{"id":3771,"date":"2019-06-06T22:51:22","date_gmt":"2019-06-06T19:51:22","guid":{"rendered":"http:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=3771"},"modified":"2019-06-06T22:51:22","modified_gmt":"2019-06-06T19:51:22","slug":"ysk-kiskacinda-secim-hukuku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=3771","title":{"rendered":"YSK K\u0131skac\u0131nda Se\u00e7im Hukuku: 31 Mart 2019 Yerel Se\u00e7imleri"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">I. Giris\u0327<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kamu gu\u0308cu\u0308nu\u0308n uygulanmas\u0131nda sec\u0327imler ilk ve en temel demokratik mes\u0327ruluk arac\u0131d\u0131r. Sec\u0327im denetimi egemenin iradesinin yan\u0131lt\u0131lmamas\u0131n\u0131n garantisidir. Sec\u0327im denetiminin konusunu yaln\u0131zca oy verme s\u0131ras\u0131ndaki eylemler olus\u0327turmaz; partilerin aday go\u0308stermeleri dahil olmak u\u0308zere tu\u0308m sec\u0327im haz\u0131rl\u0131klar\u0131ndan sec\u0327im sonuc\u0327lar\u0131n\u0131n tespitine kadarki her faaliyeti kapsar.[foot]Glauben P. , \u201cWahlpru\u0308fung als garantie des verfaelschtenWillens des Souveraen\u201d, NVwZ 2017, 1419.[\/foot] O\u0308rneg\u0306in sec\u0327im c\u0327evrelerinin belirlenmesi, usule uygun aday go\u0308sterilmesi, kamusal ve kamusal olmayan makamlar\u0131n sec\u0327imleri mes\u0327ru olmayan s\u0327ekilde etkilemeleri, oy verme s\u0131ras\u0131ndaki yanl\u0131s\u0327l\u0131klar ve oylar\u0131n say\u0131lmas\u0131 ve ilan\u0131 da sec\u0327im denetimine girer. Tu\u0308m bu as\u0327amalar\u0131n ac\u0327\u0131k ve s\u0327effaf bic\u0327imde gerc\u0327ekles\u0327mesi gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sec\u0327im denetiminde o\u0308lc\u0327u\u0308 norm, sec\u0327imlere ilis\u0327kin anayasal ilkeler yan\u0131nda sec\u0327im kanunlar\u0131, siyasi partiler kanunu ve hatta ceza kanunu gibi ilgili tu\u0308m yasal du\u0308zenlemelerdir. Sec\u0327im yanl\u0131s\u0327l\u0131klar\u0131 (hata) da tu\u0308m bu normatif du\u0308zenlemelere ayk\u0131r\u0131l\u0131klard\u0131r. Buna go\u0308re sec\u0327im denetiminin o\u0308zu\u0308nu\u0308, maddi hukukun dog\u0306ru uygulan\u0131p uygulanmad\u0131g\u0306\u0131 olus\u0327turur.[foot]BVerfGE 122, 304, 307. Bu denetim sonucunda sec\u0327imin iptaline yol ac\u0327acak ag\u0306\u0131rl\u0131ktaki bir hatan\u0131n so\u0308z konusu olabilmesi ic\u0327in bu s\u0327ekilde sec\u0327ilmis\u0327 bir halk temsilinin varl\u0131g\u0306\u0131n\u0131n kabul edilmez (c\u0327ekilemez) go\u0308ru\u0308nmesi gerekir.[\/foot]<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 12\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">II. YSK u\u0308zerindeki Anayasal kus\u0327kular<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">31 Mart 2019 yerel sec\u0327imlerinde Yu\u0308ksek Sec\u0327im Kurulu (YSK) hem olus\u0327umu hem de verdig\u0306i kararlarla pek c\u0327ok hukuksal tart\u0131s\u0327maya neden oldu. Sec\u0327imden hemen o\u0308nce mevcut YSK u\u0308yelerinin go\u0308rev su\u0308relerinin bir y\u0131l uzat\u0131lmas\u0131n\u0131 o\u0308ngo\u0308ren yasal du\u0308zenleme, Anayasa Mahkemesi (AYM) taraf\u0131ndan \u201csec\u0327im su\u0308reci ve sonucu u\u0308zerinde etki yaratma, dolay\u0131s\u0131yla sec\u0327men iradesinin anayasal ilkelere uygun olarak sec\u0327im sonucuna yans\u0131mas\u0131n\u0131 etkileme ya da sec\u0327ime kat\u0131lanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na avantaj veya dezavantaj olus\u0327turma gibi bir fonksiyonu\u201d olmad\u0131g\u0306\u0131 ve \u201cYSK\u2019n\u0131n yu\u0308ru\u0308tme erkinin etkisinde kalmas\u0131na ve tarafs\u0131z karar alamamas\u0131na neden olmas\u0131 so\u0308z konusu olmayacag\u0306\u0131 gibi sec\u0327imlerin du\u0308ru\u0308stlu\u0308g\u0306u\u0308 ile yarg\u0131 bag\u0306\u0131ms\u0131zl\u0131g\u0306\u0131 ilkelerine ayk\u0131r\u0131 bir yo\u0308nu\u0308 de bulunmad\u0131g\u0306\u0131\u201d gerekc\u0327eleriyle Anayasa\u2019ya uygun bulunmus\u0327tur.[foot]E. 2019\/14, K. 2019\/16, Kt. 14.3.2019.[\/foot] Bu gerekc\u0327elerin dog\u0306rulug\u0306unu YSK\u2019n\u0131n verdig\u0306i kararlar u\u0308zerinden sorgulayabiliriz;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">1.<\/span> 31 Mart yerel sec\u0327imleri o\u0308ncesinde verdig\u0306i kararla YSK daha o\u0308nceki yanl\u0131s\u0327 tutumunu[foot]Nitekim 25. Do\u0308nem Milletvekili Genel Sec\u0327imi o\u0308ncesi Cumhurbas\u0327kan\u0131\u2019n\u0131n c\u0327es\u0327itli vesilelerle yapt\u0131g\u0306\u0131 konus\u0327malarda dile getirdig\u0306i yorumlar\u0131n, go\u0308revini tarafs\u0131zl\u0131kla yerine getirme sorumlulug\u0306una ayk\u0131r\u0131 oldug\u0306unun tespitine yo\u0308nelik 5\/5\/2015 tarihinde YSK\u2019ya yap\u0131lm\u0131s\u0327 olan talep, Yu\u0308ksek Kurul taraf\u0131ndan 7\/5\/2015 tarihinde oy c\u0327oklug\u0306u ile reddedilmis\u0327tir. YSK, Anayasa\u2019n\u0131n 79. maddesindeki du\u0308zenlemenin, Cumhurbas\u0327kan\u0131n\u0131n sorumsuzluk haline ilis\u0327kin 105. maddesini kapsamad\u0131g\u0306\u0131 ve bu bag\u0306lamda Cumhurbas\u0327kan\u0131n\u0131n faaliyetlerine ait yay\u0131nlar\u0131n da bu kapsamda deg\u0306erlendirilemeyeceg\u0306i sonucuna varm\u0131s\u0327t\u0131. YSK\u2019n\u0131n bu karar\u0131na kars\u0327\u0131 yap\u0131lan bireysel bas\u0327vuru da AYM taraf\u0131ndan oyc\u0327oklug\u0306uyla konu bak\u0131m\u0131ndan kabul edilemez bulunmus\u0327tur (Og\u0306uz Oyan, B. No. 2015\/8818, 14\/7\/2015). Karar\u0131n eles\u0327tirisi ic\u0327in bkz. Y\u0131lmaz D. , \u201cSec\u0327im Do\u0308neminde Cumhurbas\u0327kan\u0131n\u0131n Konus\u0327malar\u0131n\u0131n Yu\u0308ksek Sec\u0327im Kurulu Taraf\u0131ndan Denetimi ve Bireysel Bas\u0327vuru Yolu\u201d, TBB Dergisi, 2016 (122), s. 47 vd. 24 Haziran sec\u0327imlerinde de yeni hu\u0308ku\u0308met sistemine o\u0308zgu\u0308 \u201cbir siyasi partinin genel bas\u0327kan\u0131 olan Cumhurbas\u0327kan\u0131\u201d olgusuna tamamen duyars\u0131z kalan YSK taraf\u0131ndan Cumhurbas\u0327kan\u0131 Erdog\u0306an \u201cdevletin bas\u0327\u0131\u201d oldug\u0306u gerekc\u0327esiyle sec\u0327im yasaklar\u0131n\u0131n kapsam\u0131 d\u0131s\u0327\u0131nda tutulmus\u0327tur, bkz. https:\/\/www.haberturk.com\/yerel-sec- im-2019-ysk-dan-iyi-parti-nin-erdogan-secim-yasak- lari-kapsamina-alinsin-basvurusuna-ret-2268661.[\/foot] su\u0308rdu\u0308rerek Cumhurbas\u0327kan\u0131n\u0131, kendi atad\u0131g\u0306\u0131 bakanlar\u0131ndan ayr\u0131 tutmus\u0327 ve 298 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 65. maddesinde o\u0308ngo\u0308ru\u0308len propaganda yasaklar\u0131ndan muaf k\u0131lm\u0131s\u0327t\u0131r.[foot]19.12.2018 tarihli 1119 say\u0131l\u0131 YSK Karar\u0131. TBMM de so\u0308z konusu maddede yer alan \u201cBas\u0327bakan\u201d so\u0308zcu\u0308g\u0306u\u0308nu\u0308 \u201cCumhurbas\u0327kan\u0131\u201d ile deg\u0306is\u0327tirmeyerek 2017 Anayasa Deg\u0306is\u0327ikliklerine uyumu sag\u0306lamad\u0131g\u0306\u0131 ic\u0327in go\u0308revini ihmal etmis\u0327tir.[\/foot] Partili Cumhurbas\u0327kan\u0131 sec\u0327im o\u0308ncesinde Anayasa\u2019n\u0131n kendisine tan\u0131d\u0131g\u0306\u0131 yetkileri en yog\u0306un bir bic\u0327imde kendi partisi lehine kullanarak, yine Anayasa\u2019n\u0131n 103. maddesi uyar\u0131nca ettig\u0306i tarafs\u0131zl\u0131k yemine ayk\u0131r\u0131 davranm\u0131s\u0327t\u0131r. Bo\u0308ylelikle siyasi partiler aras\u0131ndaki s\u0327ans es\u0327itlig\u0306i ilkesi ac\u0327\u0131kc\u0327a ihlal edilmis\u0327tir. YSK bu tutumuyla, sistematik yorumun bir gereg\u0306i olan anayasan\u0131n bu\u0308tu\u0308nlu\u0308g\u0306u\u0308 ilkesini go\u0308z ard\u0131 etmis\u0327tir.[foot]Alman Federal Anayasa Mahkemesi\u2019ne go\u0308re; \u201cDevlet organlar\u0131, sec\u0327im kampanyalar\u0131nda taraf tutacak bic\u0327imde bir siyasi parti lehine ya da aleyhine etki ederlerse, siyasi partilerin s\u0327ans es\u0327itlig\u0306i hakk\u0131n\u0131 ihlal ederler. Sec\u0327im o\u0308ncesinde en u\u0308st seviyede suskunluk ile faaliyet ve bas\u0327ar\u0131 sunumu gibi her tu\u0308rlu\u0308 devlet bu\u0308tc\u0327esinden kars\u0327\u0131lanan halkla ilis\u0327kiler c\u0327al\u0131s\u0327mas\u0131n\u0131n yasak olus\u0327u, Federal Hu\u0308ku\u0308metin sec\u0327imler u\u0308zerinde taraf tutmaktan kac\u0327\u0131nma yu\u0308ku\u0308mlu\u0308lu\u0308g\u0306u\u0308nden kaynaklan\u0131r.\u201d (BVerfGE 44, 125).[\/foot]<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 13\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<div class=\"page\" title=\"Page 13\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">YSK, adil ve gu\u0308venli bir sec\u0327im ortam\u0131 yaratmak ic\u0327in yap\u0131lan o\u0308nemli bas\u0327vurular\u0131 daha o\u0308nce de reddetmis\u0327ti. Bunlardan biri; iki RTU\u0308K u\u0308yesinin TRT\u2019nin siyasi parti ve adaylara es\u0327it f\u0131rsat tan\u0131mamas\u0131na ilis\u0327kin YSK\u2019ya yapt\u0131g\u0306\u0131 bas\u0327vurudur. Bu bas\u0327vuruya 09.06.2018 tarihinde YSK taraf\u0131ndan, \u201cEs\u0327it yararlanmaya ayk\u0131r\u0131 hareketler, 687 say\u0131l\u0131 KHK 10\u2019uncu maddesinin yu\u0308ru\u0308rlu\u0308g\u0306e girmesiyle mu\u0308eyyidesiz b\u0131rak\u0131lm\u0131s\u0327t\u0131r. Mu\u0308eyyidesiz olan bir durumla ilgili kurulumuz cezai is\u0327lem yapamaz\u201d yan\u0131t\u0131 gelmis\u0327ti.[foot]24 Haziran 2018 Cumhurbas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 ve Milletvekillig\u0306i Genel Sec\u0327imi Bag\u0306\u0131ms\u0131z Sec\u0327im I\u0307zleme Platformu Ara Raporu, www.esithaklar.org\/wp-content\/uploads\/&#8230;\/24- Haziran-Sec\u0327im-Ara-Rapor-son.docx.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bo\u0308ylelikle YSK, 2017 Anayasa Deg\u0306is\u0327ikliklerinin cumhurbas\u0327kan\u0131n\u0131n konumuna ilis\u0327kin tutars\u0131z ve c\u0327elis\u0327kili hu\u0308ku\u0308mlerinden istifade ederek son halkoylamas\u0131 ile milletvekillig\u0306i ve cumhurbas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 sec\u0327imlerinde oldug\u0306u gibi 31 Mart yerel sec\u0327imlerini de bir nevi plebisite[foot]Plebisitin unsurlar\u0131 ic\u0327in bkz. Batum S. , 99 Soruda Neden ve Nas\u0131l C\u0327ag\u0306das\u0327 Bir Anayasa, On I\u0307ki Levha Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, I\u0307stanbul 2009, s. 66-67.[\/foot] c\u0327evirmis\u0327tir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">2.<\/span> YSK, 31 Mart yerel sec\u0327imlerinde o\u0308zellikle I\u0307stanbul Bu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir Belediye Bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 sec\u0327im sonuc\u0327lar\u0131na AKP ve MHP taraf\u0131ndan yap\u0131lan olag\u0306an ve olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itirazlar[foot]Olag\u0306an ve olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz aras\u0131nda iki o\u0308nemli farktan so\u0308z edilebilir. Birincisi; olag\u0306an itiraz ancak kurullar\u0131n kesin olmayan veya kesinles\u0327memis\u0327 kararlar\u0131na kars\u0327\u0131 yap\u0131labilirken, olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraza konu olan karar\u0131n kesin veya kesinles\u0327mis\u0327 olup olmad\u0131g\u0306\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n incelenmesi mu\u0308mku\u0308ndu\u0308r. Dig\u0306eri; olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itirazlar sadece \u201csec\u0327im sonucuna etkili olay ve durumlara ilis\u0327kin\u201d olarak yap\u0131labilirken, olag\u0306an itirazda bo\u0308yle bir s\u0131n\u0131rlama bulun- mamaktad\u0131r. Olag\u0306an itiraz sec\u0327im kanunlar\u0131nda yer alan her itiraz nedenine dayanarak yap\u0131labilmektedir, bkz. Karakas\u0327l\u0131 M. , Sec\u0327im Yarg\u0131s\u0131, Yu\u0308ksek Lisans Tezi, Konya 2010, s. 82-88, (http:\/\/acikerisim.selcuk.edu.tr:8080\/xmlui\/bitstream\/handle\/12345678\/2756\/279003.pdf?sequence=1).[\/foot] sonucu verdig\u0306i kararlarla gu\u0308ndeme geldi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">On u\u0308c\u0327 gu\u0308nlu\u0308k olag\u0306an itiraz su\u0308reci neticesinde YSK, AKP\u2019nin talebi dog\u0306rultusunda I\u0307stanbul\u2019un tu\u0308m ilc\u0327elerindeki 321 bin gec\u0327ersiz oy da dahil olmak u\u0308zere 7 ilc\u0327edeki tu\u0308m oylar\u0131n tekrar say\u0131lmas\u0131na karar verdi. YSK, c\u0327uvallar ac\u0327\u0131ld\u0131g\u0306\u0131 gerekcesiyle bas\u0327lanan say\u0131m\u0131n sonuc\u0327land\u0131rmas\u0131 gerektig\u0306ine hu\u0308kmetti.[foot]Bkz.https:\/\/www.amerikaninsesi.com\/akp-ile-chp-arasinda-itiraz-polemigi-suruyor\/4859045.html.[\/foot]<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 13\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">298 say\u0131l\u0131 Sec\u0327imlerin Temel Hu\u0308ku\u0308mleri ve Sec\u0327men Ku\u0308tu\u0308kleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 112\u2019nci maddesine go\u0308re, \u201cgerekc\u0327esi ve delili olmayan yaz\u0131l\u0131 itirazlar incelenmez.\u201d Dolay\u0131s\u0131yla bir sand\u0131kta yap\u0131lan say\u0131m esnas\u0131nda oyun gec\u0327ersiz oldug\u0306una ilis\u0327kin tutanag\u0306a gec\u0327mis\u0327 bir itiraz yoksa, itiraz dilekc\u0327esinde de bas\u0327kaca herhangi bir somut delil ve kan\u0131tlay\u0131c\u0131 belge bulunmad\u0131g\u0306\u0131 takdirde daha sonra sec\u0327im kurullar\u0131na yap\u0131lacak \u201cgec\u0327ersiz oy\u201d itirazlar\u0131n\u0131n dinlenmemesi ve gec\u0327ersiz oylar\u0131n yeniden say\u0131mlar\u0131n\u0131n da yap\u0131lmamas\u0131 gerekir.[foot]25\/06\/2018 tarih ve 904 say\u0131l\u0131 YSK karar\u0131. Ayr\u0131ca bkz. Gu\u0308nday M. , \u201cSon so\u0308zu\u0308 YSK deg\u0306il millet so\u0308yler\u201d, https:\/\/ odatv.com\/secimlerde-soz-secmenindir-ysknin-de- gil-21041959.html.[\/foot] Nitekim YSK\u2019n\u0131n bugu\u0308ne kadarki uygulamalar\u0131 da bu yo\u0308nde olmus\u0327tur.[foot]2014\u2019te Mansur Yavas\u0327 ile Melih Go\u0308kc\u0327ek aras\u0131ndaki oy fark\u0131 32 bin iken ve 124 bin gec\u0327ersiz oy varken yap\u0131lan itiraz bas\u0327vurusunu \u201csand\u0131k bas\u0327\u0131nda itiraz edilmeliydi\u201d diye reddeden YSK, bu sec\u0327imde de muhalefet partileri taraf\u0131ndan o\u0308rneg\u0306in Bal\u0131kesir ve pek c\u0327ok ilc\u0327ede oylar\u0131n yeniden say\u0131lmas\u0131 taleplerini ayn\u0131 gerekc\u0327eyle reddetmis\u0327tir, C\u0327elik F. \u201cYSK itibar\u0131n\u0131 o\u0308nemsemiyor mu?\u201d, https:\/\/www.yenicaggazetesi.com.tr\/ysk-itibarini-onemsemiyor-mu-51454yy.htm.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine YSK Bas\u0327kan\u0131 S. Gu\u0308ven; \u201cI\u0307tiraz edilmeyen yerlerde mazbatalar veriliyor veya verilme as\u0327amas\u0131nda\u2019\u2019 demekle[foot]https:\/\/tr.euronews.com\/2019\/04\/03\/ysk-istanbulun-7-ilcesinde-oylar-yeniden-sayilacak-chp-ysk-nin-karari-hukuksuzdur.[\/foot] dolayl\u0131 yoldan itiraz\u0131n mazbata vermeye engel oldug\u0306unu vurgulam\u0131s\u0327t\u0131r. Oysa 30 Mart 2014 tarihindeki Ankara Bu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir Belediye Bas\u0327kan\u0131 sec\u0327imleri neticesinde M. Go\u0308kc\u0327ek itiraz su\u0308reci devam etmesine kars\u0327\u0131n 5 Nisan tarihinde mazbatas\u0131n\u0131 alm\u0131s\u0327t\u0131. YSK, M. Yavas\u0327\u2019\u0131n itiraz\u0131na ilis\u0327kin karar\u0131n\u0131 ise 9 Nisan 2014\u2019te vermis\u0327ti.[foot]Bkz.http:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/haber\/ siyaset\/1329984\/Yuksek_Secim_Kurulu_ndan_5_yilda_180_derece_farkli_iki_karar.html; https:\/\/tr.sputniknews.com\/turkiye\/201904081038660105-kaboglu-ysk-verdigi-kararlarda-kendi-yetkilerini-zorluyor\/.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">YSK, AKP taraf\u0131ndan Bu\u0308yu\u0308kc\u0327ekmece\u2019de sec\u0327imin iptali ve yenilenmesi talebiyle verilen 9 Nisan 2019 tarihli olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz bas\u0327vurusunun go\u0308ru\u0308s\u0327mesini erteleyerek, siyasi iktidarla birlikte ortak karar al\u0131yormus\u0327 izleniminin dog\u0306mas\u0131na yol ac\u0327m\u0131s\u0327t\u0131r. Zira Kurul, Bu\u0308yu\u0308kc\u0327ekmece\u2019de verilecek karar\u0131n I\u0307stanbul sec\u0327imini dog\u0306rudan ilgilendireceg\u0306i gerekc\u0327esiyle, 11 Nisan\u2019da bas\u0327vuruyu erteleme karar\u0131 alm\u0131s\u0327 ve AKP\u2019nin I\u0307stanbul ic\u0327in yapacag\u0306\u0131 \u2018olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraza\u2019 kap\u0131 aralar bir pozisyona du\u0308s\u0327mu\u0308s\u0327tu\u0308r.[foot]https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/376824\/ekrem-imamoglunun-17-gunluk-mazbata-mucadelesinde-yasananlar.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">3.<\/span> Nihayet OHAL KHK\u2019leri ile kamu go\u0308revinden ihrac\u0327 edilmis\u0327 olup da, belediye bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 sec\u0327imlerini kazananlara mazbatalar\u0131n\u0131n verilmeyerek ikinci en c\u0327ok oyu alanlara verilmesine ilis\u0327kin karar\u0131yla YSK u\u0308yeleri, yukar\u0131da belirtilen hukuka ayk\u0131r\u0131, tutars\u0131z ve o\u0308ngo\u0308ru\u0308lemez kararlar\u0131n da o\u0308tesine gec\u0327erek kendi go\u0308rev s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tu\u0308mu\u0308yle as\u0327m\u0131s\u0327 ve kanunun ac\u0327\u0131k hu\u0308ku\u0308mlerini uygulamam\u0131s\u0327lard\u0131r. Bu karar ile kendisini kanun koyucu yerine koyan YSK, go\u0308revini ko\u0308tu\u0308ye kullanm\u0131s\u0327t\u0131r. Bu tespiti gerekc\u0327elendirmek gerekirse; o\u0308ncelikle KHK ile ihrac\u0327 bir OHAL tedbiridir ve ancak OHAL su\u0308resince gec\u0327erlidir. I\u0307kincisi, YSK, yasal dayanag\u0306\u0131 olmayan bir karar alarak, sec\u0327me ve sec\u0327ilme hakk\u0131n\u0131 ihlal etmis\u0327tir. Zira 2972 say\u0131l\u0131 Mahalli I\u0307dareler ile Mahalle Muhtarl\u0131klar\u0131 ve I\u0307htiyar Heyetleri Sec\u0327imi Hakk\u0131nda Kanun, belediye bas\u0327kan\u0131 sec\u0327ilme ehliyeti konusunda 2839 say\u0131l\u0131 Milletvekili Sec\u0327imi Kanunu\u2019nun 11. maddesine yollamada bulunmus\u0327tur. 2839 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un bu maddesinde \u201ckamu hizmetinden yasakl\u0131lar\u201d\u0131n sec\u0327ilemeyecekleri belirtilmis\u0327tir.[foot]YSK, 24 Haziran 2018 sec\u0327imi o\u0308ncesi OHAL KHK\u2019si ile ihrac\u0327 edilenlerin, milletvekili adayl\u0131g\u0306\u0131na yap\u0131lan itirazlar\u0131 reddetmis\u0327ti. Bu konumdaki 10 siyasetc\u0327i s\u0327u an TBMM\u2019de milletvekili olarak go\u0308rev yapmaktad\u0131r.[\/foot] Kamu hizmetinden yasakl\u0131l\u0131k ise TCK md. 53 gereg\u0306i ancak somut bir suc\u0327 is\u0327lenmesi halinde so\u0308z konusu olabilecektir. Bo\u0308ylelikle YSK hic\u0327bir mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n sec\u0327me ve sec\u0327ilme hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemis\u0327tir. U\u0308c\u0327u\u0308ncu\u0308 olarak adayl\u0131klar\u0131 YSK taraf\u0131ndan bas\u0327lang\u0131c\u0327ta kabul edilmis\u0327 bu kis\u0327ilere mazbatalar\u0131n verilmeyerek ikinci gelen ve c\u0327ok daha du\u0308s\u0327u\u0308k oy alm\u0131s\u0327 olanlara mazbatan\u0131n verilmesi, \u201coy verenlerin mes\u0327ru beklentisine\u201d ayk\u0131r\u0131 bic\u0327imde sec\u0327men iradesinin hic\u0327e say\u0131lmas\u0131, en az\u0131ndan yan\u0131lt\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelecektir.[foot]Bkz. AI\u0307HM, Lykourezos\/Yunanistan, B. No: 33554\/03, 15\/6\/2006, \u00a7 57.[\/foot]<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 14\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<div class=\"page\" title=\"Page 14\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">III. Belediye bas\u0327kan\u0131 s\u0131fat\u0131n\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 \/ sec\u0327imlerin yenilenmesi istemleri<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">1.<\/span> Belediye bas\u0327kan\u0131 s\u0131fat\u0131n\u0131n hukuken ne zaman kazan\u0131lm\u0131s\u0327 oldug\u0306u sorusu da gu\u0308ndemi mes\u0327gul etmektedir. Bu konudaki temel du\u0308zenleme olan 2972 say\u0131l\u0131 Kanun\u201dun, \u201cBelediye bas\u0327kanl\u0131klar\u0131na sec\u0327ilenlerin tespiti\u201d bas\u0327l\u0131kl\u0131 22\/2. maddesi s\u0327u s\u0327ekildedir: \u201cBu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir belediye bas\u0327kan\u0131 sec\u0327imlerine ilis\u0327kin ilc\u0327e birles\u0327tirme tutanaklar\u0131 ilc\u0327elerden il sec\u0327im kuruluna go\u0308nderilir. I\u0307l sec\u0327im kurulu taraf\u0131ndan bu tutanaklar birles\u0327tirilerek en c\u0327ok oy alan aday, bu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir belediye bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131na sec\u0327ilmis\u0327 olur.\u201d Olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz\u0131 du\u0308zenleyen 298 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 130\/2. maddesinde de bu hu\u0308kme paralel olarak \u201ctutanag\u0306\u0131n du\u0308zenlenmesinden\u201d so\u0308z edilmektedir.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 14\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu yasal du\u0308zenlemeler gereg\u0306i il sec\u0327im kurulunda \u201cbirles\u0327tirme tutanag\u0306\u0131\u201d haz\u0131rland\u0131g\u0306\u0131nda kis\u0327i belediye bas\u0327kan\u0131 s\u0131fat\u0131n\u0131 kazanm\u0131s\u0327 olmaktad\u0131r. Sec\u0327im sonuc\u0327lar\u0131na itiraz edilmesi ve bu itirazlar\u0131n sec\u0327im kurullar\u0131nca go\u0308ru\u0308s\u0327u\u0308lmesi bu kis\u0327iye sec\u0327ildig\u0306ine dair bir tutanak (yani \u201cmazbata\u201d) verilmesine engel deg\u0306ildir.[foot]Go\u0308nenc\u0327 L. , \u201cSec\u0327im Hukuku Penceresinden 31 Mart Sec\u0327imleri &#8211; I\u201d, https:\/\/www.tepav.org.tr\/upload\/ files\/15553015353.Secim_Hukuku_Penceresin- den_31_Mart_Secimleri___I.pdf. Zira Go\u0308nenc\u0327\u2019e go\u0308re, sec\u0327imin veya tutanaklar\u0131n (-ki burada kanunkoyucu; hem \u201cil sec\u0327im kurulu birles\u0327tirme tutanag\u0306\u0131\u201dn\u0131, hem de bu tutanaklara go\u0308re \u201csec\u0327ilmis\u0327 oldug\u0306u tespit edilen kis\u0327ilere verilen tutanag\u0306\u0131\u201d kasdetmektedir) iptali durumunda, ayn\u0131 yasan\u0131n 25. maddesine go\u0308re \u201cyeni bir tutanak\u201d, yani \u201cyeni bir mazbata\u201d du\u0308zenlenir. Go\u0308nenc\u0327 bu yorumunu YSK\u2019n\u0131n gec\u0327mis\u0327teki ic\u0327tihatlar\u0131yla da desteklemektedir; 22 Temmuz 2007 milletvekili sec\u0327imleri sonras\u0131nda, MHP I\u0307stanbul Milletvekili Mehmet Cihat O\u0308zo\u0308nder\u2019in henu\u0308z mazbatas\u0131n\u0131 almadan trafik kazas\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kay- betmesi u\u0308zerine MHP, \u201cMilletvekili Sec\u0327imi Kanunu\u2019nun 25. maddesinin dikkate al\u0131nmas\u0131 suretiyle partilerinin 4. milletvekili aday\u0131n\u0131n bir u\u0308st s\u0131raya kayd\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d talebiyle YSK\u2019ya bas\u0327vurmus\u0327tur. Kurul karar\u0131nda s\u0327u deg\u0306erlendirmeyi yapm\u0131s\u0327t\u0131r: \u201cHer ne kadar, an\u0131lan tarihte milletvekili sec\u0327ilen Mehmet Cihat O\u0308zo\u0308nder\u2019e 2839 say\u0131l\u0131 Yasa\u2019n\u0131n 4125 say\u0131l\u0131 Yasa ile deg\u0306is\u0327ik 36. maddesi uyar\u0131n- ca bir tutanak verilmemis\u0327 ise de, an\u0131lan is\u0327lemin kurucu deg\u0306il ac\u0327\u0131klay\u0131c\u0131 olmas\u0131 sebebiyle bu husus neticeye etkili deg\u0306ildir. Mehmet Cihat O\u0308zo\u0308nder\u2019in milletvekili sec\u0327ildig\u0306i I\u0307stanbul I\u0307l Sec\u0327im Kurulunca tespit edilmis\u0327 oldug\u0306undan ve o\u0308lu\u0308m olay\u0131 da bu tarihten sonra gerc\u0327ekles\u0327tig\u0306inden &#8230;\u201d (YSK, 2007\/716 (Yay\u0131mlanmam\u0131s\u0327t\u0131r).[\/foot] I\u0307. Kabog\u0306lu[foot]https:\/\/www.birgun.net\/haber-detay\/kaboglu-ya- sa-net-imamoglu-resmen-baskandir.html.[\/foot], S. Batum[foot]http:\/\/www.haberanaliz.net\/haber\/suheyl-batum- sure-kesinlikle-bitti-dedi\/4222. Batum da Yasa\u2019da tutanag\u0306\u0131n\u0131n \u201cdu\u0308zenlenmesi\u201d dendig\u0306ini, hic\u0327 bir yerde tutanag\u0306\u0131n itirazlar sonucu kesinles\u0327mesinden so\u0308z edil- medig\u0306ini vurguluyor. Ayr\u0131ca 139 say\u0131l\u0131 YSK Genelge- si\u2019nin 22\/c maddesine de bu go\u0308ru\u0308s\u0327u\u0308 desteklemek ic\u0327in bas\u0327vuruyor.[\/foot], M. Gu\u0308nday[foot]Gu\u0308nday M. , \u201cSon so\u0308zu\u0308 YSK deg\u0306il millet so\u0308yler\u201d, https:\/\/odatv.com\/secimlerde-soz-secmenindir-ysknin-degil-21041959.html. Gu\u0308nday\u2019a go\u0308re; mazbata, sec\u0327ilmeye ilis\u0327kin ins\u0327ai bir is\u0327lem olmay\u0131p, sec\u0327ilmis\u0327 olmay\u0131 belgeleyen bir bildirim yaz\u0131s\u0131ndan ibarettir.[\/foot] ve S. Kanadog\u0306lu[foot]https:\/\/www.sozcu.com.tr\/2019\/gundem\/kanadoglu-imamoglu-1-nisandan-itibaren-belediye-baskanidir-4399653\/[\/foot] da ayn\u0131 go\u0308ru\u0308s\u0327tedirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buna go\u0308re E. I\u0307mamog\u0306lu, sec\u0327im sonuc\u0327lar\u0131na yap\u0131lan itirazlardan bag\u0306\u0131ms\u0131z olarak I\u0307l Sec\u0327im Kurulu\u2019nun \u201cbirles\u0327tirme tutanag\u0306\u0131n\u0131\u201d haz\u0131rlay\u0131p ilan ettig\u0306i 1 Nisan gu\u0308nu\u0308 itibar\u0131yla \u201cBu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir Belediye Bas\u0327kan\u0131\u201d s\u0131fat\u0131n\u0131 kazanm\u0131s\u0327t\u0131r ve 298 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 130\/2. maddesi uyar\u0131nca bu \u201ctutanag\u0306\u0131n du\u0308zenlenmesinden sonra (7) gu\u0308n ic\u0327inde sec\u0327imin neticesine mu\u0308essir olaylar ve haller sebebiyle yap\u0131lan\u201d olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz su\u0308resi de 8 Nisan itibar\u0131yla sona ermis\u0327tir. Bu durumda AKP taraf\u0131ndan 17 Nisan gu\u0308nu\u0308 yap\u0131lan olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz, YSK\u2019ca daha esasa girmeden su\u0308re as\u0327\u0131m\u0131 nedeniyle reddedilmeliydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">2.<\/span> Esasa ilis\u0327kin olarak AKP\u2019nin olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz gerekc\u0327eleri ana hatlar\u0131yla; listelerdeki usulsu\u0308zlu\u0308kler ile oy hakkk\u0131na sahip olmayan kis\u0327ilerin oy kullanmas\u0131na dayand\u0131r\u0131lm\u0131s\u0327t\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sec\u0327im o\u0308ncesi listelerdeki usulsu\u0308zlu\u0308k iddialar\u0131na ilis\u0327kin YSK ic\u0327tihad\u0131 c\u0327ok ac\u0327\u0131kt\u0131r; \u201cBu bak\u0131mdan, itiraza konu olan sand\u0131k sec\u0327men listelerinin itiraz u\u0308zerine yeniden al\u0131nmas\u0131 ve incelenmesi mu\u0308mku\u0308n deg\u0306ildir. Kesinles\u0327mis\u0327 sec\u0327men ku\u0308tu\u0308klerindeki yolsuzluklara ve 298 say\u0131l\u0131 kanunun 130\u2019uncu maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n alt\u0131nc\u0131 bendindeki hu\u0308kme dayan\u0131larak mazbatan\u0131n veya sec\u0327imin iptali istenemez.\u201d[foot]2014 y\u0131l\u0131nda verilen 3119 say\u0131l\u0131 YSK\u2019n\u0131n Ig\u0306d\u0131r karar\u0131 ic\u0327in bkz. https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler-turki- ye-47893274. Ayn\u0131 yo\u0308nde bkz. YSK, K. 2400, 14\/07\/2004; K. 23, 29\/01\/2005; K. 250, 24\/06\/2006.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">YSK\u2019n\u0131n bas\u0131n ac\u0327\u0131klamas\u0131na go\u0308re; \u201cSec\u0327imin bas\u0327lang\u0131c\u0327 tarihi olan 1 Ocak 2019 Sal\u0131 gu\u0308nu\u0308 itibariyle sec\u0327men ku\u0308tu\u0308klerinin gu\u0308ncelles\u0327tirilmesi amac\u0131yla I\u0307c\u0327is\u0327leri Bakanl\u0131g\u0306\u0131ndan veri al\u0131m\u0131 durdurulmus\u0327 ve aradaki bag\u0306 kesilerek Nu\u0308fus ve Vatandas\u0327l\u0131k I\u0307s\u0327leri Genel Mu\u0308du\u0308rlu\u0308g\u0306u\u0308yle bir ilis\u0327kisi kalmayan sec\u0327men listeleri Sec\u0327men Ku\u0308tu\u0308g\u0306u\u0308 Genel Mu\u0308du\u0308rlu\u0308g\u0306u\u0308nce 31 Ocak 2019 tarihi itibariyle kesinles\u0327tirilmis\u0327tir.\u201d[foot]YSK\u2019n\u0131n 4 S\u0327ubat 2019 tarihli bas\u0131n ac\u0327\u0131klamas\u0131, http:\/\/ www.ysk.gov.tr\/tr\/basin-duyurusu\/basin-aciklama- si\/78004.[\/foot] Bu durumda AKP\u2019nin sec\u0327men listelerindeki usulsu\u0308zlu\u0308k iddialar\u0131, sec\u0327imin iptaline yol ac\u0327mayacakt\u0131r.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 15\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Zaten esasa ilis\u0327kin olarak 298 say\u0131l\u0131 Kanun, olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz ic\u0327in soyut iddialar\u0131 yeterli go\u0308rmemekte, sec\u0327im sonucuna etki edecek olay ve durumlar\u0131 konu alan itiraz\u0131n gerekc\u0327e ve delillerinin de go\u0308sterilmesini aramaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla oy hakk\u0131na sahip olmayan kis\u0327ilerin oy kullanmas\u0131n\u0131n sec\u0327imi iptali sonucu dog\u0306urabilmesi ic\u0327in bu oylar\u0131n sec\u0327imin sonuc\u0327lar\u0131na etki edecek du\u0308zeyde\u201d olmas\u0131 gerekir. [foot]YSK, K. 1490, 14\/04\/1999; K. 1858, 01\/05\/2004; K. 1775, 27\/07\/2004.[\/foot]<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 15\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">3.<\/span> AKP, I\u0307stanbul Bu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir Belediye Bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 sec\u0327iminin iptal edilmesi ve yenilenmesi talebini olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz yan\u0131nda tam kanunsuzluk nedenine de dayand\u0131rm\u0131s\u0327t\u0131r.[foot]16 Nisan tarihli dilekc\u0327e metni ic\u0327in bkz. https:\/\/www. sabah.com.tr\/galeri\/turkiye\/ak-partinin-olaganustu-iti- raz-dilekcesinde-neler-var-iste-ak-partinin-itiraz-dilek- cesi\/3.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tam kanunsuzluk o\u0308zellikle vatandas\u0327l\u0131k, yas\u0327, eg\u0306itim, mahkumiyet gibi sec\u0327ilme kos\u0327ullar\u0131na do\u0308nu\u0308k bir kavramd\u0131r. Bu kos\u0327ullar\u0131 belirleyen kanunun emredici hu\u0308ku\u0308mlerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k, bir su\u0308re kayd\u0131na bag\u0306l\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u201ctutanak iptaline\u201d yol ac\u0327abilmektedir.[foot]S\u0327irin T. , \u201cYu\u0308ksek Sec\u0327im Kurulu ve Sec\u0327imlerin I\u0307ptali\u201d, https:\/\/www.tolgasirin.com\/post\/__ysk.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tam kanunsuzluk bag\u0306lam\u0131nda AKP\u2019nin itirazlar\u0131 aras\u0131nda sand\u0131k kurullar\u0131 go\u0308revlilerinin kamu c\u0327al\u0131s\u0327an\u0131 olmamas\u0131[foot]13.3.2018 tarih ve 7102 say\u0131l\u0131 Sec\u0327imlerin Temel Hu\u0308ku\u0308m- leri ve Sec\u0327men Ku\u0308tu\u0308kleri Hakk\u0131nda Kanun ile Baz\u0131 Kanunlarda Deg\u0306is\u0327iklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun, sand\u0131k kurullar\u0131n\u0131n bas\u0327kanlar\u0131 ile siyasi partili u\u0308yeleri d\u0131s\u0327\u0131ndaki bir asil ve yedek u\u0308yenin kamu go\u0308revlileri aras\u0131ndan sec\u0327ilmelerini o\u0308ngo\u0308rmektedir (md. 3 ve 4). Oysa Avusturya Anayasa Mahkemesi\u2019nin de dog\u0306ru saptamas\u0131yla; siyasi partiler taraf\u0131ndan belirlenen ve go\u0308nu\u0308llu\u0308 olarak yap\u0131lan sec\u0327im sand\u0131k go\u0308revlilig\u0306i, sec\u0327im manipu\u0308lasyonlar\u0131na kars\u0327\u0131 du\u0308s\u0327u\u0308nu\u0308lebilecek en iyi gu\u0308vencedir, bkz. Kanadog\u0306lu K. , \u201cKars\u0327\u0131las\u0327t\u0131rmal\u0131 Anayasa Hukukunda Sec\u0327im Hukuku Uyus\u0327mazl\u0131klar\u0131\u201d, in: Sec\u0327im, Demokrasi Ve Sec\u0327im Sistem- leri Sempozyumu, (ed. Karago\u0308z H.\/Kejanl\u0131og\u0306lu M.), On I\u0307ki Levha Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, I\u0307stanbul 2019, s. 344.[\/foot] (bunlar\u0131n FETO\u0308\u2019cu\u0308 yak\u0131nlar\u0131 olabileceg\u0306i s\u0327u\u0308phesi), baz\u0131 sand\u0131k birles\u0327tirme tutanaklar\u0131na mu\u0308hu\u0308r vurulmamas\u0131 gibi iddialar da yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sec\u0327im Kanunu\u2019ndaki son deg\u0306is\u0327iklikle sand\u0131k kurullar\u0131na bas\u0327kanl\u0131k edecek kamu go\u0308revlilerinin belirlenmesinde yetki tamamen mu\u0308lki idare amirleri ve ilc\u0327e sec\u0327im kurulu bas\u0327kanl\u0131klar\u0131ndad\u0131r.[foot]298 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 23\/son maddesine go\u0308re, \u201cU\u0308yeliklerin bu s\u0327ekilde doldurulmas\u0131 mu\u0308mku\u0308n olmazsa, eksikliklero c\u0327evrede bulunan ve sand\u0131k kurulunda go\u0308rev verilmesinde sak\u0131nca olmayan kimselerden de doldurulur.\u201d[\/foot] Siyasi partilere de bu listeler verilmektedir. Son sec\u0327imde bu is\u0327 23 S\u0327ubat 2019 gu\u0308nu\u0308 tamamlanm\u0131s\u0327t\u0131. Bu listelere ilis\u0327kin itirazlar\u0131n karara bag\u0306lanmas\u0131n\u0131n son gu\u0308nu\u0308 de 2 Mart idi.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 15\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Yok hu\u0308kmu\u0308nde olmas\u0131 gereken, yap\u0131lan is\u0327lemin kurucu unsurlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran bir tam kanunsuzluktan so\u0308z edebilmek ic\u0327in tu\u0308m sand\u0131k kurullar\u0131ndaki bu\u0308tu\u0308n u\u0308yelerin yasal kos\u0327ullar\u0131 sag\u0306lamam\u0131s\u0327 olmas\u0131 gerekir.[foot]YSK o\u0308zellikle meslek odalar\u0131 sec\u0327imlerinde \u201csand\u0131k kurulu usulu\u0308ne uygun olus\u0327mam\u0131s\u0327sa, bu hususun tam kanun- suzluk halini olus\u0327turdug\u0306u\u201d yo\u0308nu\u0308nde karar vermis\u0327tir, (23.10.2007 tarih ve 872 say\u0131l\u0131 YSK Karar\u0131).[\/foot] Fakat bir sand\u0131k kurulunda sadece bir u\u0308yenin devlet memuru olmamas\u0131 durumunda tam kanunsuzluk olus\u0327maz, c\u0327u\u0308nku\u0308 sand\u0131k kurulunun dig\u0306er u\u0308yeleri arac\u0131l\u0131g\u0306\u0131yla objektiflik ve denetim sag\u0306lanm\u0131s\u0327 olacakt\u0131r.[foot]Go\u0308ztepe E., \u201cYSK kararlar\u0131 hukuki zeminden yoksun\u201d, https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/377809\/prof-dr-ece-goztepe-ysk-kararlari-hukuki-zeminden-yoksun.[\/foot] Zira sec\u0327im sonuc\u0327lar\u0131n\u0131n dog\u0306rulug\u0306u, dig\u0306er sand\u0131k go\u0308revlilerinin imzalar\u0131yla onaylanm\u0131s\u0327 durumdad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mu\u0308hu\u0308r eksiklig\u0306i gibi iddialar da sec\u0327men iradesini etkileyerek sec\u0327imlerin sonuc\u0327land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engeleyecek nitelikte[foot]Zira YSK\u2019ya go\u0308re meslek odalar\u0131 genel kurullar\u0131nda yap\u0131lan \u201csec\u0327imde kanun ve yo\u0308netmelig\u0306e ayk\u0131r\u0131 olarak haz\u0131rlanm\u0131s\u0327 olan bu oy pusulalar\u0131 kullan\u0131larak sonuc\u0327 al\u0131nm\u0131s\u0327 olmas\u0131\u201d durumunda tam kanunsuzluk halin- den so\u0308z edilebilir (08.11.2008 tarihli ve 274 say\u0131l\u0131 YSK Karar\u0131; 07.06.2008 tarih ve 199 say\u0131l\u0131 YSK Karar\u0131).[\/foot] bir usulsu\u0308zlu\u0308k olus\u0327turmayacag\u0306\u0131ndan tam kanunsuzluk olarak nitelendirilemez.[foot]Nitekim 24 Haziran 2018 sec\u0327imlerinde de kamu go\u0308revlisi bir sand\u0131k kurulu bas\u0327kan\u0131n\u0131n sand\u0131k sonuc\u0327 tutanag\u0306\u0131nda yer almas\u0131 gereken birc\u0327ok o\u0308nemli alan\u0131 doldurmaks\u0131z\u0131n kurul u\u0308yelerine imzalatmas\u0131 ve bu eksik haliyle ilc\u0327e sec\u0327im kuruluna teslim edebiliyor olmas\u0131 gibi vakalar tespit edilmis\u0327, fakat bu durum herhangi bir hukuki yapt\u0131r\u0131ma yol ac\u0327mam\u0131s\u0327t\u0131r, bkz. https:\/\/adilsecim.net\/asp-rapor.pdf.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">4.<\/span> Nihayet YSK, 06.05.2019 tarihli ve 2019\/4219 say\u0131l\u0131 k\u0131sa karar\u0131yla, \u201csand\u0131k kurullar\u0131n\u0131n kanuna ayk\u0131r\u0131 olus\u0327turulmas\u0131 ve bu hususun sec\u0327im sonucuna etkili olmas\u0131\u201d nedeniyle I\u0307stanbul Bu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir Belediye Bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 sec\u0327iminin iptaliyle yenilenmesine karar vermis\u0327tir. YSK bu karar\u0131yla, yukar\u0131da belirtilen ve su\u0308reklilik kazanm\u0131s\u0327 o\u0308nceki ic\u0327tihad\u0131 ve ilgili mevzuatla tu\u0308mu\u0308yle c\u0327elis\u0327en bir sonuca varm\u0131s\u0327t\u0131r. Bu c\u0327elis\u0327kiler s\u0327o\u0308yle o\u0308zetlenebilir;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sec\u0327im kurullar\u0131nda yap\u0131ld\u0131g\u0306\u0131 ileri su\u0308ru\u0308len usulsu\u0308zlu\u0308k, milyonlarca sec\u0327menin oy hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131lmaz hale getirip sec\u0327me ve sec\u0327ilme hakk\u0131n\u0131n o\u0308zu\u0308ne dokunmus\u0327tur.[foot]Buna kars\u0327\u0131l\u0131k YSK, 16 Nisan 2017 tarih ve 560 say\u0131l\u0131 Karar\u0131nda, \u201csand\u0131k kurullar\u0131n\u0131n hata veya ihmali sonu- cu mu\u0308hu\u0308rlenmeyen oy zarf\u0131 ve oy pusulas\u0131 ile sec\u0327mene kulland\u0131r\u0131lan oylar\u0131n gec\u0327erli oldug\u0306unu\u201d, \u201csec\u0327mene yu\u0308klenebilecek bir kusur olmamas\u0131na rag\u0306men Anayasal hakk\u0131n\u0131 kendisinden beklenen yu\u0308ku\u0308mlu\u0308lu\u0308klere uygun olarak kullanan sec\u0327menin oyunun gec\u0327erli say\u0131lma- mas\u0131n\u0131n, yo\u0308netime kat\u0131lma hakk\u0131n\u0131n o\u0308zu\u0308nu\u0308 ortadan kald\u0131racak bir sonuc\u0327 yaratacag\u0306\u0131 ac\u0327\u0131k\u201d oldug\u0306u gerekc\u0327esi- yle kabul etmis\u0327ti.[\/foot]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 zarftan c\u0327\u0131kan u\u0308c\u0327 sec\u0327im sonucunu gec\u0327erli kabul edip, sadece bu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir belediyesi bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 sonucunu iptal etmenin hic\u0327bir hukuksal gerekc\u0327esi olamaz. Bu c\u0327elis\u0327kili durum, YSK\u2019nin sec\u0327imlerin denetimine ilis\u0327kin bas\u0327vuru usullerini c\u0327arp\u0131tmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131s\u0327t\u0131r.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 16\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Sand\u0131k kurullar\u0131na ilis\u0327kin listelere, kesinles\u0327me tarihine kadar ancak olag\u0306an itirazda bulunulabilir. Kesinles\u0327mis\u0327 listelere yap\u0131labilecek tek itiraz, tam kanunsuzluk olabilecekken, tam kanunsuzlug\u0306un su\u0308re kayd\u0131na bag\u0306l\u0131 olmadan, il ve ilc\u0327elerdeki tu\u0308m sec\u0327imler ic\u0327in gec\u0327erli olmas\u0131n\u0131n yaratabileceg\u0306i olas\u0131 sonuc\u0327lardan kac\u0327\u0131nabilmek ic\u0327in YSK bu konudaki kesinlik kazanm\u0131s\u0327 ic\u0327tihad\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p, AKP\u2019nin dilekc\u0327esinde de bu konuda yaln\u0131zca tam kanunsuzlug\u0306un ileri su\u0308ru\u0308lmesine rag\u0306men bas\u0327vuruyu olag\u0306anu\u0308stu\u0308 itiraz usulu\u0308 kapsam\u0131nda go\u0308rerek sec\u0327imi iptal etmis\u0327tir. Bu kararla, sec\u0327im denetimine ilis\u0327kin ac\u0327\u0131k, belirli ve o\u0308ngo\u0308ru\u0308lebilir bir usulden so\u0308z edebilmek art\u0131k olanaks\u0131z hale gelmis\u0327tir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">IV. Sonuc\u0327<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Serbest sec\u0327im hakk\u0131, bu hakk\u0131n korunmas\u0131 kapsam\u0131nda sec\u0327im gu\u0308venlig\u0306inin sag\u0306lanmas\u0131na o\u0308zel o\u0308nem vermekteyse de YSK\u2019n\u0131n uygulamalar\u0131, sec\u0327im gu\u0308venlig\u0306ini sag\u0306lamaktan bu\u0308yu\u0308k o\u0308lc\u0327u\u0308de uzaklas\u0327m\u0131s\u0327t\u0131r. YSK kararlar\u0131n\u0131n yarg\u0131 denetimine ac\u0327\u0131k olmamas\u0131, Kurul\u2019un sec\u0327imleri yo\u0308neten organ s\u0131fat\u0131yla ald\u0131g\u0306\u0131 kararlar\u0131 bu sefer de sec\u0327imleri denetleyen organ s\u0131fat\u0131yla denetlemesi gibi hukukun temel ilkeleriyle bag\u0306das\u0327mayan bir sonuc\u0327 dog\u0306urmaktad\u0131r. YSK, o\u0308zellikle I\u0307stanbul Bu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir Belediye Bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 sec\u0327imini iptal eden bu son karar\u0131yla, 24 Haziran 2018 milletvekili genel ve cumhurbas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 sec\u0327imleri ile sonraki tu\u0308m sec\u0327imleri tart\u0131s\u0327maya ac\u0327m\u0131s\u0327 ve sec\u0327im hukukunu ic\u0327inden c\u0327\u0131k\u0131lmaz bir hale getirmis\u0327tir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Salt hukuksal deg\u0306erlendirmelere yer verilen bu yaz\u0131 bir siyasi tespit ve temenniyle sonland\u0131r\u0131labilir;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tu\u0308rkiye\u2019de hu\u0308ku\u0308met sistemi deg\u0306is\u0327iklig\u0306i yu\u0308ru\u0308rlu\u0308g\u0306e girdikten sonra yap\u0131lan ilk sec\u0327im olma o\u0308zellig\u0306ini tas\u0327\u0131yan 31 Mart yerel sec\u0327imleri, Cumhur I\u0307ttifak\u0131 kars\u0327\u0131s\u0131nda muhalefetin o\u0308nemli bir bas\u0327ar\u0131ya imza att\u0131g\u0306\u0131n\u0131 go\u0308sterdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">I\u0307stanbul s\u0327imdilik ayr\u0131 tutulsa da, Ankara ve I\u0307zmir gibi bu\u0308yu\u0308ks\u0327ehir belediyelerinin Millet I\u0307ttifak\u0131n\u0131n eline gec\u0327mesiyle sag\u0306lanan bu bas\u0327ar\u0131, MHP Genel Bas\u0327kan\u0131\u2019n\u0131n hakl\u0131 olarak belirttig\u0306i gibi \u201cCumhurbas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 Hu\u0308ku\u0308met Sistemi\u2019ni tart\u0131s\u0327maya ac\u0327abilir.\u2019\u2019[foot]https:\/\/www.milligazete.com.tr\/haber\/1682194\/devlet-bahceli-3-buyuksehir-kaybedilirse-baskan- lik-sistemi-tartismaya-acilabilir.[\/foot]<\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">* 1 May\u0131s 2019 tarihli Cumhuriyet Gazetesinde yay\u0131nlanan yaz\u0131n\u0131n genis\u0327letilmis\u0327 ve gu\u0308ncellenmis\u0327 halidir.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I. Giris\u0327 Kamu gu\u0308cu\u0308nu\u0308n uygulanmas\u0131nda sec\u0327imler ilk ve en temel demokratik mes\u0327ruluk arac\u0131d\u0131r. Sec\u0327im denetimi egemenin iradesinin yan\u0131lt\u0131lmamas\u0131n\u0131n garantisidir. Sec\u0327im denetiminin konusunu yaln\u0131zca oy verme s\u0131ras\u0131ndaki eylemler olus\u0327turmaz; partilerin aday go\u0308stermeleri dahil olmak u\u0308zere tu\u0308m sec\u0327im haz\u0131rl\u0131klar\u0131ndan sec\u0327im sonuc\u0327lar\u0131n\u0131n tespitine kadarki her faaliyeti kapsar.[foot]Glauben P. , \u201cWahlpru\u0308fung als garantie des verfaelschtenWillens des Souveraen\u201d, NVwZ 2017, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[198],"tags":[],"class_list":["post-3771","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayilar-19"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3771"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3771\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}