{"id":5033,"date":"2022-04-12T15:59:18","date_gmt":"2022-04-12T12:59:18","guid":{"rendered":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=5033"},"modified":"2022-10-07T16:02:37","modified_gmt":"2022-10-07T13:02:37","slug":"iktidarin-seciminin-kanunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/?p=5033","title":{"rendered":"\u0130ktidar\u0131n Se\u00e7iminin Kanunu (12.4.2022)"},"content":{"rendered":"

\u00dclkenin bir t\u00fcr se\u00e7im s\u00fcrecine girdi\u011fi bu d\u00f6nemde, kan kayb\u0131 ya\u015fayan iktidar\u0131n<\/span> kay\u0131plar\u0131n\u0131 asgariye indirmek ve iktidarda kalmay\u0131 garantilemek i\u00e7in yeni bir se\u00e7im yasas\u0131na gereksinim duymas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Uzunca bir zamand\u0131r yeni bir se\u00e7im yasas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fc edildi\u011fi gibi, \u00f6zellikle iktidar\u0131n y\u0131lmaz destek\u00e7isi (!!) MHP\u2019nin baraj alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131n\u0131n neredeyse kesinle\u015fmesi ve ayr\u0131ca, normal ko\u015fulda 2023 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gereken se\u00e7ime yakla\u015f\u0131k 1 y\u0131ldan biraz fazla bir s\u00fcrenin kalm\u0131\u015f olmas\u0131 da g\u00f6zetildi\u011finde, se\u00e7im yasas\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011finin g\u00fcndeme al\u0131nmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmu\u015ftu. Bunun ba\u015fka bir temel nedeni de, 298 say\u0131l\u0131 Se\u00e7im Yasas\u0131\u2019nda bulunan bir h\u00fck\u00fcmd\u00fc ve buna g\u00f6re se\u00e7im yasas\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin, en erken 1 y\u0131l sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giriyor olmas\u0131yd\u0131. B\u00f6ylece siyasi iktidar daha fazla gecikmeden yasal de\u011fi\u015fiklikleri TBMM\u2019ye sundu ve k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde Meclis’ten ge\u00e7irerek yasala\u015ft\u0131rd\u0131. Milletvekili Se\u00e7imi Kanunu \u0130le Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair 7393 say\u0131l\u0131 Yasa, 31.03.2022 tarihinde kabul edildi ve yap\u0131lan yasal de\u011fi\u015fiklikler ile se\u00e7ime gidilmesi kesinle\u015fti. Yasa metnindeki \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklerin \u00fczerinde durarak sorunlu ve sak\u0131ncal\u0131 taraflar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zorunlu bir g\u00f6rev olarak beliriyor.<\/span><\/p>\n

\n

Yasa\u2019n\u0131n 1. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik ile, se\u00e7im baraj\u0131 %10\u2019dan % 7\u2019ye indirilmi\u015f. Bu h\u00fckm\u00fcn getirilmesinin amac\u0131n\u0131n, tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak, iktidar orta\u011f\u0131 MHP\u2019nin oylar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakla, partinin baraj alt\u0131nda kalmas\u0131 ve meclise milletvekili sokamamas\u0131 \u015feklindeki tehlikeyi bertaraf etmek oldu\u011fu ku\u015fkusuzdur. Se\u00e7im baraj\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin demokratik bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse bile, \u00f6zellikle bat\u0131l\u0131 demokratik \u00fclkelerde se\u00e7im baraj\u0131n\u0131n %3-5 d\u00fczeyinde oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, temel hedefin iktidar\u0131n s\u00fcrekli destekleyicisi konumundaki partinin meclise girebilmesini sa\u011flamak olup, demokratik yakla\u015f\u0131m\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ciddi oy kayb\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenen iktidar\u0131n, Meclis\u2019te \u00e7ok ihtiyac\u0131 olacak oy \u00e7o\u011funlu\u011funu yitirmek istemedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6te yandan, Anayasa\u2019n\u0131n 67. maddesinin 6. bendinde, \u201cSe\u00e7im kanunlar\u0131 temsilde adalet ve y\u00f6netimde istikrar ilkelerini ba\u011fda\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde d\u00fczenlenir\u201d h\u00fckm\u00fc bulunmakta olup getirilen d\u00fczenlemenin bu kurala ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu da dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131 ve tek adam konumundaki Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na verilen yetkiler itibariyle y\u00fcksek kabul edilmesi gereken bu se\u00e7im baraj\u0131 oran\u0131 demokratik olmaktan uzakt\u0131r. B\u00f6ylece, bu de\u011fi\u015fikli\u011fin yarataca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fecek se\u00e7im ile g\u00f6rebilece\u011fiz.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n

Yasa\u2019n\u0131n 2. maddesi ile, Milletvekili Se\u00e7imi Kanunu\u2019nun 34. maddesi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve ittifak olu\u015fturan partilerle ilgili h\u00fck\u00fcmler getirilmi\u015ftir. \u00d6zellikle son f\u0131krada yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik ile, art\u0131k oylar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 hususu yeniden d\u00fczenlenmi\u015f ve iktidar lehine sonu\u00e7 do\u011furacak bir \u015fekle sokulmu\u015ftur. Yasa yap\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n her zamanki sorunlar\u0131ndan biri olan, yasa metinlerinin ifadelerinin en anla\u015f\u0131lmaz ve k\u00f6t\u00fc \u015fekilde d\u00fczenlenmesi burada da s\u00f6z konusu olmu\u015f ve yasa metninde aynen, \u201cittifak\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 oy toplam\u0131 genel baraj\u0131 ge\u00e7ti\u011fi takdirde, se\u00e7im \u00e7evrelerinde milletvekili hesab\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, ittifak i\u00e7erisinde yer alan her bir partinin o se\u00e7im \u00e7evresinde alm\u0131\u015f oldu\u011fu oy say\u0131s\u0131 dikkate al\u0131narak 3. f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yap\u0131l\u0131r\u201d denilerek, h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131kl\u0131ktan uzak ve kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir \u015fekle sokulmu\u015ftur. Bu d\u00fczenleme ile getirilenin, ittifaklar\u0131n ald\u0131klar\u0131 oylar sonras\u0131nda ittifaka dahil olan partilerin oy oranlar\u0131 itibariyle \u00fclke baraj\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f iseler buna g\u00f6re milletvekili \u00e7\u0131karmalar\u0131 yan\u0131nda, baraj\u0131 ge\u00e7emeyen partilerin alm\u0131\u015f olduklar\u0131 yani \u201cart\u0131k oy\u201d olarak nitelenecek oylar\u0131n, o se\u00e7im \u00e7evresinde en \u00e7ok oy alan parti ad\u0131na kaydedilmesidir. B\u00f6ylece, bu h\u00fckm\u00fcn uygulanmas\u0131n\u0131n iktidar partisi lehine sonu\u00e7 do\u011furaca\u011f\u0131 umulmaktad\u0131r. Ancak, belli bir se\u00e7im \u00e7evresinde ana muhalefet partisinin en \u00e7ok oy alan parti olmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6zetildi\u011finde, iktidar\u0131n beklentisinin bo\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 pekala m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ku\u015fkusuz ki, siyasi iktidar kendi egemenli\u011fini devam ettirme ad\u0131na bu de\u011fi\u015fikli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n

Yasa\u2019n\u0131n 5. maddesi ile, en fazla tart\u0131\u015fmaya ve ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcnen ve 298 say\u0131l\u0131 Se\u00e7imlerin Temel H\u00fck\u00fcmleri ve Se\u00e7men K\u00fct\u00fckleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 15. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliktir. Buna g\u00f6re, maddede yap\u0131lan en dikkat \u00e7ekici ve \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik, il ve il\u00e7e se\u00e7im hakimlerinin belirlenme \u015fekline ili\u015fkindir. 298 say\u0131l\u0131 Yasa\u2019n\u0131n 15\/1. maddesinin\u00a0 eski halinde se\u00e7im hakimlerinin Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu taraf\u0131ndan 2 y\u0131lda bir belirlenece\u011fi ve en k\u0131demli hakimlerin se\u00e7im hakimleri olacaklar\u0131 yolunda h\u00fck\u00fcm bulunurken, getirilen yeni h\u00fck\u00fcm ile, il ve il\u00e7e se\u00e7im hakimlerini belirleme yetkisinin, \u00f6nceki yasa h\u00fckm\u00fcnden tamamen farkl\u0131 olarak, Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan al\u0131nmas\u0131\u00a0 ve se\u00e7im yapma yetkisinin Adli Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Ba\u015fkanl\u0131klar\u0131na verilmesi uygulamas\u0131na ge\u00e7ilmesi s\u00f6z konusudur. Ba\u015fka bir \u00f6nemli nokta ise, \u00f6nceki yasal d\u00fczenlemede en k\u0131demli, yani birinci s\u0131n\u0131f hakimler il ve il\u00e7e se\u00e7im kurulu ba\u015fkan\u0131 olarak Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenirken, getirilen yeni h\u00fck\u00fcm ile, metinde belirtildi\u011fi \u015fekliyle, \u201cen az birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f ve birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lma niteliklerini kaybetmemi\u015f hakimler aras\u0131ndan, Adli Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunca ad \u00e7ekme suretiyle tespit edilece\u011fi\u201d hususudur. Bu maddedeki de\u011fi\u015fikli\u011fin siyasi iktidar\u0131n en \u00e7ok \u00fczerinde durdu\u011fu nokta oldu\u011funu varsaymak olas\u0131d\u0131r. Zira, getirilen de\u011fi\u015fikli\u011fin dikkat \u00e7ekici bir p\u00fcf noktas\u0131 vard\u0131r. Buna g\u00f6re, en k\u0131demli hakimin se\u00e7im hakimi olmas\u0131 uygulamas\u0131ndan d\u00f6n\u00fclmekte, daha k\u0131demsiz hakimlerin se\u00e7im hakimi olmalar\u0131 \u015feklinde bir tercih ortaya konmaktad\u0131r. Bu tercihin iktidar\u0131n istek ve y\u00f6nlendirmesi ile oldu\u011fu ku\u015fkusuzdur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Hakimler ve Savc\u0131lar Yasas\u0131\u2019n\u0131n 15\/2, 32 ve 33. maddelerinde, hakim ve savc\u0131lar\u0131n birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lma ve birinci s\u0131n\u0131f olma tan\u0131m ve nitelikleri belirtilmekte, yasan\u0131n mevcut hali ile, birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lma, birinci dereceye gelmi\u015f, olumlu sicil alm\u0131\u015f ve ba\u015far\u0131l\u0131 terfileri bulunan hakimi tan\u0131mlarken, birinci s\u0131n\u0131f hakim ise, birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f ve sonraki 3 y\u0131l i\u00e7inde ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve olumlu sicili ile bu unvan\u0131 kazanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Yani, k\u0131dem, mesleki s\u00fcre ve deneyim y\u00f6n\u00fcnden birinci s\u0131n\u0131f hakim a\u00e7\u0131k olarak daha \u00fcst bir konumda bulunmaktad\u0131r. Se\u00e7im kurulu ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi ve ayr\u0131m\u0131 ise, birinci s\u0131n\u0131f hakimin art\u0131k tayin ve terfi gibi sorunlar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 ve se\u00e7imin y\u00f6netimini herhangi bir kayg\u0131 duymadan ger\u00e7ekle\u015ftirme yetene\u011fine sahip olmas\u0131d\u0131r. Birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f hakimin ise, hen\u00fcz terfileri tamamlanmam\u0131\u015f oldu\u011fu gibi, tayin g\u00f6rme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da bulunmaktad\u0131r. K\u0131sacas\u0131, birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f hakim, birinci s\u0131n\u0131f hakime g\u00f6re \u00e7ok daha g\u00fcvencesiz durumdad\u0131r. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak siyasi etki, bask\u0131 ve m\u00fcdahaleye a\u00e7\u0131k olacakt\u0131r. Bu durumun se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini etkileyebilecek bir unsur oldu\u011fu g\u00f6zetilmelidir. \u00d6te yandan, 15 Temmuz darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda, g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan hakimlerin yerine avukatl\u0131k mesle\u011finden \u00e7ok say\u0131da meslek mensubu atanm\u0131\u015f, bu ki\u015filerin avukatl\u0131k mesle\u011finde ge\u00e7en s\u00fcrelerinin \u2154\u2019\u00fc hakimlik mesle\u011fi k\u0131deminden say\u0131lm\u0131\u015f, b\u00f6ylece bu ki\u015filerin birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f hakimler olarak se\u00e7im hakimi s\u0131fat\u0131n\u0131 kazanmalar\u0131n\u0131n yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcstelik, avukatl\u0131ktan ge\u00e7en bu hakimler aras\u0131nda \u00e7ok say\u0131da, daha \u00f6nce iktidar partisinin il ve il\u00e7e y\u00f6neticisi olanlar bulunmaktad\u0131r. Bu nitelikteki hakimlerin daha \u00f6nce se\u00e7im yapma deneyimleri b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi, tarafs\u0131z, deneyimli ve g\u00fcvenceli olmas\u0131 gereken se\u00e7im hakimlerinin bu durumlar\u0131n\u0131n nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131 hususu bir sorun olarak ortada durmaktad\u0131r. Yasal d\u00fczenlemede g\u00f6rev verilen Adalet Komisyonu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yap\u0131s\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, y\u0131llarca uygulanan en k\u0131demli hakimin ba\u015fkanl\u0131k yapmas\u0131 uygulamas\u0131ndan d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015f ve \u00f6zellikle son 10 y\u0131l itibariyle iktidara yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilen hakimlerin ba\u015fkan olarak atanmalar\u0131 s\u00f6z konusu olmu\u015f, komisyonun do\u011fal \u00fcyesi olan il veya a\u011f\u0131r ceza merkezi ba\u015fsavc\u0131lar\u0131 da siyasi etkilere g\u00f6re belirlenen g\u00f6revliler olarak se\u00e7ilmi\u015fler ve yine komisyonun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fcyesi olan hakimlerin de k\u0131demlerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n siyasi etki ve y\u00f6nlendirmelere g\u00f6re se\u00e7ilmeleri sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131sal ve se\u00e7im i\u015fleri ile ilgili hi\u00e7bir g\u00f6rev ve yetkisi bulunmayan adalet komisyonunun se\u00e7im yapacak hakimleri kura ile de olsa belirlemesi uygulamas\u0131, se\u00e7im hukuku gereklerine uygun d\u00fc\u015fmemektedir. T\u00fcm\u00fcyle siyasi iktidar\u0131n istek ve dilekleri do\u011frultusunda olu\u015fturulan bir \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Yasal d\u00fczenlemede, se\u00e7im hakimlerinin ad \u00e7ekme usul\u00fc ile belirlenece\u011fi belirtilmekte ise de, bunun \u015fekline dair hi\u00e7 bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Ad \u00e7ekme i\u015fleminde kimlerin haz\u0131r bulunaca\u011f\u0131 hususunda bir a\u00e7\u0131kl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, aday hakimlerin veya kura \u00e7ekimini izlemek isteyen siyasi parti temsilcilerinin kat\u0131lmalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131 da belli de\u011fildir. 298 say\u0131l\u0131 Se\u00e7im Yasas\u0131\u2019nda, sand\u0131k kurulu ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n belirlenmesi a\u015famas\u0131nda siyasi parti temsilcilerinin haz\u0131r bulunabilece\u011fi hususunda h\u00fck\u00fcm bulundu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde, siyasi parti temsilcilerinin ad \u00e7ekme i\u015fleminde haz\u0131r bulunmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 da zorunludur. Yap\u0131lan yasal de\u011fi\u015fiklik, g\u00fcvencesiz ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 bir se\u00e7im g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc verece\u011finden, sorunlu ve sak\u0131ncal\u0131 olup bu konuda tart\u0131\u015fma ve ele\u015ftirilerin varl\u0131\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmaktad\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n

Yasan\u0131n 7. maddesi ile, 298 say\u0131l\u0131 Se\u00e7im Yasas\u0131\u2019n\u0131n 23. maddesine bir f\u0131kra ilave edilmekte ve metindeki ifade ile, \u201cSand\u0131k kuruluna \u00fcye bildirme hakk\u0131 olan bir parti; oluru olmadan ba\u015fka bir parti \u00fcyesini sand\u0131k kurulu \u00fcyesi olarak g\u00f6steremez\u201d \u015feklinde bir d\u00fczenleme yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcm ile hedeflenen, \u00f6zellikle baz\u0131 se\u00e7im b\u00f6lgelerinde zay\u0131f durumda olan partilerin, ba\u015fka bir parti temsilcisini sand\u0131k kurulu \u00fcyesi olarak g\u00f6sterme olana\u011f\u0131n\u0131 yok etmektir. Bu \u201colur’un nas\u0131l al\u0131naca\u011f\u0131 belli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ayn\u0131 ittifak i\u00e7indeki partiler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fecek dayan\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6nelik bir tav\u0131r oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumun da se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini etkileyebilecek bir unsur oldu\u011funa \u00f6zellikle muhalefet partilerince dikkat edilmelidir.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n

Yasa\u2019n\u0131n 11. maddesi ile, 298 say\u0131l\u0131 Yasa\u2019n\u0131n 65, 66 ve 155. maddelerinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015f ve se\u00e7im yasaklar\u0131na ili\u015fkin olarak, eski halinde Ba\u015fbakan ve Bakanlara ili\u015fkin yasaklar kavram\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, Ba\u015fbakan kelimesi metinden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve maddeler \u201cBakanlara ili\u015fkin yasaklar\u201d \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, ancak, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u2019nin tek yetkilisi konumundaki Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7im yasaklar\u0131ndan muaf tutulmu\u015ftur. Bunun bir unutma olmad\u0131\u011f\u0131 kesin olup ama\u00e7lanan\u0131n, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n se\u00e7im s\u00fcrecinde kendisi ve partisi ad\u0131na istedi\u011fi gibi propaganda yapmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu h\u00fckm\u00fcn sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011fu ku\u015fkusuz olup, 2017 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n Anayasal tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tamamen kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve bir siyasi parti liderinin Cumhurba\u015fkan\u0131 olma yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve AKP Genel Ba\u015fkan\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 olmu\u015ftur. Bir siyasi parti lideri olan Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n, bizzat kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir se\u00e7imde kendisine rakip olabilecek parti liderleri veya siyasilere se\u00e7im yasaklar\u0131 uygulan\u0131rken, kendisine se\u00e7im yasaklar\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131, Anayasan\u0131n 10. maddesinde belirtilen \u201cyasa \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik\u201d ilkesine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu h\u00fckm\u00fcn muhalefet partileri taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi halinde iptali olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n

12. madde ile, 298 say\u0131l\u0131 Se\u00e7im Yasas\u0131\u2019na Ge\u00e7ici Madde 24 eklenmekte ve maddede, il ve il\u00e7e se\u00e7im kurulu ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden itibaren 3 ay i\u00e7inde yeniden ve getirilen usul ile belirlenmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Ayr\u0131ca bu \u015fekilde belirlenen ba\u015fkan ve \u00fcyelerin \u00f6nceki ba\u015fkan ve \u00fcyelerin g\u00f6rev s\u00fcresini tamamlayacaklar\u0131 eklenmi\u015ftir. Oysaki, 2022 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131 sonu itibariyle Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu taraf\u0131ndan, 2023 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lacak se\u00e7imleri y\u00f6netecek hakimler belirlenmi\u015fti ve bu hakimlerin g\u00f6rev s\u00fcreleri 2024 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131 sonunda bitiyordu. B\u00f6yle bir uygulama de\u011fi\u015fikli\u011fi ile, \u00f6zellikle k\u0131demli olmayan hakimlerin g\u00f6rev alaca\u011f\u0131 bir se\u00e7im d\u00fczeninde, \u00e7ok uzun bir s\u00fcredir istikrarl\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen se\u00e7imlerin g\u00fcvenli\u011fi hususu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n

Se\u00e7im ile ilgili yasalarda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin, demokratik hukuk devleti normlar\u0131na uygun olmas\u0131, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi ve adaletini sa\u011flay\u0131c\u0131 h\u00fck\u00fcm ve uygulamalar\u0131 i\u00e7ermesi gerekir. Se\u00e7ime kat\u0131lan siyasi partiler, adaylar ve se\u00e7menler \u00fczerinde ku\u015fku ve kayg\u0131 yaratacak yeni h\u00fck\u00fcmlerin getirilmesi, demokrasinin temel ama\u00e7lar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 gibi, yap\u0131lan se\u00e7imin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hususunda ciddi \u015f\u00fcpheler olu\u015fturacak, yeni toplumsal huzursuzluklara neden olabilecektir. Siyasi iktidar\u0131n istek ve y\u00f6nlendirmelerine g\u00f6re getirilen ve tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7mas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan bu yasa ile ilgili olarak, muhalefet partilerinin Anayasa Mahkemesi\u2019nin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7almalar\u0131 zorunlu g\u00f6r\u00fcnmektedir.\u00a0 <\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00dclkenin bir t\u00fcr se\u00e7im s\u00fcrecine girdi\u011fi bu d\u00f6nemde, kan kayb\u0131 ya\u015fayan iktidar\u0131n kay\u0131plar\u0131n\u0131 asgariye indirmek ve iktidarda kalmay\u0131 garantilemek i\u00e7in yeni bir se\u00e7im yasas\u0131na gereksinim duymas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Uzunca bir zamand\u0131r yeni bir se\u00e7im yasas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fc edildi\u011fi gibi, \u00f6zellikle iktidar\u0131n y\u0131lmaz destek\u00e7isi (!!) MHP\u2019nin baraj alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131n\u0131n neredeyse kesinle\u015fmesi ve ayr\u0131ca, normal ko\u015fulda 2023 y\u0131l\u0131 Haziran […]<\/p>\n","protected":false},"author":218,"featured_media":5034,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[227],"tags":[],"class_list":["post-5033","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/218"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5033"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5033\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}