Uluslararas\u0131 koruma, mens\u0327e u\u0308lkesinde zulu\u0308m go\u0308rmu\u0308s\u0327 ya da zulu\u0308m riski alt\u0131nda olan kis\u0327ilere s\u0131g\u0306\u0131nd\u0131klar\u0131 u\u0308lkede sag\u0306lanan hak ve hizmetlerin tu\u0308mu\u0308nu\u0308 ifade etmektedir. Uluslararas\u0131 koruma hukuku ve insan haklar\u0131 hukuku, mu\u0308ltecilerin s\u0131g\u0306\u0131nd\u0131klar\u0131 u\u0308lkeye kabul edilmeleri ve o u\u0308lkede insan onuruna yaras\u0327\u0131r bir s\u0327ekilde muamele edilmeleri ic\u0327in uluslararas\u0131 koruman\u0131n esaslar\u0131n\u0131 belirlemektedir. Tu\u0308rkiye\u2019de s\u0131g\u0306\u0131nma amac\u0131yla bulunan yabanc\u0131lar ic\u0327in medyada \u201cmu\u0308lteci\u201d, \u201cgo\u0308c\u0327men\u201d, \u201cgec\u0327ici s\u0131g\u0306\u0131nmac\u0131\u201d, \u201cmisafir\u201d gibi c\u0327ok c\u0327es\u0327itli ifadeler kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu -bilinc\u0327li- kavram karmas\u0327as\u0131 ortas\u0131nda ilgili kis\u0327ilerin uluslararas\u0131 ve ulusal hukuktaki statu\u0308lerine ac\u0327\u0131kl\u0131k getirilmesi ve daha da o\u0308nemlisi meselenin statu\u0308lerdenbag\u0306\u0131ms\u0131zinsanhaklar\u0131boyututemel al\u0131narak tart\u0131s\u0327\u0131lmas\u0131, bu kis\u0327ilerin haklar\u0131n\u0131 ve onlara yo\u0308nelik planlanan uygulamalar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemek ac\u0327\u0131s\u0131ndan o\u0308nem tes\u0327kil etmektedir. Bu yaz\u0131da tart\u0131s\u0327malara katk\u0131 vermek amac\u0131yla temel kavramlara yer verilecektir.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 koruma hukukunun temeli olarak go\u0308ru\u0308lebilecek I\u0307nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nin 14. maddesinde du\u0308zenlenen \u201ctu\u0308m insanlar\u0131n zulu\u0308m alt\u0131nda bas\u0327ka u\u0308lkelere s\u0131g\u0306\u0131nma hakk\u0131\u201d ertesinde 1951 y\u0131l\u0131nda kabul edilen \u00a0Cenevre So\u0308zles\u0327mesi olarak da an\u0131lan Mu\u0308ltecilerin Hukuki Durumuna I\u0307lis\u0327kin So\u0308zles\u0327me\u2019de uluslararas\u0131 mu\u0308lteci tan\u0131m\u0131 ile mu\u0308ltecilerin haklar\u0131na ilis\u0327kin du\u0308zenlemeler yap\u0131lm\u0131s\u0327t\u0131r. Cenevre So\u0308zles\u0327mesi\u2019nde mu\u0308lteci \u201c\u0131rk\u0131, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi du\u0308s\u0327u\u0308nceleri yu\u0308zu\u0308nden, zulme ug\u0306rayacag\u0306\u0131ndan hakl\u0131 sebeplerle korktug\u0306u ic\u0327in vatandas\u0327\u0131 oldug\u0306u u\u0308lkenin d\u0131s\u0327\u0131nda bulunan ve bu u\u0308lkenin korumas\u0131ndan yararlanamayan, ya da so\u0308z konusu korku nedeniyle, yararlanmak istemeyen; yahut tabiiyeti yoksa ve bu tu\u0308r olaylar sonucuo\u0308ncedenyas\u0327ad\u0131g\u0306\u0131ikametu\u0308lkesinind\u0131s\u0327\u0131nda bulunan, oraya do\u0308nemeyen veya so\u0308z konusu korku nedeniyle do\u0308nmek istemeyen\u201d herkesi ifade etmektedir. Bu mu\u0308lteci tan\u0131m\u0131nda toplumsal cinsiyet temelli zulme maruz kalma riski alt\u0131nda olma, dog\u0306rudan mu\u0308ltecilik sebeplerinden biri olarak belirtilmemis\u0327se de uluslararas\u0131 du\u0308zenlemeler ve devletlerin ulusal mevzuatlar\u0131nda kabul ettikleri yasalar ile toplumsal cinsiyet temelli s\u0131g\u0306\u0131nma bas\u0327vurular\u0131n\u0131n belli bir toplumsal gruba mensubiyet bas\u0327l\u0131g\u0306\u0131 alt\u0131nda deg\u0306erlendirileceg\u0306i kabul edilmektedir.<\/p>\n
Cenevre So\u0308zles\u0327mesi\u2019ndeki du\u0308zenlemesi ile mu\u0308lteci statu\u0308su\u0308 objektif ve su\u0308bjektif zulu\u0308m riski deg\u0306erlendirmesi ile ortaya konan bireysel kos\u0327ullara bag\u0306l\u0131 olarak tan\u0131nabilmektedir. Buna ek olarak, 35. madde ile So\u0308zles\u0327menin hu\u0308ku\u0308mlerinin uygulanmas\u0131na nezaret etme go\u0308revi yu\u0308klenen Birles\u0327mis\u0327 Milletler Mu\u0308lteciler Yu\u0308ksek Komiserlig\u0306i\u2019nin (BMMYK) go\u0308rev alan\u0131na uluslararas\u0131 hukukta yas\u0327anan gelis\u0327meler ile ayr\u0131ms\u0131z s\u0327iddetten kac\u0327anlara da koruma sag\u0306lanmas\u0131 hususu eklenmis\u0327tir. Bu sayede bes\u0327 sebebe dayal\u0131 zulu\u0308m korkusuna bag\u0306l\u0131 mu\u0308lteci tan\u0131m\u0131n\u0131n genis\u0327ledig\u0306i savunulabilmektedir. Ayr\u0131ca BMMYK El Kitab\u0131\u2019nda bir kimsenin So\u0308zles\u0327me\u2019deki tan\u0131ma uygun kriterleri tas\u0327\u0131d\u0131g\u0306\u0131 andan itibaren mu\u0308lteci say\u0131ld\u0131g\u0306\u0131, dolay\u0131s\u0131yla mu\u0308lteci statu\u0308su\u0308nu\u0308n kurucu deg\u0306il \u201cac\u0327\u0131klay\u0131c\u0131\u201d nitelikte oldug\u0306u kabul edilmektedir.<\/p>\n
Tu\u0308rkiye\u2019de uluslararas\u0131 koruma ac\u0327\u0131s\u0131ndan kaynak hukuki du\u0308zenleme 2013 y\u0131ll\u0131 6458 say\u0131l\u0131 Yabanc\u0131lar ve Uluslararas\u0131 Koruma Kanunu\u2019dur (YUKK). I\u0307dari go\u0308zetim, s\u0131n\u0131r d\u0131s\u0327\u0131 etme kararlar\u0131 ve bunlara kars\u0327\u0131 bas\u0327vurulabilecek yarg\u0131 yollar\u0131 gibi uluslararas\u0131 koruma hukukuna ilis\u0327kin konularda Tu\u0308rkiye aleyhine verilen AI\u0307HM ihlal kararlar\u0131 ve AB u\u0308yelik su\u0308reci bu kanunun yap\u0131m\u0131nda o\u0308nemli rol oynam\u0131s\u0327t\u0131r. Tu\u0308rkiye Cumhuriyeti Devleti 1951 Cenevre So\u0308zles\u0327mesi\u2019ni cog\u0306rafi k\u0131s\u0131tlama ile kabul ettig\u0306inden yaln\u0131zca Avrupa Konseyi u\u0308lkelerindeki \u0131rk, din, tabiiyet, belli bir toplumsal gruba mensubiyet veya siyasi du\u0308s\u0327u\u0308ncelerinden dolay\u0131 zulme ug\u0306rayacag\u0306\u0131ndan hakl\u0131 sebeplerle korktug\u0306u ic\u0327in Tu\u0308rkiye\u2019ye s\u0131g\u0306\u0131nan kis\u0327ilere mu\u0308lteci statu\u0308su\u0308 vermekte, Avrupa Konseyi u\u0308lkeleri d\u0131s\u0327\u0131ndan gelerek uluslararas\u0131 korumaya bas\u0327vuran kis\u0327ilere ise statu\u0308 belirleme is\u0327lemleri sonras\u0131nda YUKK 62. maddesi uyar\u0131nca s\u0327artl\u0131 mu\u0308lteci statu\u0308su\u0308 verebilmektedir. Mu\u0308lteci ve s\u0327artl\u0131 mu\u0308lteci tan\u0131m\u0131na giremeyen; ama zulu\u0308m sebebiyle go\u0308nderilemeyecek kis\u0327iler ic\u0327in mevzuat\u0131m\u0131zda bir de ikincil koruma statu\u0308su\u0308 du\u0308zenlenmis\u0327tir. Tu\u0308rkiye\u2019de s\u0327artl\u0131 mu\u0308lteci statu\u0308su\u0308 alan kis\u0327ilerin u\u0308c\u0327u\u0308ncu\u0308 u\u0308lkelere yeniden yerles\u0327tirme is\u0327lemleri kabul eden devletlerin sag\u0306lad\u0131klar\u0131 kotalar kapsam\u0131nda Go\u0308c\u0327 I\u0307daresi Bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131 ve BMMYK is\u0327 birlig\u0306inde gerc\u0327ekles\u0327tirilmektedir. Fakat bilindig\u0306i u\u0308zere bu say\u0131lar c\u0327ok yetersizdir.<\/p>\n
***<\/p>\n
Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 Hukuk Defterleri’nin 36. say\u0131s\u0131nda okuyabilirsiniz.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Uluslararas\u0131 koruma, mens\u0327e u\u0308lkesinde zulu\u0308m go\u0308rmu\u0308s\u0327 ya da zulu\u0308m riski alt\u0131nda olan kis\u0327ilere s\u0131g\u0306\u0131nd\u0131klar\u0131 u\u0308lkede sag\u0306lanan hak ve hizmetlerin tu\u0308mu\u0308nu\u0308 ifade etmektedir. Uluslararas\u0131 koruma hukuku ve insan haklar\u0131 hukuku, mu\u0308ltecilerin s\u0131g\u0306\u0131nd\u0131klar\u0131 u\u0308lkeye kabul edilmeleri ve o u\u0308lkede insan onuruna yaras\u0327\u0131r bir s\u0327ekilde muamele edilmeleri ic\u0327in uluslararas\u0131 koruman\u0131n esaslar\u0131n\u0131 belirlemektedir. Tu\u0308rkiye\u2019de s\u0131g\u0306\u0131nma amac\u0131yla bulunan yabanc\u0131lar ic\u0327in […]<\/p>\n","protected":false},"author":240,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[316],"tags":[],"class_list":["post-5089","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sayi36"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/240"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5089"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5089\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukukdefterleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}