{"id":4438,"date":"2020-10-06T20:28:51","date_gmt":"2020-10-06T17:28:51","guid":{"rendered":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=4438"},"modified":"2020-10-06T20:28:13","modified_gmt":"2020-10-06T17:28:13","slug":"aym-ve-aihm-kararlari-ve-avukatlarin-mesleki-ozgurlugu-12-9-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=4438","title":{"rendered":"AYM ve A\u0130HM kararlar\u0131 ve Avukatlar\u0131n Mesleki \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc     (12.9.2020)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Siyasi iktidar\u0131n barolar\u0131n yap\u0131lanmas\u0131 ve y\u00f6netimlerinin belirlenmesine ili\u015fkin getirdi\u011fi, &#8220;7249 say\u0131l\u0131 Avukatl\u0131k Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun&#8221;, barolar\u0131n temel i\u015flevlerini veya hak savunucular\u0131 avukatlar\u0131n yarg\u0131 sistemindeki \u00f6nemli yerini zay\u0131flatan h\u00fck\u00fcmleri nedeniyle \u00fclkemizde hukuk sisteminde geriye gidi\u015fi peki\u015ftiren bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yasa ile getirilen de\u011fi\u015fikliklerin avukatlar\u0131n hukuk devletini korunmas\u0131 ve geli\u015fimi i\u00e7in \u00fcstlendikleri misyonu en az\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131flataca\u011f\u0131 ve hak savunuculu\u011fu i\u00e7in gerekli olan belli \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 ciddi bir endi\u015fe kayna\u011f\u0131 olmaktad\u0131r. Avukatlar\u0131n mesleki \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin teminat\u0131 olan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131z barolar\u0131n sistem i\u00e7indeki yerlerini, g\u00fc\u00e7 ve \u00f6nemlerini zedeleyen yasa h\u00fck\u00fcmleri; hem savunma hakk\u0131n\u0131 hem toplumun hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin savunulmas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmakta hem de hukuk devletinin g\u00fc\u00e7 kayb\u0131na neden olacak boyutlara ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yarg\u0131 sistemindeki de\u011fi\u015fikliklerin getirece\u011fi d\u00fczensizlik, toplumda \u00e7ok farkl\u0131 sorunlara neden olabilece\u011fi gibi, muhtemelen, Anayasa\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen temel ilke ve haklar\u0131n ihlali ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamakta, \u00fclkemizin par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu BM ve Avrupa Sistemi ilkeleri ve A\u0130HM kararlar\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015fan, uluslararas\u0131 platformda demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler alan\u0131nda g\u00fc\u00e7 durumda b\u0131rakacak yeni bir geli\u015fme olmaktad\u0131r. Demokratik bir hukuk devletinde, \u00f6zerklik olmadan avukatl\u0131k mesle\u011finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n olas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 hem BM hem de Avrupa sisteminde benimsenen ilkeler aras\u0131ndad\u0131r. Avukat, kamu g\u00f6revi yerine getirmekte; ancak devlet memuru olmay\u0131p, devletin vesayetine ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131 mesle\u011fin niteli\u011fi ve hukuk devleti ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avukatlar\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar, kamu g\u00f6revi olup, kamu yarar\u0131na y\u00f6neliktir. \u00d6zg\u00fcr ve ba\u011f\u0131ms\u0131z avukatl\u0131k, yarg\u0131n\u0131n bir organ\u0131 olarak hukuk devletinin b\u00fct\u00fcnleyici bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. B\u00f6ylelikle yarg\u0131lama s\u00fcrecinde, \u201chak sava\u015f\u0131nda\u201d \u00f6zel bir i\u015flev yerine getirmekte, silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fini sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM ve AYM kararlar\u0131, avukatlar\u0131n yarg\u0131 sistemindeki kilit rol\u00fc ve \u00f6nemine vurgu yaparak, \u00f6zg\u00fcr ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir organ olan avukatl\u0131\u011f\u0131n di\u011fer mesleklerden fark\u0131n\u0131 ortaya koymakta; mesleki \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri, \u00f6zel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ve avukat meslek birliklerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #3366ff;\"><strong>Anayasa Mahkemesi Kararlar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anayasa Mahkemesinin 23.6.1989 tarih ve E.1988\/50, K.1989\/20 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, Avukatl\u0131k Yasas\u0131\u2019n\u0131n 1. maddesine g\u00f6re \u2018kamu hizmeti ve serbest bir meslek\u2019 olan avukatl\u0131\u011f\u0131n iki y\u00f6nl\u00fc oldu\u011fu vurgulanarak, hem \u201ckamu hizmeti\u2019 hem \u201cserbest meslek\u201d nitelemesi ile, serbest meslek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcrken g\u00f6rev yap\u0131lan alan\u0131n kamusal a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilmektedir.\u00a0 Adalet, yarg\u0131, hukuk i\u015fleri, kamu hizmetinin en yo\u011fun oldu\u011fu \u201ckamu\u201d kavram\u0131n\u0131n anlam olarak en \u00f6nde \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 alan olmaktad\u0131r. Avukatl\u0131k Yasas\u0131\u2019n\u0131n \u201cAvukatl\u0131\u011f\u0131n amac\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesi, bu ger\u00e7ekleri uygulamaya yans\u0131tan \u00f6zg\u00fcn kurald\u0131r. Anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere yarg\u0131\u00e7l\u0131k, savc\u0131l\u0131k, avukatl\u0131k meslekleri aras\u0131nda astl\u0131k \u00fcstl\u00fck ili\u015fkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00fcst\u00fcnl\u00fck fark\u0131 ve s\u0131ralamas\u0131 da bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu kararda, avukat kurulu\u015funun kamu kurumu oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r. Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6re; <em>\u201cT\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi\u2019nin kamu kurumu niteli\u011finde bir meslek kurulu\u015fu olmas\u0131 ve Avukatl\u0131k Kanunu ile genel olarak avukatl\u0131k asgari \u00fccret tarifesini belirleme yetkisinin T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi\u2019ne verilmi\u015f olmas\u0131,\u2026..\u201d (E. 2009\/62, K. 2011\/96, Kt. 9.6.2011)\u00a0 <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">AYM, Esas: 2007\/16 Karar: 2009\/147, 15.10.2009 g\u00fcnl\u00fc karar\u0131nda, <em>\u2018\u2019Sadece hukuk\u00e7ular\u0131n yapabilece\u011fi avukatl\u0131k mesle\u011fi de, savc\u0131l\u0131k ve h\u00e2kimlik mesle\u011fi gibi kamu hizmeti niteli\u011finde \u00f6zel bir meslektir. Bu nedenle avukat\u0131n da gerekli donan\u0131mlara sahip olacak \u015fekilde, \u00e7ok \u00f6zel olarak yeti\u015ftirilen bir ki\u015fi olmas\u0131 gere\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Anayasan\u0131n 2. maddesinde ifade edilen \u2018Hukuk Devleti\u2019 ilkesi, Cumhuriyetin de\u011fi\u015ftirilemez ve de\u011fi\u015ftirilmesi teklif dahi edilemez niteliklerindendir. Hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve hukuk devleti kavramlar\u0131 nitelikli ve yeti\u015fkin hukuk\u00e7ular\u0131n ve avukatlar\u0131n \u00f6zverili uygulama ve eylemleriyle ya\u015fama ge\u00e7ebilir\u2019\u2019<\/em> denmekte ve avukatl\u0131\u011f\u0131n kamu g\u00f6revi oldu\u011fu ve hukuk devletini ger\u00e7ekle\u015ftirmedeki \u00f6nemi vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anayasa Mahkemesi\u2019nin Esas: 2010\/97 Karar: 2011\/173 :\u00a0 22.12.2011 say\u0131l\u0131 karar\u0131 da adil yarg\u0131lamada, avukatlar\u0131n \u00f6nemini vurgulamaktad\u0131r: <em>\u2018\u2019Yarg\u0131 mercilerinde temsil konusu, dar yorumla yasa koyucunun takdir hakk\u0131 i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilebilir. Ancak, Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde belirtilen \u201chukuk devleti\u201d ilkesi ile 36. maddesinde yer alan \u201cadil yarg\u0131lanma\u201d ilkesi, avukat s\u0131fat\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mayan kamu g\u00f6revlilerinin davada temsille yetkilendirmelerine engel te\u015fkil etmektedir\u2026 \u2018Hukuk devleti\u201d ilkesi, Anayasadaki yarg\u0131yla ilgili di\u011fer kurallarla birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; adil bir yarg\u0131lanma i\u00e7in hukuki anlamda temsilin avukatlar d\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6z konusu edilmemesi gerekti\u011fi ger\u00e7e\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.\u2019\u2019<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di\u011fer yandan, avukatlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na alma g\u00f6revini \u00fcstlenmi\u015f olan barolar, ayn\u0131 zamanda, avukatlar \u00fczerinde devletten ba\u011f\u0131ms\u0131z bir denetim organ\u0131 i\u015flevi de g\u00f6rmekle g\u00f6revlidir. AYM karar\u0131nda da vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; Barolar, \u00fcyelerinin \u00e7\u0131karlar\u0131 yan\u0131nda toplum \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u015flevini yerine getirmektedirler: \u201c<em>\u00dcyelerinin \u00e7oklu\u011fu, \u00fcrettikleri i\u015f ve hizmetlerin toplumun temel ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik olmas\u0131 ve \u00fclke genelinde yay\u00adg\u0131nl\u0131\u011f\u0131; \u00e7o\u011fulcu demokratik geli\u015fim ortam\u0131nda etkili bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc ro\u00adl\u00fcnde bulunmalar\u0131; \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00fcyelere getirdi\u011fi yararlar ile toplum \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n uygun d\u00fczeylerde dengelenebilmesi ve demokratik toplum k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, kamu d\u00fczeninde olumsuzluk yaratmadan derinle\u015ftirilebilmesi nedenleriyle bu kuru\u00adlu\u015flara kamusal nitelik kazand\u0131r\u0131larak Anayasa\u2019da yer verilmi\u015ftir.\u201d,<\/em> E 2000\/78, K 2002\/31, K 19.2.2002.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #3366ff;\"><strong>Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi(A\u0130HM) Kararlar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM kararlar\u0131nda ise; Avrupa Konseyi\u2019nin \u201cAvukatl\u0131k Mesle\u011finin \u00d6zg\u00fcrce Y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine \u0130li\u015fkin Tavsiye Karar\u0131\u201d ile Avrupa Barolar\u0131 ve Hukuk Birlikleri Konseyi\u2019nin Hukuk Mesle\u011fi Temel \u0130lkeleri\u2019ne at\u0131f yap\u0131lmakta, halen bu ilkeler ba\u011flay\u0131c\u0131 nitelikte bir s\u00f6zle\u015fme haline d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015f olsa da, A\u0130HM kararlar\u0131 ile, yol g\u00f6sterici ilkeler olarak Avrupa sisteminde kabul edilmi\u015f olmaktad\u0131rlar. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi\u2019nin Avukatl\u0131k Mesle\u011finin \u0130c\u00adras\u0131ndaki \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hakk\u0131nda 21 Numaral\u0131 Tavsiye Karar\u0131\u2019nda \u201c<em>\u00f6zellikle Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin ilgili maddeleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u00adda, avukatl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131ndaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lmadan ve otoriterler veya kamudan gelebilecek yersiz m\u00fcdahaleler olmadan sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini, korunmas\u0131n\u0131 ve te\u015fvik edilmesi i\u00e7in gereken t\u00fcm tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/em> ibaresi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM kararlar\u0131nda, avukatlar\u0131n insan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131ndaki \u00f6nemli rol\u00fcne i\u015faret edilerek, avukat birliklerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemi vurgulanmaktad\u0131r. Hajibeyli ve Aliyev v. Azerbaycan, B. No: 6477\/08 ve 10414\/08, 19.4.2018. karar\u0131 bu konuda \u00f6rnek verilebilir. <em>\u2018\u2019(\u2026) Bu \u00e7er\u00e7evede, Mahkeme, avukatlar\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hukuk mesle\u011finin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla ilgili oldu\u011funu ve bunun da adaletin d\u00fczg\u00fcn \u015fekilde tecellisi i\u00e7in elzem oldu\u011funu tekrarlar. Buna ek olarak, profesyonel avukat birlikleri insan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynar ve bu nedenle ba\u011f\u0131ms\u0131z kalabilmeyi ba\u015farmal\u0131d\u0131r, nitekim meslekta\u015flara ve hukuk mesle\u011finin \u00f6zerkli\u011fine sayg\u0131 vazge\u00e7ilmezdir. Baro birlikleri bir otokontrol i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr ve bunu etkin \u015fekilde yerine getirmeleri i\u00e7in hukuk mesle\u011fini icra edecek ki\u015filer hakk\u0131nda tam bilgi edinmek isteyebilirler. (\u2026) Mahkeme, H\u00fck\u00fcmet\u2019in dikkatini, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi\u2019nin avukatlar\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin olan ve avukatlar\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden faydalanmas\u0131 gerekti\u011fini, mesle\u011fe eri\u015fim kararlar\u0131n\u0131 ise ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z hukuki mercilerin vermesi gerekti\u011fini belirten R (2000) 21 numaral\u0131 Tavsiye karar\u0131na \u00e7ekmeyi gerekli g\u00f6rmektedir.\u2019\u2019<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM\u2019in avukatlar\u0131n mesleki \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri konusuna da \u00f6zel bir \u00f6nem verdi\u011fi, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olduk\u00e7a geni\u015f yorumlad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Yarg\u0131lama s\u00fcrecinde hakimlere hakaret etti\u011fi iddias\u0131yla mahk\u00fbm edilen avukat\u0131n ba\u015fvurusunda A\u0130HM, y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri kamusal faaliyet nedeniyle h\u00e2kimlere kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan ifadelerin di\u011fer ki\u015filere g\u00f6re daha geni\u015f bir ele\u015ftiri s\u0131n\u0131r\u0131 i\u00e7inde oldu\u011funu kabul etmektedir.\u00a0\u00a0 <em>\u201cAvukatlar\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc meselesi, adil bir yarg\u0131sal d\u00fczenin etkili bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan avukatlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla da ilgilidir. Demokratik bir toplumda savunma avukat\u0131n\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u2013\u00e7ok hafif bir ceza ile bile olsa s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 sadece istisnai durumlarda gerekli olabilir\u201d.<\/em> <em>(Morice v. Fransa, (Genel Kurul), B. No: 29369\/10, 23.04.2015) <\/em>Mahkeme, bu noktada dava s\u0131ras\u0131nda duru\u015fma veya dilek\u00e7elerdeki ifadeler ile mahkeme d\u0131\u015f\u0131ndaki ifadeler bak\u0131m\u0131ndan da bir ayr\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r. Duru\u015fma veya dilek\u00e7elerdeki ifadeler savunma ve dolay\u0131s\u0131yla adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n da bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fundan bunlar bak\u0131m\u0131ndan yo\u011fun bir koruma alan\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesinin yan\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015far\u0131daki ifadeler de avukatlar\u0131n i\u015flevlerinin bir par\u00e7as\u0131 olabilecektir ve avukat\u0131n \u00f6zellikle toplumun dikkatini \u00e7eken davalarda -gizlilik gerektiren konular d\u0131\u015f\u0131nda- kamuoyunu bilgilendirmesinde de fayda vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayr\u0131ca, A\u0130HM, avukat\u0131n m\u00fcvekkilinin savunmas\u0131n\u0131 belirli \u015fartlar alt\u0131nda mahkeme d\u0131\u015f\u0131nda, medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir.\u00a0 A\u0130HM\u2019e g\u00f6re bu \u015fartlar; ifadelerin mahkemenin faaliyetini engellememesi, yorum ifadelerinin ger\u00e7ekli\u011fe ili\u015fkin bir temele sahip olmas\u0131, a\u00e7\u0131klaman\u0131n kamu yarar\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ve avukat\u0131n m\u00fcvekkilin \u00e7\u0131kar\u0131na y\u00f6nelik mevcut \u00e7areleri kullanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu de\u011ferlendirme sonras\u0131nda Mahkeme, avukat\u0131n ifadesinin \u00f6zellikle j\u00fcriye ya da h\u00e2kime y\u00f6nelik olmad\u0131\u011f\u0131, ki\u015fisel bir d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 da yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, A\u0130HM\u2019e g\u00f6re bu ifadeler, j\u00fcri ve mahkemeye y\u00f6nelik hakaretten ziyade ceza adaleti sistemine ve sosyal ili\u015fkilere y\u00f6nelik bir ele\u015ftiridir. <em>(Ottan v. Fransa, B. No: 41841\/12, 19.04.2018.)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di\u011fer yandan, A\u0130HM, bir avukata bir mahkeme yarg\u0131c\u0131 hakk\u0131nda sarf etti\u011fi s\u00f6zlerden dolay\u0131 be\u015f g\u00fcn hapis cezas\u0131 verilmesinin meslek \u00fczerinde cayd\u0131r\u0131c\u0131 olabilece\u011fine ve savunmay\u0131 k\u0131s\u0131tlayabilece\u011fine dikkat \u00e7ekmi\u015ftir.\u00a0 A\u0130HM, avukatlar\u0131n mahkemede \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin s\u0131n\u0131rs\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak demokratik bir toplumda avukat\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hafif bir cezai yapt\u0131r\u0131m \u015feklinde olsa bile, sadece istisnai hallerde s\u0131n\u0131rlanmas\u0131n\u0131n gerekli olabilece\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir. Mahkeme, b\u00f6yle bir cezan\u0131n avukatlar\u0131 s\u0131n\u0131rlayabilece\u011fine, bunun da m\u00fcvekkillerinin etkili savunma imkanlar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. <em>(Kyprianou v. K\u0131br\u0131s, B. No: 73797\/01, 15.11.2005). <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM, di\u011fer bir olayda; \u00a0Moldova Anayasa Mahkemesi\u2019nin, Moldova Baro Konseyi Kanunu\u2019nu iptal etmesi \u00fczerine, Moldova Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n, telefonda bir gazeteciye \u201cAnayasa Mahkemesi\u2019nin karar\u0131n\u0131n hukuk mesle\u011finde anar\u015fiye yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 ve karar\u0131 veren h\u00e2kimlerin A\u0130HM\u2019in otoritesine sayg\u0131 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6ylemesi, Anayasa Mahkemesi\u2019nin \u201canayasal\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u011fneleyici bir \u015fekilde sorgulamas\u0131 ve bunun gazetede yay\u0131nlanmas\u0131 \u00fczerine, Birlik Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n Anayasa Mahkemesi\u2019ne sayg\u0131s\u0131zl\u0131ktan idari para cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 S\u00f6zle\u015fme\u2019ye ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015ftur. Birtak\u0131m s\u0131n\u0131rlar \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olsa da avukatlar\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, adalet y\u00f6netimini aleni bir \u015fekilde ele\u015ftirmeye haklar\u0131 oldu\u011funu vurgulayan Mahkeme, bu kararda Ba\u015fkan\u2019\u0131n s\u00f6zlerinin \u201csayg\u0131s\u0131zl\u0131k\u201d olarak de\u011ferlendirilse de \u201chakaret \/ a\u015fa\u011f\u0131lama\u201d olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fine karar vermi\u015ftir. <em>(Amihalachioaie v. Moldova, B. No: 60115\/00, 20.07.2004, prg. 27-36.)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM, ba\u015fka bir karar\u0131nda, m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 alan m\u00fcvekkile, avukat\u0131n\u0131n kitap ve s\u00fcreli yay\u0131n g\u00f6ndermesi sonucunda paketin \u015f\u00fcpheli bulunarak, m\u00fcvekkilin avukat\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde bir g\u00f6revlinin haz\u0131r bulunmas\u0131na s\u00fcresiz karar verilmesinin A\u0130HS\u2019in 8. maddesindeki \u00f6zel ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131, bu karara yap\u0131lan itirazlar\u0131n de\u011ferlendirilmesinin duru\u015fmas\u0131z olarak yap\u0131lmas\u0131n\u0131n A\u0130HS\u2019in 6. maddesindeki adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fine karar vermi\u015ftir. A\u0130HM, avukat m\u00fcvekkil g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin, ancak demokratik bir toplumda gerekli olmas\u0131 durumunda ve orant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ve \u00f6nemli bir su\u00e7un engellenmesi, hapishane g\u00fcvenli\u011fine kar\u015f\u0131 \u00f6nemli bir tehdidin olmas\u0131 gibi istisnai durumlarda s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilece\u011fini, yaln\u0131zca bir ki\u015finin ter\u00f6r ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bir su\u00e7tan tutuklu bulunmas\u0131n\u0131n haktan faydalanmas\u0131n\u0131 engellemeyece\u011fini belirtmi\u015ftir. Mahkeme ayr\u0131ca, hukuka uygun s\u0131n\u0131rland\u0131rman\u0131n belirli ko\u015fullarla d\u00fczenlenmesi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131 gerekti\u011fini de vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. <em>(Altay v. T\u00fcrkiye (No. 2), B. No: 11236\/09, 09.04.2019)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u0130HM, benzer bir olayda, m\u00fcvekkil ile avukat aras\u0131ndaki yaz\u0131\u015fmalara el konulmas\u0131n\u0131n A\u0130HS\u2019in 8. maddesinin ihlali anlam\u0131na geldi\u011fine ili\u015fkin 2018 y\u0131l\u0131nda verdi\u011fi Laurent v. Fransa karar\u0131nda da (avukat\u0131n) m\u00fcvekkiline polis g\u00f6zetiminde, mahkeme giri\u015findeyken verdi\u011fi belgeleri polis memurunun okumas\u0131n\u0131n haberle\u015fmenin gizlili\u011fine bir m\u00fcdahale niteli\u011finde oldu\u011funu, hukuka ayk\u0131r\u0131 bir eylem olmaks\u0131z\u0131n bu t\u00fcr bir m\u00fcdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. <em>\u00a0(Laurent v. Fransa, B. No: 28798\/13, 24.5.2018.)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130svi\u00e7re\u2019de olan Adalet ve Polis Dairesi Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n kocas\u0131 olan bir avukat\u0131n, b\u00fcrosunun telefon kay\u0131tlar\u0131, bir soru\u015fturmada \u015f\u00fcphelilerin telefon konu\u015fmas\u0131nda isminin ge\u00e7mesi nedeniyle ve e\u015finin g\u00f6revi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak din\u00adlenilmi\u015ftir. Dinleme sonucunun ara\u015ft\u0131rma konusuyla ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilince de, herhangi bir soru\u015fturma durumu s\u00f6z konusu olma\u00adm\u0131\u015ft\u0131r. A\u0130HM, bir hukuk b\u00fcrosundan yap\u0131lan telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin \u201c\u00f6zel ya\u015fam\u201d kavramlar\u0131 kapsam\u0131nda olabilece\u011fini ve avukat- m\u00fcvekkil aras\u0131ndaki \u00f6zel ili\u015fkiye sayg\u0131 duyul\u00admas\u0131 ve hukuk b\u00fcrosunun t\u00fcm telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin profesyonel nitelikte oldu\u011funun varsay\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. A\u0130HM karar\u0131nda, bu kapsamda, i\u00e7 hukukun bireye 8. maddede korunan haklar\u0131na y\u00f6nelik olabilecek keyfi m\u00fcdahaleye kar\u015f\u0131 hukuki koruman\u0131n a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret etmektedir. Sonu\u00e7ta A\u0130HM, savunma haklar\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkili bu t\u00fcr bir dinlemenin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yarg\u0131\u00e7 taraf\u0131ndan denetlenmeden, bir g\u00f6rev\u00adli taraf\u0131ndan uygulanmas\u0131na itiraz ederek, s\u00f6z konusu avukat\u0131n demokratik bir toplumda hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u00ad\u011f\u00fcn\u00fcn gerektirdi\u011fi asgari koruma derecesine sahip olmad\u0131\u011f\u0131na ve 8. maddenin ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir<em>. (Kopp v. \u0130svi\u00e7re, B. No: 23224\/94, 25.3.1998, prg. 50-75.)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye\u2019de ise avukatlara y\u00f6nelik hak ihlallerinin, \u00f6zellikle de avukatlar\u0131n mesle\u011fin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n, yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki savunmalardan dahi yarg\u0131lamaya kadar uzanabildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, t\u00fcm bu t\u00fcr ihlaller ayn\u0131 zamanda savunulan ki\u015filerin haklar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamakta, ihlal etmekte ve hukuk devletini zay\u0131flatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #3366ff;\">Faydalan\u0131lan kaynaklar \u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Prof.\u00a0<\/strong><strong>Dr. Osman Korkut Kanado\u011flu<\/strong>, &#8220;Barolar ve Avukatlar\u0131n Meslek \u00d6zg\u00fcrl\u00fckleri&#8221;, \u00a0TBB Dergisi, Say\u0131 146, s. 77-122.<\/li>\n<li><strong>Dr. Dil\u015fad \u00c7i\u011fdem Sever<\/strong>, &#8220;A\u0130HM Kararlar\u0131nda Hak \u00d6znesi olarak Avukatlar&#8221;, Ankara Barosu Dergisi, 2018\/4, s. 243-258.<\/li>\n<li><strong>Anayasa G\u00fcndemi Sitesinde<\/strong> yer alan karar \u00f6rneklerinden faydalan\u0131ld\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siyasi iktidar\u0131n barolar\u0131n yap\u0131lanmas\u0131 ve y\u00f6netimlerinin belirlenmesine ili\u015fkin getirdi\u011fi, &#8220;7249 say\u0131l\u0131 Avukatl\u0131k Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun&#8221;, barolar\u0131n temel i\u015flevlerini veya hak savunucular\u0131 avukatlar\u0131n yarg\u0131 sistemindeki \u00f6nemli yerini zay\u0131flatan h\u00fck\u00fcmleri nedeniyle \u00fclkemizde hukuk sisteminde geriye gidi\u015fi peki\u015ftiren bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yasa ile getirilen de\u011fi\u015fikliklerin avukatlar\u0131n hukuk devletini korunmas\u0131 ve geli\u015fimi i\u00e7in \u00fcstlendikleri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":173,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133,227,235],"tags":[],"class_list":["post-4438","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dosya","category-guncel","category-sayi-26-27-temmuz-ekim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/173"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4438"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4438\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}