class_list":["post-3260","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayilar-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/118"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3260"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3260\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6754,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3260\/revisions\/6754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}