{"id":4532,"date":"2020-07-24T21:13:21","date_gmt":"2020-07-24T18:13:21","guid":{"rendered":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=4532"},"modified":"2020-10-06T21:15:27","modified_gmt":"2020-10-06T18:15:27","slug":"1990li-yillarda-islenen-zorla-kaybetme-suclari-ve-cezasizlik-olgusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=4532","title":{"rendered":"1990\u2019l\u0131 Y\u0131llarda \u0130\u015flenen Zorla Kaybetme Su\u00e7lar\u0131 ve Cezas\u0131zl\u0131k Olgusu"},"content":{"rendered":"<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Kay\u0131plar sorunu, biz dizi uluslararas\u0131 belgede cezas\u0131zl\u0131k olgusunun merkezinde tarif edilen a\u011f\u0131r insan haklar\u0131 ihlallerinin i\u00e7inde yer almaktad\u0131r. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Nazi Almanyas\u0131\u2019nda \u00e7\u0131kar\u0131lan bir kararname ile yayg\u0131n bir uygulama olarak ortaya \u00e7\u0131kan zorla kaybetme su\u00e7u, sadece sava\u015f zamanlar\u0131nda de\u011fil, bar\u0131\u015f zamanlar\u0131nda da devlet ad\u0131na hareket eden ki\u015fi ve \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan i\u015flenmi\u015ftir. Nitekim Arjantin, \u015eili, Brezilya ve Uruguay olmak \u00fczere Latin Amerika \u00fclkeleri\u00a0ile T\u00fcrkiye, Sri Lanka, \u00c7e\u00e7enistan gibi \u00fclkelerde bu su\u00e7un yayg\u0131n bi\u00e7imde i\u015flenmesi 2006 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler Herkesin Zorla Kaybedilmeye Kar\u015f\u0131 Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda S\u00f6zle\u015fme\u2019nin kabul\u00fcn\u00fc sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu su\u00e7 ayn\u0131 zamanda, Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi (UCM) Stat\u00fcs\u00fc\u2019nde insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7un tipik hareketleri aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lgin\u00e7tir, b\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelere ra\u011fmen, s\u00f6z konusu su\u00e7 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda d\u00fczenlenmemi\u015f ve kay\u0131plar sorunu \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde g\u00f6rmezden gelinmi\u015ftir. Konu ile ilgili yarg\u0131 kararlar\u0131 da anayasa yarg\u0131s\u0131 dahil olmak \u00fczere bu durumu giderek per\u00e7inlemi\u015f, zorla kaybedilme su\u00e7lar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden olu\u015fan cezas\u0131zl\u0131k iklimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dahas\u0131, 2016\u2019da ilan edilen Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal d\u00f6neminde yeni zorla kaybedilme vakalar\u0131 g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Zorla kaybetme su\u00e7u, T\u00fcrkiye kamuoyunun g\u00fcndemine esas itibariyle 1980\u2019li y\u0131llarda girmi\u015ftir. Haf\u0131za Merkezi verilerine g\u00f6re, \u00f6rne\u011fin, 1980-1990 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda zorla kaybetme su\u00e7una maruz kalan ki\u015fi say\u0131s\u0131 33\u2019t\u00fcr. Zorla kaybetmenin faili me\u00e7hul cinayetlerle birlikte yayg\u0131n ve sistematik h\u00e2le gelerek bir istisna rejimi \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenmesi Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanunu\u2019nun7 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu 1990\u2019l\u0131 y\u0131llara denk gelmektedir. Haf\u0131za Merkezi verilerine g\u00f6re, g\u00f6zalt\u0131nda kay\u0131plar\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu y\u0131llar, s\u0131ras\u0131yla 1994 (518), 1995 (232), 1996 (170) y\u0131llar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda zorla kaybetmenin S\u00f6zle\u015fme\u2019nin ve Stat\u00fc\u2019n\u00fcn arad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imde insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 olu\u015fturacak \u015fekilde yayg\u0131n veya sistematik bir bi\u00e7imde i\u015flendi\u011finin en \u00f6nemli g\u00f6stergesi, ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l b\u00f6lgesinde i\u015flenen g\u00f6zalt\u0131nda kay\u0131plar\u0131n benzer bir seyir izlemesi, ayn\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde kuvvetli delillerin bulunmas\u0131d\u0131r.10 Zorla kaybetme fiillerinin hemen hepsinde ma\u011fdur, b\u00f6lge halk\u0131nca daha \u00f6nce bilinen ki\u015filer taraf\u0131ndan aleni bi\u00e7imde yakalanm\u0131\u015f veya g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, ma\u011fdurun ak\u0131betine ili\u015fkin bilgi verilmemi\u015f veya ma\u011fdurun ak\u0131betine ili\u015fkin ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bilgiler verilmi\u015f ve sorumlular\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in giri\u015fimde bulunan ma\u011fdur yak\u0131nlar\u0131 da a\u00e7\u0131k veya z\u0131mni bi\u00e7imde tehdit edilmi\u015ftir. Bu durum, insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan rapor edilmi\u015f, Ba\u015fbakanl\u0131k ve TBMM komisyon raporlar\u0131na yans\u0131m\u0131\u015f11, failleri taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f ve yak\u0131n tarihlerde muhtelif davalar\u0131n iddianamelerine yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<p>***<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 Hukuk Defterleri&#8217;nin 24-25. say\u0131s\u0131nda okuyabilirsiniz.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kay\u0131plar sorunu, biz dizi uluslararas\u0131 belgede cezas\u0131zl\u0131k olgusunun merkezinde tarif edilen a\u011f\u0131r insan haklar\u0131 ihlallerinin i\u00e7inde yer almaktad\u0131r. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Nazi Almanyas\u0131\u2019nda \u00e7\u0131kar\u0131lan bir kararname ile yayg\u0131n bir uygulama olarak ortaya \u00e7\u0131kan zorla kaybetme su\u00e7u, sadece sava\u015f zamanlar\u0131nda de\u011fil, bar\u0131\u015f zamanlar\u0131nda da devlet ad\u0131na hareket eden ki\u015fi ve \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan i\u015flenmi\u015ftir. Nitekim Arjantin, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":182,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133,231],"tags":[],"class_list":["post-4532","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dosya","category-sayilar-24-25"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/182"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4532"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4532\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}