{"id":5003,"date":"2022-04-12T14:32:37","date_gmt":"2022-04-12T11:32:37","guid":{"rendered":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=5003"},"modified":"2022-04-12T14:32:37","modified_gmt":"2022-04-12T11:32:37","slug":"akademinin-kapitalist-donusumu-ve-neoliberal-universitenin-insasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=5003","title":{"rendered":"Akademinin Kapitalist D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve Neoliberal \u00dcniversitenin \u0130n\u015fas\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Giri\u015f<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n\u201c\u00dcniversite nedir? Ne yapar? Kimin i\u00e7indir?\u201d sorular\u0131 son k\u0131rk y\u0131ld\u0131r \u00fcniversite ve y\u00fcksek\u00f6\u011fretim \u00fczerine yazan, d\u00fc\u015f\u00fcnen, ara\u015ft\u0131ran kimselerin s\u0131k\u00e7a sordu\u011fu sorular olageldi. Bu sorulara verilen yan\u0131tlar farkl\u0131 olsa da \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan nokta \u00fcniversitenin bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7inde oldu\u011fudur. \u00dcniversitenin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u00fczerine yap\u0131lan ele\u015ftirel tart\u0131\u015fmalar \u00fcniversitenin \u015firketle\u015fmesi, \u00f6zelle\u015fmesi, neoliberalle\u015fmesi, pazarla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi, k\u00fcreselle\u015fmesi, bilginin ve e\u011fitimin metala\u015fmas\u0131, akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ve \u00f6zerkli\u011fin yitirilmesi gibi konular ve kavramlar dolay\u0131m\u0131yla yap\u0131ld\u0131. &#8220;Neoliberal \u00fcniversite&#8221;, &#8220;giri\u015fimci \u00fcniversite&#8221;, \u201c\u00dcniversite A.\u015e.\u201d, &#8220;m\u00fc\u015fteri \u00f6\u011frenci&#8221;, &#8220;akademik kapitalizm&#8221;, \u201cbilgi-temelli ekonomi\u201d u\u0308niversitenin gec\u0327irdig\u0306i do\u0308nu\u0308s\u0327u\u0308mu\u0308 anlamak ic\u0327in gelis\u0327tirilen kavramsallas\u0327t\u0131rmalardan birkac\u0327\u0131 (Ercan ve Korkusuz Kurt, 2011; Nalbantog\u0306lu, 2011; Peters ve Barnett, 2018; Slaughter ve Rhoades, 2010; Sotiris, 2013). Bu do\u0308nu\u0308s\u0327u\u0308m sonucunda u\u0308niversite hemen hemen her yo\u0308nu\u0308yle kapitalist ilis\u0327kiler ic\u0327ine c\u0327ekilip, bir kamu kurumu olma o\u0308zellig\u0306ini ve kapitalizm o\u0308ncesinde gelis\u0327en bir kurum olarak yu\u0308zy\u0131llar boyunca edindig\u0306i go\u0308receli o\u0308zerklig\u0306ini yitirme noktas\u0131na geldi. U\u0308niversitenin do\u0308nu\u0308s\u0327u\u0308mu\u0308nu\u0308 anlamland\u0131rma ve adland\u0131rma c\u0327abalar\u0131na, ortaya c\u0327\u0131kan yeni modele alternatifler gelis\u0327tirme yolunda bir dizi tart\u0131s\u0327ma yak\u0131n zamanlarda eklendi. Bu tart\u0131s\u0327malara ve pratiklere o\u0308rnek olarak ekolojik u\u0308niversite (Barnett, 2018) o\u0308nerisi, kooperatif u\u0308niversiteler ve dayan\u0131s\u0327ma akademileri deneyimi (Odman, 2018; Karapehlivan, 2018), u\u0308niversitenin dekolonizasyonuna yo\u0308nelik tart\u0131s\u0327malar ve hareketler (de Sousa Santos, 2017; Bhambra, Gebrial ve Nis\u0327anc\u0131og\u0306lu, 2018) verilebilir.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 20\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p style=\"text-align: justify;\">2008&#8217;de kapitalizmin girdig\u0306i krizle birlikte neoliberalizmin sonu tart\u0131s\u0327malar\u0131 yap\u0131ld\u0131. Krizle birlikte yas\u0327anan gelis\u0327meler neoliberal kapitalizmin s\u0131kc\u0327a dile getirilmeyen yo\u0308nlerini bu\u0308tu\u0308n c\u0327\u0131plakl\u0131g\u0306\u0131yla go\u0308zler o\u0308nu\u0308ne serdi ve kriz neoliberal kapitalizmden otoriter neoliberal kapitalizme gec\u0327is\u0327in do\u0308nu\u0308m noktas\u0131 oldu. Gerc\u0327eklik-o\u0308tesi [post-truth] c\u0327ag\u0306\u0131 olarak da adland\u0131r\u0131lan ic\u0327inde bulundug\u0306umuz do\u0308nemde, u\u0308niversiteye ve o\u0308zellikle u\u0308niversite ic\u0327inde gelis\u0327tirilen eles\u0327tirel du\u0308s\u0327u\u0308nceye ve muhalif akademisyenlere yo\u0308nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n yog\u0306unlas\u0327t\u0131g\u0306\u0131n\u0131 so\u0308yleyebiliriz. Neoliberal otoriter ya da otoriter popu\u0308list olarak adland\u0131r\u0131lan yo\u0308netimlerin is\u0327 bas\u0327\u0131nda oldug\u0306u Brezilya, Macaristan, Polonya, Tu\u0308rkiye, Fransa ve ABD gibi u\u0308lkelerde o\u0308zellikle eles\u0327tirel \u0131rk kuram\u0131 ve toplumsal cinsiyet c\u0327al\u0131s\u0327malar\u0131 alanlar\u0131n\u0131n suc\u0327lulas\u0327t\u0131r\u0131ld\u0131g\u0306\u0131, bu konularda c\u0327al\u0131s\u0327an akademisyenlerin tehdit edildig\u0306i, merkezlerin kapat\u0131ld\u0131g\u0306\u0131 go\u0308ru\u0308lmekte; insan haklar\u0131 ihlallerine kars\u0327\u0131 sesini yu\u0308kselten akademisyenler u\u0308niversitelerden uzaklas\u0327t\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. U\u0308niversitenin hegemonya mu\u0308cadelesindeki yerini go\u0308steren o\u0308nemli olaylardan biri Tu\u0308rkiye\u2019de son bir y\u0131ld\u0131r Bog\u0306azic\u0327i U\u0308niversitesi\u2019nde yas\u0327anmakta olan devlet mu\u0308dahalesi ve o\u0308g\u0306renci ve akademisyenlerin buna kars\u0327\u0131 gelis\u0327tirdig\u0306i direnis\u0327 olmus\u0327tur (Gambetti, 2022; Go\u0308kar\u0131ksel, 2022). I\u0307kinci y\u0131l\u0131n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131g\u0306\u0131m\u0131z Covid-19 salg\u0131n\u0131 da u\u0308niversitenin toplumsal konumu, bilimsel bilgi u\u0308retimi, bilginin paylas\u0327\u0131lmas\u0131 ve bilimsel bilgiye duyulan gu\u0308ven konular\u0131n\u0131 yu\u0308kseko\u0308g\u0306retim u\u0308zerine yap\u0131lan tart\u0131s\u0327malar\u0131n merkezine tas\u0327\u0131m\u0131s\u0327t\u0131r. Bilginin aktar\u0131lmas\u0131nda dijitalles\u0327menin yog\u0306unlas\u0327mas\u0131, u\u0308niversitelerde c\u0327al\u0131s\u0327ma kos\u0327ullar\u0131n\u0131n ag\u0306\u0131rlas\u0327mas\u0131 ve bu ag\u0306\u0131rlas\u0327man\u0131n o\u0308zellikle kad\u0131n akademisyenler aleyhine olmas\u0131 gibi salg\u0131n nedeniyle yas\u0327anan gelis\u0327melerin, genel olarak eg\u0306itim, o\u0308zel olarak da u\u0308niversite u\u0308zerinde o\u0308nemli ve uzun do\u0308nemli etkileri olmas\u0131n\u0131 beklemek yanl\u0131s\u0327 olmaz.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 Hukuk Defterleri&#8217;nin 35. say\u0131s\u0131nda okuyabilirsiniz.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Giri\u015f \u201c\u00dcniversite nedir? Ne yapar? Kimin i\u00e7indir?\u201d sorular\u0131 son k\u0131rk y\u0131ld\u0131r \u00fcniversite ve y\u00fcksek\u00f6\u011fretim \u00fczerine yazan, d\u00fc\u015f\u00fcnen, ara\u015ft\u0131ran kimselerin s\u0131k\u00e7a sordu\u011fu sorular olageldi. Bu sorulara verilen yan\u0131tlar farkl\u0131 olsa da \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan nokta \u00fcniversitenin bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7inde oldu\u011fudur. \u00dcniversitenin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u00fczerine yap\u0131lan ele\u015ftirel tart\u0131\u015fmalar \u00fcniversitenin \u015firketle\u015fmesi, \u00f6zelle\u015fmesi, neoliberalle\u015fmesi, pazarla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi, k\u00fcreselle\u015fmesi, bilginin ve e\u011fitimin metala\u015fmas\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":229,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133,303],"tags":[],"class_list":["post-5003","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dosya","category-sayi35"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/229"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5003\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}